Những hành động khó hiểu của EU làm Trung Quốc thất vọng

eu tq 4

Bài viết được thực hiện bởi Wei Jainguo – Phó giám đốc điều hành tại Trung tâm Kinh Tế Quốc tế Trung Quốc. Bài viết chỉ nêu lên quan điểm chủ quan của tác giả.

Trong các báo cáo truyền thông gần đây, Ý, Pháp và Đức đã cùng nhau đề nghị Ủy ban Liên minh Châu Âu thắt chặc những quy định hiện hành, cho phép các nước EU được linh hoạt hơn trong việc hạn chế khả năng thâu tóm của các doanh nghiệp nước ngoài đối với các công ty nội địa. Không cần phải nêu ra điều mà ai cũng biết, những quy định này chủ yếu là nhắm vào các nhà đầu tư Trung Quốc.

Những người đã từng xúc tiến cho mối quan hệ hợp tác hữu nghị giữa Trung Quốc và EU, có thể sẽ cảm thấy bối rối và thậm chí thất vọng với những động thái mới đây của EU, đặc biệt, một vài động thái trong số đó còn rất khó hiểu. Điển hình là:

Đầu tiên, trong giai đoạn chuẩn bị cho “Diễn đàn cấp cao hợp tác quốc tế Vành đai và Con đường” diễn ra vào ngày 14 và 15 tháng 5 vừa qua, Trung Quốc đã mong đợi nhận được sự góp mặt của một số lãnh đạo trong khối EU. Tuy nhiên, nhiều nhà lãnh đạo đã từ chối lời mời tham dự, với lý do bận rộn với cuộc bầu cử quốc gia, hay vì nhiều lý do khác. Rốt cuộc, chẳng có vị lãnh đạo EU nào tham gia vào hội nghị, mặc dù tổ chức Liên minh Châu Âu là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc trong nhiều năm.

Thứ hai, sau chuyến công du Châu Âu của Thủ tướng Lý Khắc Cương, từ ngày 31/5 đến ngày 2/6, vẫn không có một thông báo chung nào giữa Trung Quốc và khối EU được ban hành. Tuy các người Trung Quốc không quá quan ngại về vấn đề này, bởi vì họ coi trọng hành động hơn lời nói. Nhưng, những tín hiệu gửi đi từ Liên Minh Châu Âu, qua những động thái, trên vẫn đáng phải suy ngẵm.

Vẫn cần phải nhắc lại rằng, những kiến nghị của Trung Quốc lên tổ chức WTO vẫn chưa nhận được sự phản hồi nào từ phía EU. Chúng tôi đã hi vọng rằng, khối EU sẽ tôn trọng và thực hiện lời hứa mà họ lập ra ở Điều số 15 Nghị định thư về việc Trung Quốc gia nhập WTO. Thế nhưng, hiện tại, các nước EU lại đang dùng đến những “chiêu thức” mới, nhằm ngăn chặn các doanh nghiệp và sản phẩm Trung Quốc tiếp cận thị trường Châu Âu.

Thứ ba, tổ chức EU gần đây đã thực hiện rất nhiều hành động, trong nỗ lực ngăn chặn các công ty Trung Quốc đầu tư vào Châu Âu. Một ví dụ nổi bật là, khi Trung Quốc nhận thực hiện dự án xây dựng tuyến đường cao tốc nối liền Hungary và Serbia – một tuyến cao tốc kéo dài từ biển Địa Trung Hải đến biển Baltic. Mặc dù Trung Quốc đã từng thực hiện hai dự án đường cao tốc ở Châu Phi và khá nhiều dự án tương tự ở khu vực Nam Á. Nhưng tổ chức EU đã tiến hành điều tra và ra quyết định đình chỉ dự án cao tốc Hungary-Serbia, với lý do nguồn đầu tư của dự án này không rõ ràng. Cũng có báo cáo cho rằng, EU đang chủ động can thiệp vào vấn đề tranh chấp Biển Đông. Tất cả những động thái trên khiến nhiều người thắc mắc rằng liệu EU vẫn còn chủ trương tiếp tục mối quan hệ hợp tác hữu nghị với Trung Quốc.

Trung Quốc đã khởi sướng các dự án “Vành Đai và Con Đường”, Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB) và nhiều dự án khác, như một định hướng phát triển trong hòa bình. Tôi hi vọng rằng, khối EU sẽ xem xét những dự án của Trung Quốc tương tự như cách họ nhìn nhận AIIB. Tôi không muốn thấy EU làm điều gì đó ảnh hưởng đến triển vọng của mối quan hệ EU-Trung Quốc.

Nguyên nhân của sự trì trệ

Nhiều người từng hỏi tôi rằng: Quan hệ Trung Quốc – Châu Âu sẽ tiến triển, dậm chận tại chỗ hay thụt lùi? Câu trả lời của tôi luôn là “tiến triển”. Nhưng tôi cũng khá thất vọng với những gì mà EU đã làm. Nguyên nhân của những động thái này có thể bắt nguồn từ những lý do sau:

Thứ nhất, nhiều nhà lãnh đạo trong khối EU vẫn còn giữ quan điểm bảo thủ từ thời kỳ Chiến Tranh Lạnh và không chấp nhận sự trỗi dậy của Trung Quốc, từ đó dẫn đến hiểu nhầm những hành động của Trung Quốc.

Thứ hai, để chống lại chủ trương “Nước Mỹ dần đầu – chống toàn cầu hóa”, chủ nghĩa đơn phương và chủ nghĩa bảo hộ, Trung Quốc và Châu Âu cần phải đứng lên nhận trách nhiệm trong việc duy trì các quy tắc thương mại đa biên toàn cầu và tái xây dựng lại hệ thống quản trị kinh tế quốc tế. Nhưng dường như, EU cũng không tỏ ra nhiệt tình đối với các nhiệm vụ trên.

Thứ ba, và đây cũng là vấn đề quan trọng nhất, tổ chức EU đã nghĩ quá nhiều cho bản thân và đưa ra khá nhiều đánh giá sai lệch – diễn giải các hành động hữu nghị và các dự án hợp tác đôi bên cùng có lợi của Trung Quốc như những yếu sách. Đây chắc chắn là một nhân tố tiêu cực đối với mối quan hệ Trung Quốc – Châu Âu.

EU cần phải nhận thức rõ những “khó khăn bên trong và bên ngoài” tổ chức. Những khó khăn đó đòi hỏi EU phải khẩn trương tiến hành cải cách, mở cửa, cũng như thống nhất tư duy nội bộ. Đối với bên ngoài, các quốc gia Châu Âu đang đối mặt với áp lực và nhiều thách thức, đặc biệt là từ sự kiện Brexit. Quan hê thương mại của khối EU với Trung Quốc cũng đang đối mặt với sự phản kháng và cạnh tranh.

Hiện tại, tốc độ tăng trưởng của giá trị thương mại Trung Quốc – Mỹ đã vượt xa giá trị thương mại của Trung Quốc – EU. Nếu tình trạng này tiếp diễn, đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc năm 2017 sẽ không còn là các quốc gia Châu Âu, mà là Mỹ. Và đến năm 2018, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) hoặc thậm chí khối Châu Phi cũng có thể sẽ vượt qua vị trí của EU, trong giao dịch thương mại với Trung Quốc.

Chúng tôi hi vọng rằng, các nhà lãnh đạo trong khối EU có thể suy nghĩ thông suốt về tương lai của quan hệ Trung Quốc – Châu Âu, củng cố hợp tác về văn hóa, kỹ thuật, du lịch và trao đổi công nghệ mới, vì mục tiêu đôi bên cùng có lợi, và gặt hái kết quả cùng chiến thắng cho cả hai bên.

Trong bối cảnh nước Mỹ không còn nhiệt tình với vấn đề biến đổi khí hậu hay tự do thương mại, chỉ còn Trung Quốc trao cánh tay hỗ trợ cho khối EU. Trung Quốc và EU nên trở thành bạn bè, không phải kẻ thù. Chúng tôi không muốn nhìn thấy các quốc gia Châu Âu một lần nữa đánh mất cơ hội hợp tác và bị nhiều quốc gia khác vược qua trên các phương diện kinh tế, chính trị, thương mại và nhiều lĩnh vực khác.

Nguồn: Global Times

Từ khóa: hành động, khó hiểu, EU, Trung Quốc, thất vọng