Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

16 quốc gia trong khối Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực đã không thể thống nhất bản thỏa thuận thương mại cuối cùng trong năm 2017 như kế hoạch đề ra vì những khác biệt về thuế quan và các điều kiện khác.

Các quốc gia gồm Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc và 10 nước thành viên ASEAN sẽ đưa ra quyết định cuối cùng tại cuộc họp cấp bộ trưởng ở Manila vào chủ nhật này.  Bộ trưởng thương mại Philippine ông Ramon Lopez phát biểu với báo giới hôm thứ ba rồi và cho biết RCEP khó đạt được đồng thuận trong năm nay.

Vấn đề đặt ra là RCEP sẽ tự do hóa thương mại đến mức độ nào. Ấn Độ và Trung Quốc muốn bảo hộ các doanh nghiệp của họ, trong khi các quốc gia như Nhật Bản và Úc đang kêu gọi tăng mức độ tự do hóa thương mại. Tại buổi làm việc ở Ấn Độ vào tháng 7 vừa rồi, các bên vẫn chưa tìm được sự đồng thuận về những điều cơ bản nhất trong tự do hóa thương mại, đó là mức cắt giảm thuế quan. Trong tổng số 15 lĩnh vực được đưa ra thảo luận, các bên chỉ đồng thuận được 2 vấn đề ít bị tranh cãi, gồm: vấn đề doanh nghiệp vừa và nhỏ và vấn hợp tác kinh tế.

Với hy vọng tăng tốc độ đàm phán, 16 quốc gia đã quyết định tập trung vào các khía cạnh quan trọng khác của hiệp định. Mục đích chính là tạo biến chuyển đáng kể trong những tháng còn lại của năm nay.

Về thương mại điện tử, các nước đang xem xét việc cấm các nước bắt buộc các công ty phải cung cấp mã nguồn phần mềm. Họ cũng sẽ tiếp tục bàn bạc thêm về việc nới lỏng các quy định về nhập cảnh và lưu trú tại các quốc gia trong khối. Và sau đó qua năm 2018, các nước hi vọng có thể thỏa thuận nhanh chóng các vấn đề còn lại của hiệp định, ví dụ như mức độ tự do hóa.

Tuy nhiên, các nước vẫn còn những bất đồng. Trung Quốc không muốn từ bỏ việc chính phủ nước này được tiếp cận với mã nguồn của các công ty (Mỹ đang điều tra Trung Quốc về vấn đề này), trong khi Nhật Bản và Úc muốn các doanh nghiệp được tự do kinh doanh hơn. Nhưng đến khi Nhật Bản và các nước khác đang kêu gọi thẳng tay với hàng giả, hàng nhái thì Trung Quốc lại cho rằng các quy tắc cứng nhắc như vậy là không thể thực thi và đề xuất có cách tiếp cận thông thoáng hơn.

Khối các quốc gia RCEP bao trùm khoảng một nửa dân số thế giới, một phần ba tổng sản phẩm quốc nội và thương mại. Các nước thành viên đến từ các nền kinh tế chủ chốt như Trung Quốc và Ấn Độ tới các nước mới nổi như Myanmar. Cả 3 nước này đều không phải là thành viên của hiệp định TPP.

Từ khi Hoa Kỳ chính thức rút khỏi TPP, 11 nước còn lại vẫn đang đàm phán về một TPP mới, hi vọng đạt được thỏa thuận vào cuối năm 2017. Nhưng nếu cả TPP và RCEP đều bị trì hoãn, thì xu hướng tự do thương mại toàn cầu có thể sẽ gặp thêm nhiều trở ngại.

Nguồn: Nikkei Asia

Từ khóa: RCEP, ASEAN, bất đồng, thuế quan, thương mại điện tử.