Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Động thái của Mỹ được đánh giá là một bước nỗ lực nhằm giải quyết thâm hụt thương mại với Trung Quốc

Hoa Kỳ viện dẫn Điều 301 Luật Thương mại để tiến hành điều tra Trung Quốc. Điều này khiến căng thẳng gia tăng, dẫn tới nguy cơ bùng nổ một cuộc chiến tranh thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, các chuyên gia từ phía Trung Quốc tỏ ý đánh giá thấp kịch bản nêu trên.

Các chuyên gia cảnh báo rằng, dù động thái của Hoa Kỳ là nhằm mục đích giải quyết sự mất cân bằng thương mại với Trung Quốc, thì mối quan hệ song phương vẫn phải đối mặt với thách thức. Theo đó, Trung Quốc nên chuẩn bị kỹ lưỡng hơn nhằm đối phó với hàng rào phòng vệ thương mại từ phía Hoa Kỳ trong tương lai.

Đại diện Thương mại Hoa Kỳ, ông Robert Lighthizer, đã chính thức khởi xướng cuộc điều tra Trung Quốc về vấn đề sở hữu trí tuệ, viện dẫn theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Cuộc điều tra được tiến hành sau khi Tổng thống Donald Trump ký văn bản ủy quyền cho ông Lighthizer nhằm xác định xem các hoạt động của Trung Quốc có thể gây tổn hại tới sự đổi mới và phát triển của nền công nghệ Hoa Kỳ hay không.

Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ cho biết: "Việc điều tra sẽ giúp xác định xem các hoạt động, chính sách cũng như các chương trình thực tế của chính phủ Trung Quốc liên quan tới vấn đề chuyển giao công nghệ, sở hữu trí tuệ và đổi mới có nằm trong phạm vi hợp lý hay không, từ đó kết luận được liệu Trung Quốc có vi phạm quy tắc không phân biệt đối xử, gây nên nhiều gánh nặng cho thương mại Hoa Kỳ.”

Động cơ thực sự

Các chuyên gia Trung Quốc cho rằng Hoa Kỳ muốn thông qua cuộc điều tra về vấn đề sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực công nghệ để gây áp lực với phía Trung Quốc hòng giải quyết tình trạng mất cân bằng thương mại song phương hiện nay.

Wang Jun – Phó Giám đốc bộ phận Thông tin tại Trung tâm Trao đổi Kinh tế quốc tế Trung Quốc – phát biểu trên tờ Global Times Sunday rằng: “Cuộc điều tra của Hoa Kỳ nhằm mục đích chính là giải quyết tình trạng thâm hụt thương mại dài hạn với Trung Quốc. Hoa Kỳ muốn gây áp lực với phía Trung Quốc nhằm bảo vệ nền công nghiệp sản xuất trong nước đồng thời cải thiện tình trạng thất nghiệp.”

Theo số liệu chính thức công bố ngày 08/8/2017, tính tới thời điểm tháng 7/2017, thặng dư thương mại của Trung Quốc với Hoa Kỳ đạt 25,2 tỷ USD.

Ông He Weiwen, thành viên hội đồng điều hành của Hiệp hội Trung Quốc về các vấn đề của WTO, cho biết: mục tiêu khác đằng sau động thái này của Hoa Kỳ có thể là do chính quyền Trump đang cố gắng kéo sự quan tâm dư luận khỏi các vấn đề bất ổn trong nước, bằng cách tập trung vào vấn đề Trung – Mỹ.

Phát biểu trên tờ Global Times Sunday, ông He cho rằng: có thể chính quyền Trump muốn lợi dụng Trung Quốc như một “vật tế thần”, khi mà Mỹ đã gây thù với trong nước lẫn quốc tế bằng hàng loạt các chính sách gây tranh cãi cũng như quyết định rút khỏi Hiệp định Paris về chống biến đổi khí hậu.

Theo ông He: “Biến Trung Quốc thành vật hiến tế rất đơn giản. Không chỉ ông Trump biết áp dụng chiến lược này, mà trước ông, nhiều chính trị gia Hoa Kỳ khác đã từng thử làm thế. Kỳ thực, cuộc điều tra đã được chính phủ Hoa Kỳ lên kế hoạch từ lâu.”

Chiến tranh thương mại không chắc sẽ xảy ra

Các chuyên gia cho biết, trước mắt, cuộc điều tra của Hoa Kỳ sẽ không thể gây nên chiến tranh thương mại toàn diện giữa hai nước cũng như không có tác động tiêu cực đáng kể nào lên quan hệ kinh tế và thương mại song phương, tuy nhiên, đó vẫn là một dấu hiệu đáng lo ngại.

Ông Wang lưu ý thêm: “Trong tương lai, các tranh chấp thương mại giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ sẽ tăng lên, Hoa Kỳ có thể sẽ áp dụng nhiều biện pháp chống lại Trung Quốc.”

Theo Bộ Thương mại Trung Quốc (MOFCOM), Hoa Kỳ đã tiến hành 11 cuộc điều tra đối với các sản phẩm của Trung Quốc trong nửa đầu năm nay, chiếm khoảng 30% tổng số vụ điều tra mà Trung Quốc phải đối mặt từ khắp nơi trên thế giới.

Trung Quốc cần phải chuẩn bị đầy đủ và sẵn sàng để đối phó với những tác động của cuộc điều tra từ Hoa Kỳ, cụ thể là không chỉ dừng ở khía cạnh thương mại, mà còn về áp lực đối với tỷ giá hối đoái.

Ông Wang cho biết Trung Quốc muốn thông qua các cuộc đàm phán để giải quyết những vấn đề như vậy thay vì đáp trả bằng các rào cản thương mại khắc nghiệt áp dụng đối với Hoa Kỳ. Trung Quốc sẽ không cấm nhập khẩu hay tăng thuế đối với các sản phẩm từ Hoa Kỳ.

Ngoài ra, Trung Quốc cũng có thể vận dụng các quy tắc của WTO để khởi kiện ra tòa trọng tài, bởi lẽ việc Hoa Kỳ áp dụng luật quốc gia để giải quyết một vấn đề cấp quốc tế là vi phạm quy tắc của WTO.

Điều 301 được thông qua từ năm 1974, cho phép Tổng thống Hoa Kỳ áp đặt thuế quan hoặc các hạn chế thương mại khác đối với nước ngoài. Tuy nhiên, hành động này cũng mang tính đơn phương và thường bị các nước khác phản đối.

Nguồn: Global Times – DN

Từ khóa: cuộc điều tra,Mỹ,không châm ngòi,chiến tranh thương mại