Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Ông Shinzo Abe bày tỏ sự quan tâm, nhưng Nhật Bản lại muốn ưu tiên cho các mối quan tâm khác tiềm năng hơn.

Nghị hòa của Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đối với  Sáng kiến “ Một vành đai, một con đường “ ​​(One Belt, One Road-OBOR)  vào tuần trước đã báo hiệu cho thấy một thái độ  hòa nhã của Nhật Bản đối với Trung Quốc. Phát biểu tại một diễn đàn về tương lai của châu Á tại Tokyo vào ngày 5 tháng 6, ông Abe phát biểu Nhật Bản đã sẵn sàng hợp tác với OBOR dưới những điều kiện nhất định.

OBOR là sáng kiến của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào năm 2013, trong đó bao gồm cả Con đường kinh tế tơ lụa trên đất liền và hành lang thương mại hàng hải liên kết Trung Quốc, Đông Nam Á, Ấn Độ, Châu Phi và Châu Âu. Trong khi ông Tập Cận Bình nói rằng ông muốn tạo ra một "đại gia đình cùng chung sống hòa hợp", thì những người đang hoài nghi về sáng kiến này lại nhìn thấy rằng đây là một nỗ lực mà Trung Quốc muốn tự định vị mình như một nhà lãnh đạo khu vực, thay thế cho vai trò truyền thống của Hoa Kỳ.

Nhật Bản, tất nhiên, sẽ thích trật tự khu vực của Hoa Kỳ hơn. Nhưng sau khi theo dõi việc Hoa Kỳ rút lui dưới thời Tổng thống Donald Trump - bằng một cách nhanh chóng nhất ông Trump kéo Hoa Kỳ ra khỏi Liên minh Thái Bình Dương (TPP) - có thể hiểu rằng Nhật đang cân nhắc các lựa chọn có thể thay thế, như là việc hợp tác hạn chế với Trung Quốc. Ông Abe đặc biệt tuyên bố rằng một trong những điều kiện cần phải đáp ứng để Nhật Bản tham gia vào OBOR chính là "hòa hợp với một khu vực kinh tế xuyên Thái Bình Dương tự do và công bằng" trong các yêu cầu được đưa ra, còn bao gồm các quy định về lao động và môi trường, những điều đã được thương lượng một cách thận trọng trong thỏa thuận TPP  của 12 quốc gia.

Ông Abe cũng lưu ý rằng "điều quan trọng của cơ sở hạ tầng là việc mở để tất cả được sử dụng, và để được phát triển thông qua việc mua bán minh bạch và công bằng. ... Tôi cũng cho rằng là cần thiết để các dự án kinh tế được tài trợ bởi những khoảng nợ có thể hoàn trả, và không làm ảnh hưởng đến sự lành mạnh  tài chính của các khoản nợ quốc gia. "

Những mối quan tâm của Nhật Bản về sự thiếu minh bạch của OBOR phản ánh những lời chỉ trích của họ đến Ngân hàng Đầu tư Cơ sở Hạ tầng Châu Á (AIIB) – ngân hàng mà Nhật Bản cũng đang cân nhắc về việc tham gia, sau một thời gian dài chống lại nó. Với những tin đồn về việc có thể tham gia của Hoa Kỳ, Nhật Bản có thể sẽ tìm thấy được những  ý tưởng hấp dẫn hơn.

Tokyo nằm ở một vị trí nhạy cảm – và điều này cũng đáng quan tâm như việc Nhật Bản chú ý đến vấn đề bá quyền kinh tế của Trung Quốc, Nhật bản cần cải thiện mối quan hệ với Trung Quốc căn cứ theo cam kết ra hiệu của Hoa Kỳ. Sự thay đổi rõ rệt trong chính sách của Nhật Bản đã được Trung Quốc ủng hộ và Trung Quốc sẽ giúp thúc đẩy tình hình tích cực trong việc dẫn đầu hội nghị thượng đỉnh giữa các nhà lãnh đạo trong mùa hè này.

Để đáp lại lời bình luận của ông Abe, người phát ngôn của bộ Ngoại giao Trung Quốc, ông Hua Chunying cho biết: "Chúng tôi tin tưởng sáng kiến Một vành đai- một con đường có thể là một nền tảng mới và là một lĩnh vực thử nghiệm cho Trung Quốc và Nhật Bản nhằm đạt được sự hợp tác chung và cùng phát triển." Ông Hua cũng nhắc lại sự khẳng định của Trung Quốc rằng OBOR được cam kết là một loạt các dự án về các quy tắc "công bằng" và "minh bạch" trong thương mại và đầu tư quốc tế.

Tuy nhiên, sự hợp tác đó vẫn còn chưa chắc chắn và chưa có gì được chính thức hóa. Thay vào đó, Trung Quốc và Nhật Bản đang cạnh tranh trực tiếp về quyền lợi của các cảng dọc theo OBOR - bao gồm Cảng Tự trị Sihanoukville ở Campuchia, Cảng Colombo ở Sri Lanka và Cảng Thilawa ở Myanmar.

Hơn nữa, đó là một câu hỏi mở cho cộng đồng kinh tế Nhật Bản về việc họ sẽ ra sao với chương trình nghị sự của chính phủ. Chỉ có 5% trong số 220 người trả lời trong cuộc Điều tra doanh nghiệp Reuters cho biết họ sẽ tham gia vào dự án của Trung Quốc. Các công ty Nhật Bản nhìn thấy nhiều cơ hội lớn hơn ở những nơi khác, như là một hiệp định thương mại tự do giữa Nhật Bản và Hoa Kỳ, một TPP 11 quốc gia mà không có Hoa Kỳ, và một cơ hội kinh doanh tốt hơn khi hợp tác với Nga. Thêm vào đó là những lo ngại chưa được giải quyết về sự minh bạch và về quyền tiếp cận của các công ty nước ngoài, các công ty Nhật Bản đang chọn một cách tiếp cận thận trọng hơn trong thời điểm hiện tại.

Nguồn: thediplomat.com –HT

Từ khóa: liệu, Nhật Bản, tham gia, sáng kiến, vành đai, con đường, Trung Quốc