Asean và khu vực Nam Á dẫn đầu trong cuộc đua về hạ tầng

AEC 2106

Asean và Nam Á đang xây dựng cơ sở hạ tầng với tốc độ chưa từng thấy. Bất kỳ ai từng du lịch tới các thành phố thủ đô của khu vực đều có thể cảm thấy điều này đang xảy ra. Đường xá, cầu, hải cảng và hệ thống giao thông công cộng, tất cả công trình này đang thay đổi khu vực trung tâm các thành phố, những vùng trọng điểm về kinh tế cũng như cuộc sống của 2.4 tỷ người. Điều này cũng đang kết nối các cá nhân và hoạt động kinh doanh với các cơ hội ở trong và ngoài khu vực.

Mặc dù tất cả công trình hạ tầng đang tiến hành xây dựng, Asean (Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á) và Nam Á còn nhiều dự án xây dựng cần được đề xuất và hoàn thiện. Cách thức mà các dự án này được phác thảo, xây dựng, cấp vốn và hỗ trợ sẽ cần phải thay đổi để đảm bảo các công trình này được sử dụng mang lại đầy đủ lợi ích kinh tế.

Tại Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) về Asean tổ chức vào tháng 5, các nhà lãnh đạo chính phủ và người đứng đầu các doanh nghiệp đã đồng ý cần làm sâu sắc hơn hợp tác công tư để đáp ứng nhu cầu về hạ tầng cho các quốc gia trong khu vực. Để thúc đẩy các nguồn tài chính hỗn hợp đảm bảo cho việc phát triển cơ sở hạ tầng bền vững, WEF và Tổ chức Hợp tác kinh tế và phát triển (OECD) sẽ thiết lập Trung tâm Asean với mục đích kếu gọi, thiết lập và cung cấp các nguồn vốn công tư. Trung tâm Asean sẽ tập hợp các chính phủ, ngân hàng, quỹ đầu tư và các tổ chức thiện nguyện để huy động cung cấp nguồn vốn 100 tỷ đô la cho các dự án.

Đây là bước đi đúng hướng nhưng vẫn còn nhiều điều cần phải thực hiện. Ngân hàng Phát triển châu Á tính toán rằng để giúp châu Á phát triển cần 26 nghìn tỷ đô la trong giai đoạn đến năm 2030 để đáp ứng nhu cầu của châu lục về cơ sở hạ tầng. Tiếp cận nguồn vốn là điều trọng yếu. Sự phát triển của cơ sở hạ tầng sẽ đồng nghĩa với sự phát triển của của các trung tâm kinh tế. Một hạ tầng sản xuất và thị trường được kết nối thống nhất sẽ tăng cường các hoạt động thương mại và đầu tư của khu vực, cũng như thúc đẩy thương mại với phần còn lại của thế giới.

Theo kinh nghiệm của chúng tôi, không có sự thiếu hụt nguồn vốn cho các dự án cơ sở hạ tầng. Ngược lại, thời điểm hiện nay điều cần quan tâm đó là đề xuất hiệu quả và hợp lý nhằm đảm bảo cân bằng về lợi ích giữa khu vực công và khu vực tư trong các dự án về cơ sở hạ tầng. Trong một môi trường có tỷ suất lợi nhuận thấp, các dự án cơ sở hạ tầng là những tài sản có giá trị mang lại lợi ích hấp dẫn về lâu dài. Trong khi các chương trình đối tác công tư (PPP) là một giải pháp thích hợp đối với tình trạng thiếu ngân sách dành cho cơ sở hạ tầng, việc hợp tác cần được tăng cường.

Vai trò của các ngân hàng đối với các tài sản được hình thành trong thời gian dài đang thay đổi và tiếp tục biến đổi khi IFRS 9, một thay đổi quan trọng trong hoạt động kế toán có hiệu lực vào năm 2018. Tuy vậy, ngay cả khi có những sự chuyển đổi này, các ngân hàng sẽ tiếp tục giữ vai trò chính yếu trong việc tạo lập cơ sở hạ tầng. Mối quan hệ đối tác gần gũi giữa ngân hàng và các nhà đầu tư là yếu tố cần thiết cho việc phát triển cơ sở hạ tầng. Các ngân hàng có kinh nghiệm trong việc cung cấp tài chính cho các dự án hiểu rõ thách thức nhà đầu tư là các tổ chức phải đối mặt khi đầu tư xây dựng các dự án hạ tầng. Các nhà đầu tư thường thiếu những kiến thức và kỹ năng sâu rộng khi đánh giá rủi ro về giá trị và giá cả thực hiện đối với các dự án; họ là người sẽ phải chịu trách nhiệm đối với các quyết định của mình. Tuy nhiên, khi có sự tham gia của ngân hàng, các dự án sẽ được thiết kế và cấp vốn trên cơ sở mang lại lợi ích cho các quỹ đầu tư, quỹ ngân sách quốc gia và các tổ chức thiện nguyện.

Mối liên kết ngân hàng – nhà đầu tư – chính phủ như một đối tác ba bên là một mối quan hệ đối tác thiết thực và bền vững. Một mô hình quan hệ mẫu đảm bảo được sự công bằng, chặt chẽ, chi tiết giúp thiết lập sự chia sẻ rủi ro phù hợp và bảo toàn được những quyền lợi tối thiểu của nhà đầu tư. Các dự án cơ sở hạ tầng đáp ứng được các tiêu chí vừa nêu sẽ đem lại những thành quả về kinh tế và lợi ích xã hội.

Trong khi ưu tiên của các chương trình nghị sự về cơ sở hạ tầng tập trung vào “phần cứng” của dự án tức là đảm bảo công trình khả thi, được cấp vốn và thực hiện, những vấn đề liên quan đến “phần mềm” của dự án không thể bị xem nhẹ. Những vấn đề liên quan đến “phần mềm” của dự án cần phải được tiến hành trước khi công trình được thi công.

“Phần mềm” trọng tâm chính là môi trường chính sách ổn định nhằm đảm bảo việc ra quyết định không mang tính chất rời rạc và các mục tiêu cố định của dự án không bị thay đổi trong suốt quá trình thực hiện. Một hệ thống quy định minh bạch, dễ đoán định và độc lập được thiết lập bởi khung pháp luật hoàn chỉnh sẽ tiếp thêm sự vững tin cho các nhà đầu tư. Trong khi các điều kiện vừa nêu có thể làm giảm những nguy cơ về tiền tệ và vật chất đối với các nhà đầu tư nước ngoài, triển khai đánh giá sớm và triển khai quản lý từ ban đầu là yếu tố quyết định đến sự thành công của các dự án. Cũng nhằm làm giảm tâm lý sợ rủi ro của các nhà đầu tư đối với các dự án hạ tầng, các chính phủ có thể dựa vào nhiều bên khác nhau để đảm bảo an toàn rủi ro và bảo lãnh đối với các công trình.

Những kỹ năng cũng là những “phần mềm” trọng yếu. Việc cung cấp đều đặn các kỹ năng cần thiết, thông qua việc trao đổi các kỹ năng và kinh nghiệm hoặc thông qua huấn luyện đối với công nhân, kỹ sư người bản địa là rất quan trọng. Qua thời gian, việc xây dựng công trình hạ tầng có nhiều thay đổi. Chúng ta cần xây dựng đội ngũ lao động được đào tạo bài bản có khả năng tiếp nhận những kỹ thuật và công nghệ mới để đảm bảo rằng chúng ta có thể xây dựng những công trình theo những cách hiệu quả và thân thiện với môi trường.

Quan trọng hơn, chúng ta cần phát triển nguồn lực và con người và khoa học để thể nhanh chóng giải quyết các vấn đề trong các dự án xuyên biên giới chứa đựng nhiều rủi ro và phức tạp. Thông qua việc trao đổi các kỹ năng và nhân sự trong suốt quá trình thực hiện dự án, đội ngũ nhân lực tham gia có thể nhanh chóng tích lũy thêm kinh nghiệm. Chắn chắn rằng, những kỹ năng và công cụ cần thiết sẽ giúp khu vực chuẩn bị tốt hơn với những đòi hỏi ngày càng cao trong một thế giới kết nối.

Asean và Nam Á đang xúc tiến các hoạt động nêu trên – cả về nghĩa đen và nghĩa bóng. Quyết tâm chính trị mạnh mẽ và quan hệ đối tác chặt chẽ là những điều kiện quan trọng để có đón được các đợt sóng đầu tư về cơ sở hạ tầng lớn.

Nguồn: Thedailystar - LA

Từ khóa: Asean, khu vực, Nam Á, dẫn đầu, cuộc đua, hạ tầng