Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Năm 2017 đánh dấu kỷ niệm 50 năm ngày thành lập ASEAN cùng với đó là sự hợp tác với Trung Quốc đã có bước tiến đáng ghi nhận trong những năm qua. Chúng ta cần làm gì để thúc đẩy sự hợp tác giữa Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc và Kế hoạch tổng thể về kết nối ASEAN 2025, một lộ trình được mong đợi, cái sẽ kết nối khát vọng và mục tiêu đưa ASEAN thành một cộng đồng? Triển vọng của quan hệ Trung Quốc-ASEAN là gì?

Các học giả đã trao đổi quan điểm của mình về những vấn đề này trong một cuộc hội thảo do Sứ quán Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa tại ASEAN phối hợp cùng tạp chí Bắc Kinh Review và Viện Pangoal tổ chức.

Ông Dương Hồng Quân (Yu Hongjun), nguyên Vụ phó - Vụ Quốc tế - Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch danh dự của Ủy ban Học thuật Viện Pangoal

Sáng kiến “Một vành đai - Một con đường” của Trung Quốc nhằm mở rộng và tham gia vào quá trình toàn cầu hóa nền kinh tế, hướng Trung Quốc trở thành trung tâm của vũ đài thế giới. Đây cũng là sáng kiến nhằm tìm kiếm sự phát triển và hợp tác cùng có lợi giữa các nước láng giềng. Khu vực Đông Nam Á, trong lịch sử đã từng là một khu vực bị ảnh hưởng nặng nề bởi sự cướp bóc, chế độ nô lệ, bóc lột và áp bức trong thời kỳ thuộc địa.

Bước sang thế kỷ mới, mối quan hệ giữa Trung Quốc và ASEAN đã được sự phát triển nhanh chóng trong bối cảnh thế giới đa cực, toàn cầu hóa kinh tế, hội nhập khu vực, cân bằng quyền lực và sự chuyển đổi nhanh chóng của kinh tế thế giới hướng tới khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Năm 2002, Trung Quốc đã ký một Hiệp định khung về hợp tác kinh tế toàn diện với ASEAN. Năm 2003, hai bên đã ký một bản tuyên bố chung về quan hệ đối tác chiến lược vì hoà bình và thịnh vượng; Trung Quốc trở thành đối tác chiến lược nước ngoài đầu tiên của ASEAN, và cũng trở thành quốc gia không phải là thành viên ASEAN đầu tiên gia nhập Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác Đông Nam Á.

Tuy nhiên, vẫn còn những thách thức như kim ngạch thương mại hai chiều Trung Quốc-ASEAN giảm và còn xa để đạt được mục tiêu 1.000 tỷ USD vào năm 2020. Vi vậy cần có thêm các khoản đầu tư của Trung Quốc vào ASEAN. Chiến lược phát triển kinh tế xã hội của các nước ASEAN không phải lúc nào cũng phù hợp với nhau. Để thực hiện đầy đủ các hoạt động truyền thông chính trị, liên kết cơ sở hạ tầng, tự do thương mại, truyền thông tài chính và sự hiểu biết về văn hoá của nhau theo đề xuất của sáng kiến “Một vành đai, một con đường”, chúng ta cần hợp tác với nhau một cách cụ thể và nhất quán.

Ông AKP Mochtan, Phó Tổng thư ký ASEAN bàn về Công tác Đoàn thể và Cộng đồng ASEAN.

Những gì chúng tôi đạt được trong 50 năm qua là việc xây dựng thành công Cộng đồng Chính trị-An ninh ASEAN (APSC), Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) và Cộng đồng Văn hóa-Xã hội ASEAN (ASCC).

APSC được thành lập để giải quyết các vấn đề an ninh phi truyền thống như khủng bố và chủ nghĩa cực đoan, cùng lúc phấn đấu giải quyết xung đột một cách hòa bình thông qua các biện pháp ngoại giao xây dựng lòng tin và ngăn ngừa.

AEC được thành lập nhằm thiết lập một thị trường đơn nhất thúc đẩy thương mại và đầu tư trong khu vực. Là nền kinh tế lớn xếp thứ 6 trên thế giới và thứ ba ở châu Á, ASEAN là thị trường có đóng góp lớn vào tăng trưởng trong nền kinh tế toàn cầu. Trong khi đó, đề xuất về Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) của Trung Quốc sẽ thúc đẩy sự phát triển của ASEAN.

ASCC thúc đẩy sự phát triển toàn diện về con người bao gồm giáo dục, y tế, quyền phụ nữ, trẻ em, thanh niên và người khuyết tật, phát triển bền vững trong năng lượng tái tạo, biến đổi khí hậu…

Có rất nhiều cơ hội mới trong quan hệ hợp tác ASEAN-Trung Quốc. Các sáng kiến bao gồm Bộ Quy tắc ứng xử Biển Đông và RCEP đang dần được hoàn thiện. Cả hai phía đều đang nỗ lực hơn nữa để tăng cường hợp tác khu vực. 37 thành phố của ASEAN được kết nối với 52 thành phố ở Trung Quốc thông qua 5.000 chuyến bay trực tiếp hàng tuần. Việc thực hiện Khu vực mậu dịch tự do ASEAN-Trung Quốc sẽ khiến cả hai bên đều đạt được mục tiêu kim ngạch thương mại hai chiều 1000 tỷ USD vào năm 2025. Sáng kiến “Một vành đai, một con đường” cũng như Giấc mơ Trung Hoa đều phù hợp với ASEAN 2025. Cả hai bên nên tìm ra mối liên hệ giữa 2 khát vọng này.

Ông Yafang, Chủ tịch Tạp chí Bắc Kinh Review bày tỏ chính kiến

Vị thế của ASEAN và mối quan hệ thương mại lâu dài với Trung Quốc đã làm cho nó trở nên quan trọng đối với sáng kiến “Một vành đai, một con đường”. Ngày 7/11/2015 Chủ tịch Tập Cận Bình đã phát biểu tại Đại học Quốc gia Singapore rằng các nước láng giềng của Trung Quốc là những đối tác chính trong sáng kiến “Một vành đai, một con đường” và họ sẽ là người đầu tiên được hưởng lợi từ nó. Ông cũng nói rằng, Trung Quốc hoan nghênh các nước láng giềng tham gia vào sáng kiến này và cùng nhau thực hiện tầm nhìn về hòa bình, phát triển và hợp tác cùng có lợi.

Hành lang kinh tế Bán đảo Đông Dương - Trung Quốc là một công cụ quan trọng cho mục đích này. Với việc đi qua các nước Việt Nam, Lào, Campuchia, Thái Lan, Myanmar, Malaysia, đây sẽ là cầu nối Trung Quốc với Bán đảo Đông Dương. Khi dự án mang tính bước ngoặt này được thực hiện, nó sẽ là một ví dụ điển hình cho sự hợp tác trong tương lai.

Kế hoạch tăng trưởng của ASEAN, Tầm nhìn ASEAN 2025 có thể phù hợp với sáng kiến “Một vành đai, một con đường” của Trung Quốc. Hợp tác truyền thông giữa Trung Quốc và ASEAN cũng có thể củng cố và làm sâu sắc hơn mối quan hệ song phương cũng như góp phần thúc đẩy trao đổi và hợp tác nhiều hơn nữa.

Ông Zhao Xiyuan, Tổng thư ký Hiệp hội Ngoại giao Công chúng Trung Quốc

Các nước ASEAN là những nước láng giềng và là những người bạn quan trọng của Trung Quốc. Quan hệ Đối thoại ASEAN-Trung Quốc bắt đầu từ phiên khai mạc Hội nghị Bộ trưởng ASEAN lần thứ 24 tại Kuala Lumpur vào tháng 7/1991.

Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc, ông Qian Qichen đã tham dự Hội nghị năm đó và năm tiếp theo. Trung Quốc đã được công nhận là đối tác đối thoại đầy đủ tại Jakarta. Ông Qian đã qua đời nhưng di sản của ông sẽ được tiếp tuc. Quan hệ ASEAN- Trung Quốc sẽ phát triển dựa trên cơ sở của những người tiền nhiệm để lại.

Ngày nay, trong khuôn khổ Sáng kiến “Một vành đai, Một con đường”, có rất nhiều cơ hội để Trung Quốc và ASEAN cùng tham gia. Một trong những dự án hàng đầu là đường sắt cao tốc giữa Jakarta và Bandung được xây dựng bởi các công ty Indonesia và Trung Quốc.

Nguồn: Globaltimes – HY

Từ khóa: sáng kiến, một vành đai, một con đường, bổ sung, kế hoạch tổng thể, kết nối, ASEAN, 2025