Hiệp định về Tạo Thuận lợi Thương mại

Vào ngày 22 tháng 2 năm 2017 Hiệp định tạo thuận lợi cho Thương mại Thế giới (TFA) đã có hiệu lực, sau khi được 2/3tổng số các nước thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) phê chuẩn, bao gồm các quốc gia thương mại trọng điểm của thế giới. TFA, được ký vào tháng 12 năm 2013, mang tính lịch sử vì TFA là hiệp định thương mại đa phương đầu tiên được thông qua kể từ khi WTO được thành lập vào năm 1995.

Mục tiêu và biện pháp của TFA

Thông thường Thủ tục hải quan có sự khác nhau giữa các quốc gia, và số lượng “thủ tục”mà các đơn vị xuất nhập khẩu phải gặp phải là trở ngại cho sự vận chuyển hàng hoá qua biên giới. TFA nhằm mục đích xúc tiến việc vận chuyển, giải phóng hàng hóa (bao gồm cả hàng hóa quá cảnh) và cải thiện sự hợp tác hải quan thông qua việc tinh giản các tiêu chuẩn quốc tế trong hoạt động hải quan.

Các giải pháp dự kiếnmà TFA đưa ra rất sâu rộng . Ví dụ, TFA quy định, để đơn giản hóa các thủ tục thương mại, tự động hoá tại cửa khẩu, công bố nhanh chóng và có sẵn các thông tin liên quan đến thương mại, thiết lập các điểm hỏi đáp để trả lời các yêu cầu của chính phủ và các nhà buôn và khả năng yêu cầu về Quyết định trước và quyền kháng cáo hoặc xem xét lại các quyết định đã được đưa ra. Các biện pháp này và kết hợp các biện pháp khác, như nghĩa vụ thông báo cho các hoạt động kiểm soát, kiểm tra tăng cường, giảm phí và lệ phí, hợp tác giữa cơ quan hải quan, thủ tục nhanh hơn cho việc giải phóng và thông quan hàng hoá (kể cả kiểm tra sau thông quan) và nghĩa vụ tạo điều kiện cho việc quá cảnh hàng hóa bằng cách loại bỏ các quy định và thủ tục không cần thiết, nằm trong số những điều sẽ có tác động lớn nhất đến thương mại quốc tế.

Liên quan đến đơn giản hóa các tài liệu thương mại, mỗi thành viên phải xem xét các yêu cầu về thủ tục và giấy tờ của chính mình để đảm bảo rằng chúng được thông qua hoặc áp dụng nhằm mục đích cho phép thông quan và giải phóng hàng hóa nhanh chóng và giảm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp. Các Thành viên cần thiết lập cơ chếMột cửa để nhậnhồ sơ và dữ liệu nhập khẩu, xuất khẩu và hàng hoá quá cảnh. Các thành viên cũng phải đảm bảo rằng các thủ tục của họ là những biện pháp hạn chế nhất trong số các giải pháp thay thế có sẵn để thực hiện các chính sách có liên quan và không được duy trì khi không còn cần thiết nữa. Hơn nữa, mỗi nước thành viên phải áp dụng các thủ tục hải quan phổ biến và các yêu cầu về hồ sơ thống nhất, trong khi các khoản phí và lệ phí phải được giới hạn trong quy định về mức phí dịch vụ và mứcnộp phạt, tương xứng với mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm. Thông tin phải rõ ràng, trực tuyến và phải được ban hành theo cách không có sự phân biệt và dễ tiếp cận. Mỗi thành viên cũng phải thông báodanh sách các trang web có các thông tin liên quancho Uỷ ban Thuận lơi hóa Thương mại, một diễn đàn gồm các thành viên nhằm mục đích tham khảo ý kiến về các vấn đề liên quan đến hoạt động và thúc đẩy thỏa thuận thương mại.

Quy định về Quyết định trước sẽ giúp thông quan hàng hóa nhanh hơn, vì các yêu cầu hồ sơ có thể được kiểm tra trước khi hàng hoá nhập vào lãnh thổ của một nước thành viên. Cũng giống như vậy đối với việc thanh toán các khoản thuế, có thể được thu trước hoặc được bảo đảm bằng một khoản tiền gửi. Việc cung cấp cơ chế hợp tác giữa các cơ quan hải quan sẽ đảm bảo trao đổi và bảo vệ thông tin bí mật giữa các cơ quan chức năng.

Đối với việc giải phóng và thông quan hàng hóa, TFA áp dụng thủ tục xử lý hàng nhập khẩu trước khi nhập khẩu và thiết lập kiểm toán sau thông quan, cùng với việc không phải chờ quyết định cuối cùng về thuế, phí và lệ phí, sẽ cho phép các đơn vị nhập khẩu nhận được hàng sớm hơn, sẽ cho phép các cơ quan quản lý tiết kiệm ngân sách và nhân lực, và sẽ làm cho việc xuất khẩu trở nên dễ dàng hơn. Để tối ưu hóa kiểm toán sau thông quan, các nước thành viên phải đặt ra các chiến lược quản lý rủi ro.

Lợi ích và việc thực thi TFA

Có sự đồng thuận chung rằng việc TFA bắt đầu có hiệu lực sẽ đem lại những lợi ích đáng kể. Ngân hàng Thế giới ước tính rằng việc thực hiện đầy đủ TFA có thể tạo ra giá trị lên đến 1.000 tỷ USD cho hoạt động kinh tế toàn cầu. OECD cũng chỉ ra rằng TFA có thể làm giảm chi phí thương mại từ 12,5% đến 17,5% và các nước có thu nhập trung bình thấp và thấp sẽ có lợi ích nhiều nhất. Các chuyên gia của WTO cũng đồng ý về những tác động có lợi của TFA trong việc giảm chi phí thương mại, ước tính trung bình là 14,3%. Các chuyên gia cũng cho rằng các biện pháp do TFA đưa ra sẽ làm tăng mức độ thương mại quốc tế hơn là việc bãi bỏ hạn ngạch thuế.

Việc thực hiện đầy đủ TFA sẽ đặc biệt có lợi cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, những đối tượng mà thủ tục hải quan có thể trở nên nặng nề hơn. Các nước đang phát triển và các nước kém phát triển nhất sẽ nhập khẩu nhiều hơn và xuất khẩu của họ sẽ được tạo điều kiện thuận lợi hơn. Các quốc gia này cũng đang dần gia tăng sản lượng xuất khẩu, do đó nổi lên các lo ngại về phân loại hàng hóa. Hệ thống quyết định trước sẽ cho phép phân loại hàng hoá sản xuất trước khi đến lãnh thổ của nước nhập khẩu, và trong trường hợp có các vấn đề trở ngại về thủ tục hành chính hoặc tư pháp, các biện pháp khắc phục có thể được cung cấp nhanh chóng hơn. Hơn nữa, TFA cũng có thể giúp giải quyết nạn sao chép lậu và hàng nhái, vì các quyết định trước và thủ tục xử lý trước khi hàng đến cần phải xem xét các thông tin liên quan trước khi nhập hàng vào lãnh thổ.

Tuy nhiên, có thể mất một khoảng thời gian trước khi các kết quả cụ thể đầy đủ của Hiệp định thuận lợi hóa thương mại được thực hiện, đặc biệt là đối với các nước đang phát triển và các nước kém phát triển. Các nước phát triển như Hoa Kỳ và các nước thành viên của Liên minh châu Âu đã có những thực trạng hoạt động về hải quan, hầu hết là phù hợp với các mục tiêu đặt ra trong TFA. Tuy nhiên, các nước đang phát triển và các nước kém phát triển sẽ phải thông qua một số cải cách hành chính và luật pháp để thực hiện đầy đủ TFA.

Thực tế này được thừa nhận trong TFA, trong đó các nước này sẽ được hỗ trợ tài chính và xây dựng năng lực cho các nước đang phát triển và các nước kém phát triển. TFA cũng dành cho các nước đang phát triển và các nước kém phát triển sự linh hoạt về thời gian thực hiện thỏa thuận, trong khi các nước phát triển phải thực hiện thỏa thuận đầy đủ khi có hiệu lực. Một số nước đang phát triển, bao gồm Ấn Độ, Trung Quốc và Brazil, đã cho thấy họ sẽ tận dụng sự linh hoạt này.

Do đó, sẽ mất một thời gian trước khi thấy những tác động có lợi của TFA một cách đầy đủ. Tuy nhiên, thoả thuận này đã tạo ra bước cơ bản cho hệ thống thương mại quốc tế hoạt động được nhanh chóng hơn bằng cách tinh giản các thủ tục hải quan tốt vì lợi ích của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu toàn cầu.

Nguồn: .financierworldwide.com/ CL

Từ khóa: Hiệp định, về Tạo Thuận lợi Thương mại