Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Trong một bài thi cuối kỳ dành cho lớp “Quan hệ quốc tế” mà mình phụ trách tại đại học cách đây không lâu, tôi đã yêu cầu hơn 200 sinh viên trích dẫn 2 ví dụ về việc chống toàn cầu hóa. Hầu hết các sinh viên đều đề cập tới hai sự kiện, chiến thắng của Donald Trump trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ và Anh rời khỏi Liên minh châu Âu. Cùng với sự gia tăng của chủ nghĩa dân túy, chủ nghĩa dân tộc và chủ nghĩa bảo hộ, một số người cho rằng những sự kiện như trên sẽ làm đảo lộn xu hướng toàn cầu hóa.

Trên thực tế, những quan sát thể hiện mối lo ngại như thế này phản ánh quan điểm của nhiều học giả, nhà báo và các nhà bình luận, tất cả đều cho rằng toàn cầu hóa hẳn sẽ thất bại không thể nghi ngờ.

Thật vậy, có nhiều bằng chứng cho thấy toàn cầu hoá đang vấp phải nhiều trở ngại, bởi lẽ Mỹ là một cường quốc trên khắp toàn cầu và Anh là một trong những nước lớn của EU.Tuy nhiên, việc cường điệu hóa tác động của sự kiện Trump thắng cử và Brexit còn tệ hơn nhiều so với những lời bình luận. Có thể nói, trong khi hai "Thiên Nga Đen" này có thể cản trở quá trình toàn cầu hóa thì chúng ta cũng không thể bỏ qua những yếu tố tích cực khác.

Trước hết, Trung Quốc đã không tốn tí công sức nào trong việc thúc đẩy toàn cầu hóa. Là nền kinh tế lớn thứ hai trên thế giới, sự tin tưởng của nước này vào toàn cầu hóa là rất quan trọng. Tại Diễn đàn kinh tế thế giới ở Davos vào đầu năm nay,Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho biết, "Đổ lỗi cho toàn cầu hoá gây racác vấn đề kinh tế thế giới là không phù hợp với thực tế, và điều nàykhông giúp giải quyết vấn đề."

Ông cũng chỉ ra rằng: "Khi đối diện với cơ hội và thách thức, việc làm đúng là nắm bắt mọi cơ hội, cùng nhau đương đầu với những thách thức và đưa ra một lộ trình đúng đắn cho toàn cầu hoá kinh tế.Chúng ta nên tuân theo xu hướng chung, xuất phát từ điều kiện tương ứng riêng của từng quốc gia đồng thời thúc đẩy tiến trình hội nhập kinh tế một cách phù hợp.” Những lời phát biểu trên được đông đảo cộng đồng quốc tế đón nhận.

Thứ hai, Trung Quốc đã đóng góp cho sự phát triển của toàn cầu hóa bằng cả tiếng nói và hành động. Vào năm 2013, nước này công bố sáng kiến Một Vành đai Một Con đường với 05 mục tiêu tham vọng: phối hợp chính sách, kết nối cơ sở hạ tầng, thuận lợi hóa thương mại, hợp tác tài chính và di chuyển thể nhân giữa các nước có liên quan.Điều này đã được hoan nghênh rộng rãi, vì việc liên kết về vốn có thể thúc đẩy quá trình toàn cầu hóa.

Thứ ba, G20, APEC và BRICS đều ủng hộ toàn cầu hóa mạnh mẽ.Các nhà lãnh đạo từ những nền kinh tế phát triển và mới nổi đã có những cuộc gặp gỡ thường xuyên để thảo luận về toàn cầu hóa, các thách thức toàn cầu cũng như các vấn đề quan trọng khác, qua đó thể hiện sự tin tưởng vào tương lai.

Ví dụ, Thông báo của Thượng đỉnh Hàng Châu vào tháng 9/2016 đã cam kết sẽ đảm bảo cho những lợi ích từ tăng trưởng kinh tế, toàn cầu hóa và đổi mới công nghệ được chia sẻ rộng rãi, tạo ra nhiều việc làm hơn, giảm sự bất bình đẳng cũng như thúc đẩy sự tham gia của tầng lớp lao động.

Hội nghị thượng đỉnh APEC diễn ra tại Lima vào tháng 11/2016 đã thừa nhận rằng toàn cầu hoá và các quá trình hội nhập liên quan đang ngày càng bị đe dọa khi xu hướng bảo hộ xuất hiện. Tuy nhiên, APEC cam kết tiếp tục duy trì vị trí lãnh đạo toàn cầu của mình nhằm giải quyết những vấn đề bức xúc nhất, và tiếp tục là một nơi ươm mầm ý tưởng cho tương lai.

Mặc dù Tuyên bố Goa của Hội nghị thượng đỉnh BRICS ở Ấn Độ vào tháng 10/2016 không đề cập đến việc toàn cầu hóa; tuy nhiên, thông qua đó, có thể suy ra rằng năm nền kinh tế mới nổi lên đang ủng hộ xu hướng toàn cầu hóa. Bản tuyên bố nêu rõ: "Chúng tôi nhấn mạnh lại sự ủng hộ dành cho hệ thống thương mại đa biên và quy định của WTO được coi là nền tảng của hệ thống thương mại đa phương có tính nguyên tắc, công khai, minh bạch, không phân biệt đối xử và toàn diện với nục tiêu cốt lõi là hướng đến sự phát triển.”

Thứ tư, Vòng Đàm phán Doha về Phát triển của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã đạt được một số kết quả. Ví dụ, vào ngày 07/12/2013, Hội nghị Bộ trưởng lần thứ 9 của WTO ở Indonesia đã đạt được thỏa thuận thương mại gọi là Gói Bali. Gói Bali dự kiến sẽ bơm thêm 1 nghìn tỷ USD vào nền kinh tế thế giới, mang lại cho các nước đang phát triển thêm nhiều lựa chọn về an ninh lương thực cũng như hỗ trợ thương mại và phát triển.

Thứ năm, Hiệp định Paris về thay đổi khí hậu có hiệu lực vào ngày 04/11/2016. Thỏa thuận đã được các đại diện của 195 quốc gia cùng đàm phán tại Hội nghị lần thứ 21 của các Bên thuộc UNFCCC tổ chức tại Paris và được thông qua vào ngày 12/12/2015. Đây là thành quả sau hơn hai thập niên đàm phán liên tục cấp quốc tế về chống biến đổi khí hậu. Vào ngày 05/10/2016, thỏa thuận đạt tới ngưỡng bắt đầu có hiệu lực.

Cuối cùng, chúng ta không thể bỏ qua các sự kiện mang tín hiệu khả quan sau đây: các công ty đa quốc gia và các ngân hàng ở những nền kinh tế phát triển haymới nổi đều gia tăng đầu tư quốc tế; thương mại toàn cầu về hàng hoá và dịch vụ tiếp tục phát triển bất chấp chủ nghĩa bảo hộ đang nổi lên; các chuỗi giá trị toàn cầu trở nên mạnh hơn, kết nối tất cả các nền kinh tế vào một thế giới phẳng; du lịch toàn cầu tự do hơn và truyền tải thông tin phát triển dù tính trạng an ninh mạng cũng như việc kiểm soát thông tin vẫn đáng lo ngại.

Do đó, không thể xem chiến thắng của Trump và Brexit như là bằng chứng của sự thoái lui trong tiến trình toàn cầu hóa. Đúng là các lực lượng chống toàn cầu hóa đang gia tăng, nhưng xu hướng chung dường như không thể đảo ngược được. Việc chúng ta nên làm là tìm ra các cơ hội trong những thách thức.

Jiang Shixuelà nhà bình luận của trang China.org.cn.

Nguồn: China.org.cn – TM

Từ khóa: Toàn cầu hóa, là xu hướng, không thể, đảo ngược