Trung Quốc và khu vực Mỹ Latinh là những đối tác thương mại và đầu tư quan trọng, mối quan hệ này ngày càng thắt chặt theo thời gian khi 2 nền kinh tế có thể bố sung cho nhau. Trung Quốc vừa trao danh hiệu “lãnh đạo nòng cốt” cho Chủ tịch Tập Cận Bình, khẳng định vai trò lãnh đạo của ông khi nền kinh tế Trung Quốc đạt đến giai đoạn phát triển mới. Kinh tế thế giới đang phải đối mặt với làn sóng bảo hộ. Donald Trump, người từng tuyên bố phản đối các hiệp định thương mại trong suốt chiến dịch tranh cử, đã được bầu làm Tổng thống Mỹ.
Giai đoạn mới của nền kinh tế Trung Quốc và quá trình cải cách nhằm giúp nền kinh tế khoẻ mạnh hơn và tăng tính cạnh tranh đã tạo ra cơ hội cho khu vực Mỹ Latinh. Quá trình tái cơ cấu bộ máy doanh nghiệp đồng nghĩa rằng các công ty Trung Quốc sẽ tăng cường tìm kiếm cơ hội đầu tư ở nước ngoài. Ví dụ, các công ty xây dựng và đường sắt Trung Quốc sẽ tìm kiếm những dự án hạ tầng ở nước ngoài, và đây là những lĩnh vực mà khu vực Mỹ La tinh còn yếu. Khu vực này thiếu thốn trầm trọng các công trình đường bộ, đường sắt, cảng biển và sân bay có chất lượng. Đấy là những lĩnh vực mà Trung Quốc không những có những công ty giàu kinh nghiệm, mà các công ty này còn có thể đầu tư kinh doanh
Thông qua các kênh tài chính đa phương được hậu thuẫn bởi Trung Quốc, như Ngân hàng Đầu tư Cơ sở Hạ tầng Châu Á ( mà Peru đã nộp đơn gia nhập và có thể được chấp thuận vào cuộc họp tới vào tháng 1 năm 2017), Ngân hàng Phát triển mới BRICS, và kênh tài chính cấp quốc gia như Ngân hàng phát triển Trung Quốc, Bắc Kinh có thể cung cấp tài chính cho nhiều dự án hợp tác hạ tầng nhằm thúc đẩy nền kinh tế các nước Mỹ Latinh. Một dự án mới đây đã được chấp thuận – khi Thủ tướng Lý Khắc Cường thăm Mỹ La tinh vào năm ngoái, Trung Quốc và Brazil đã đạt thoả thuận xây dựng hạ tầng trị giá 27 nghìn tỉ USD
Môi trường quốc tế vốn đầy khó khăn càng thêm bất định khi tân Tổng thống Mỹ Trump từng phát biểu trong chiến dịch tranh cử rằng, nước Mỹ sẽ theo đuổi chính sách hướng nội, điều này đồng nghĩa với gia tăng biện pháp bảo hộ. Môi trường mở cho thương mại và đầu tư mang lại nhiều lợi ích cho các quốc gia, đặc biệt là Trung Quốc, vì vậy Trung Quốc cần nhanh chóng giành lấy vai trò lãnh đạo trong những khu vực mà Mỹ bỏ qua. Ví dụ, các quốc gia châu Á – Thái Bình Dương đã phát triển nhanh chóng nhờ vào thương mại và đầu tư. Từ khi thoả thuận thương mại của khu vực này rơi vào bế tắc, Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới và đối tác thương mại lớn nhất của nhiều nước trong khu vực, nên nắm lấy vai trò lãnh đạo ở Châu Á – Thái Bình Dương.
Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương, trong đó Mỹ là nước đi đầu, đang cận kề thất bại. TPP là mô hình thương mại mà Mỹ đề xuất cho khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. Đối thủ chính của TPP là Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực, với Trung Quốc là nền kinh tế lớn nhất, mặc dù quá trình đàm phán vẫn đang tiếp diễn. Viễn cảnh Trung Quốc và các quốc gia Châu Á – Thái Bình Dương hoàn thành đàm phán RCEP là có thể xảy ra, và đây sẽ là mô hình thương mại cho khu vực. Trung Quốc có thể đóng vai trò quan trọng nhằm biến hiệp định này thành thoả thuận hội nhập thương mại nhiều giá trị. Nước này cũng có thể thúc đẩy các cuộc đàm phán Khu vực tự do thương mại Châu Á – Thái Bình Dương, một phiên bản thoả thuận tự do thương mại khác trong khu vực.
Trung Quốc cần phải là người giành chiến thắng trong nền thương mại và đầu tư ngày nay. Khi Chủ tịch Tập tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Các nhà lãnh đạo Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương ở Lima, Peru, Trung Quốc có thể cho khu vực, và thế giới thấy, chủ nghĩa bảo hộ không phải là cách thức phát triển kinh tế thế giới bền vững.
Trung Quốc và Mỹ Latinh có thể làm sâu sắc hơn mối quan hệ bằng việc ký kết nhiều hiệp định thương mại và đầu tư như những hiệp định hiện có giữa Trung Quốc và Chile, Trung Quốc và Costa Rica, Trung Quốc và Peru. Hợp tác sâu rộng hơn là cần thiết nhằm tăng cường thương mại tự do trong môi trường bị đe doạ bởi gia tăng chủ nghĩa bảo hộ và xu hướng chống toàn cầu hoá. Và Trung Quốc nên nắm lấy vai trò lãnh đạo nhằm thúc đẩy quá trình hợp tác này.
Carlos Aquino là Giáo sư Kinh tế tại Đại học Quốc gia San Marcos ở Lima, Peru.
Nguồn: chinadaily.com.cn – HT
Từ khóa: vai trò, ngày càng tăng, Trung Quốc, nền tự do thương mại
