Mỹ, EU từ bỏ tham vọng kết thúc TTIP vào năm 2016

TTIP 2

Các nhà đàm phán ở cả hai bờ Đại Tây Dương đã chính thức từ bỏ mục tiêu kết thúc cuộc đàm phán Hiệp định đối tác thương mại và đầu tư xuyên Đại Tây Dương (TTIP) trong năm 2016, bất chấp những tiến bộ đã đạt được trên các khía cạnh kỹ thuật của các cuộc đàm phán.

"TTIP vẫn mạnh mẽ", Dan Mullaney, trưởng đoàn đàm phán TTIP Mỹ nói với các nhà báo ngày 07 tháng 10 năm 2016. "Mỹ vẫn tham gia đầy đủ các vòng đàm phán và cam kết hơn bao giờ hết về sự thành công của chúng", Mullaney nói thêm.

Các quan chức Mỹ cũng cho biết cả hai bên sẽ tiếp tục thực hiện các tiến bộ trong những tháng tới, trước khi chính quyền Obama kết thúc, vào đầu tháng 1 năm 2017. Đây là một sự thay đổi triệt để sau lời kêu gọi của Mullaney tại vòng đàm phán cuối cùng TTIP vào tháng 9 tại Brussels để kết thúc TTIP ngay trong năm nay.

Các nhà đàm phán và các doanh nghiệp dự đoán là các cuộc đàm phán TTIP tiếp theo sẽ phải dời sang năm 2017, lý do chủ yếu là vướng cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, và các cuộc bầu cử ở các nước thành viên EU khác nhau. Một số tiếp tục đặt hy vọng TTIP sẽ kết thúc trong năm 2018.

Không rõ là liệu TTIP có được hồi sinh sau khi Mỹ có chính quyền mới hay không nhưng cả hai ứng cử viên tổng thống Hillary Clinton và Donald Trump đều lớn tiếng chỉ trích các hiệp định thương mại tự do quốc tế. Còn quá sớm để nói rằng chính quyền Clinton giả định có thể sẽ ưu tiên TTIP khi có một USTR mới, mặc dù Đảng Dân chủ được cho là đang ủng hộ các ý tưởng của TTIP.

Với kế hoạch từ bỏ EU của Anh (Brexit) thì tương lai của TTIP cũng đang là câu hỏi khi EU mất đi một phần lớn của thỏa thuận và phải xây dựng một thỏa thuận thương mại riêng biệt với Anh trong tương lai.

Bối cảnh chính trị đã không ngăn được các quan chức và các nhà kỹ trị miệt mài xây dựng nền móng cho TTIP. Hai mươi nhóm làm việc đã gặp nhau tại New York từ ngày 3-7 tháng 10 năm 2016 để tiếp tục các công việc kỹ thuật cần thiết để hoàn tất hiệp định thương mại tự do khu vực lớn nhất thế giới.

Đề cương cho một văn bản TTIP đang dần xuất hiện. Tất cả các bên đang đệ trình và trao đổi văn bản. Phần lớn các “chương” tương lai của TTIP - sẽ có gần 30 chương - đang được “tổng hợp” từ các đề nghị cả hai bên. Trong nhiều lĩnh vực, hai bên đã thống nhất được sự khác biệt trong các đề xuất của họ.

Trong số các tiến bộ trong tuần này có chương TBT - rào cản kỹ thuật đối với thương mại - một trong những chương quan trọng trong kế hoạch hài hòa quy định đầy tham vọng của TTIP. Cả hai bên đã thu hẹp khác biệt về các vấn đề họ thấy là cần thiết để tránh các quy định dẫn đến phân biệt đối xử không mong muốn chống lại bên kia. Trong lĩnh vực về quy định, nhà đàm phán đang gần hoàn tất một thỏa thuận về dược phẩm, ô tô và các thiết bị y tế.

Trong một dấu hiệu cho thấy các cuộc đàm phán TTIP đã đạt đến một trạng thái tương đối ổn, hai bên cũng đã tranh luận về cái gọi là quy tắc xuất xứ. Quy tắc quy định tỷ lệ thành phần và sản xuất tại địa phương cần thiết phải có trong một sản phẩm của một bên để hội đủ điều kiện hưởng ưu đãi miễn thuế trong thỏa thuận này.

EU và Mỹ có truyền thống tiếp cận rất khác nhau về TTIP

EU và Mỹ có truyền thống tiếp cận rất khác nhau về quy định như vậy, và thách thức này có khoảng cách rất lớn. Sự khác nhau rõ ràng nhất trong cách tiếp cận của Mỹ và EU là các quy tắc xuất xứ áp dụng cho hàng dệt may trong các hiệp định thương mại. Cả hai bên vẫn chưa đi đến thỏa thuận, nhưng các cuộc thảo luận rất "hiệu quả" và "mang tính xây dựng", trưởng đoàn đàm phán Mỹ cho biết.

Các nhà đàm phán đã cẩn thận né tránh các lĩnh vực gây tranh cãi nhiều nhất trong các cuộc đàm phán TTIP, chẳng hạn như tiếp cận thị trường trong mua sắm công, công nghệ sinh học, và địa phương hóa dữ liệu.

Các cuộc thảo luận về chỉ dẫn địa lý, lĩnh vực mà EU muốn Mỹ thỏa hiệp, chỉ còn cách đích đến "rất ngắn", theo một nhà thương thuyết. Quan điểm về giải quyết tranh chấp đầu tư nhà nước giữa hai bên vẫn còn cách xa nhau, và đề nghị của EU là không có một hệ thống tòa án nhưng Washington lại muốn có.

Trong lĩnh vực hợp tác pháp lý không có đàm phán trong sáu lĩnh vực: hóa chất, mỹ phẩm, kỹ thuật, ITC, thuốc trừ sâu và dệt may. Hơn thế nữa, EU và Mỹ không có điểm chung nào về cách làm thế nào để tổ chức một "diễn đàn hợp tác pháp lý”. Mỹ muốn có cơ chế tổng quát cho hợp tác quy định để có càng ít càng tốt, Mullaney giải thích.

Không có lịch trình cụ thể hai bên sẽ sử dụng như thế nào trong những tháng còn lại của chính quyền Obama. Trưởng đoàn đàm phán của EU cho biết các nước thành viên EU sẽ nói về TTIP trong một cuộc họp Hội đồng vào ngày 11 tháng 11 năm 2016 và tham vấn về con đường tiếp theo. Không có thời gian cụ thể được thiết lập cho một vòng đàm phán mới.

Tuần này, nghị sĩ Mỹ đã đưa ra các chỉ giới đỏ về những gì họ không muốn nhìn thấy trong TTIP. Trong một bức thư gửi đến đại diện thương mại Mỹ Michael Froman, Orrin Hatch và Kevin Brady, Chủ tịch Ủy ban Tài chính Thượng viện và Ủy ban Ngân sách Thượng viện, cho biết họ đã "gặp rắc rối lớn do những nỗ lực đòi hỏi của EU về chỉ dẫn địa lý (GIs) trong thỏa thuận".

Hai dân biểu nói thêm: "cũng liên quan là sự thiếu thiện chí rõ ràng của EU về một cơ chế thích hợp ... cho việc giải quyết hiệu quả các tranh chấp đầu tư". Hai người cũng cáo buộc EU sử dụng chiến thuật "con tin".

Ngày càng có nhiều hoài nghi rằng các vấn đề gây tranh cãi nhất có thể đạt được các bước đột phá trong năm nay. Peter Chase, thành viên cao cấp tại Quỹ Marshall Đức nói.

"Chúng tôi sẽ hoặc là nhìn thấy một bước đột phá trong tháng 12, hoặc là không bao giờ nhìn thấy chúng".

Nguồn: http://www.bilaterals.org - PT

Từ khóa: Mỹ, EU, từ bỏ, tham vọng, kết thúc TTIP, vào năm 2016.