Dường như khu vực Đông Nam Á đang hướng sự phát triển về phía Mỹ. Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế, kim ngạch xuất khẩu vào Mỹ trong quý đầu tiên từ 5 nền kinh tế lớn nhất ASEAN đã tăng so với năm trước.
Trong khi đó, xuất khẩu sang Trung Quốc từ 4 trong số những nước trên đã sụt giảm trong cùng giai đoạn.
Một số nguyên nhân cho sự gia tăng doanh số bán hàng của Mỹ bao gồm sự suy giảm thương mại khu vực Đông Á cùng với đồng đô la mạnh hơn, khiến cho hàng nhập khẩu từ châu Á trở nên rẻ hơn.
Trung Quốc đã và đang thúc đẩy tăng trưởng trong khu vực kể từ năm 2007, cùng với Nhật Bản và Mỹ. Thành công của Trung Quốc phần lớn đến từ Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN-Trung Quốc (ACFTA), có hiệu lực từ năm 2010.
Quan hệ giữa Trung Quốc và Đông Nam Á có truyền thống phức tạp, khi thì hợp tác, khi lại đối địch nhau. Sự hiện diện hải quân gần đây của Trung Quốc ở Biển Đông là minh chứng rõ ràng cho sức mạnh và tham vọng có được những gì nước này muốn, bất chấp phản ứng của các nước láng giềng.
Mặc dù vậy, tham vọng kinh tế của Trung Quốc đã cung cấp sự thịnh vượng cần thiết thông qua một loạt các ngành công nghiệp trong khu vực. Tuy nhiên, một số chuyên gia tin rằng điều này có thể tạo ra sự mất cân bằng cơ cấu dài hạn cho các quốc gia này.
Đối với Mỹ, thay đổi trọng tâm từ Trung Đông sang châu Á thông qua Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương đã nhận được cả khen ngợi lẫn chỉ trích. Tuy vậy, hiệp định giờ đây đang bị đe dọa bởi Việt Nam, quốc gia vốn rất phụ thuộc vào Trung Quốc, đã trì hoãn bỏ phiếu phê chuẩn hiệp định trong khi cả hai ứng cử viên tổng thống Mỹ đã bày tỏ sự phản đối thỏa thuận này.
Điều này đi ngược với dự báo của các nhà kinh tế, vốn tin rằng nền kinh tế mới nổi Việt Nam sẽ là một trong những nước hưởng lợi nhiều nhất trong số các quốc gia TPP từ việc phê chuẩn và thực hiện. Tuy nhiên, Việt Nam, trong khi hoàn toàn ủng hộ các thỏa thuận, thường ứng xử một cách thận trọng trên trường quốc tế.
Điều đó mang lại cho Trung Quốc cơ hội thúc đẩy Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực do chính nước này đề xuất, thỏa thuận hợp tác gồm 16 quốc gia có phạm vi rộng lớn hơn nhưng không ràng buộc các nước chặt chẽ.
Tuy nhiên, đây không phải là hiệp định thương mại hay thỏa thuận quân sự giữ cho Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất trong khu vực ASEAN. Sự suy thoái kinh tế - nếu có xảy ra – sẽ ngăn chặn Trung Quốc thực hiện các yêu sách của mình về phía nam.
Điều luôn luôn giữ cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới trong cuộc chơi Asean đơn giản đến từ thực tế rằng nước này là một nhà đầu tư nước ngoài nổi bật: Dòng chảy vốn chỉ hơn 34 tỷ USD trong năm 2003 đã tăng lên 525,7 tỷ USD trong năm 2013.
Lấy dự án đường sắt cao tốc ở Indonesia làm ví dụ. Trung Quốc vượt qua Nhật Bản để thắng thầu sau khi hứa hẹn tài trợ hoàn toàn cho dự án, điều gây thất vọng cho người Nhật, những người với mô hình đầu tư luôn là thỏa thuận 50-50. Indonesia vẫn phải hoàn trả số tiền cho Trung Quốc nhưng khoản vay này là một điều gì đó Nhật Bản không thể cạnh tranh.
Cho dù đó là sự nhạy bén kinh doanh hay nhạy cảm văn hóa, người Trung Quốc đã thắng đơn giản bởi vì họ đã cho Indonesia những gì nước này muốn: cơ sở hạ tầng tốt hơn mà không phải thanh toán trả trước.
ASEAN là nơi mà Trung Quốc sẽ tiếp tục thắng Mỹ. Không phải câu chuyện của tính minh bạch hay tham nhũng, mà đó là những gì làm được.
Ở Đông Nam Á, quà biếu và phần thưởng, phân phát tiền mặt và FDI linh hoạt đang phát huy những lợi thế. Nhưng đó là điều mà Mỹ vẫn chưa hiểu.
Nguồn: currentbiz.io - HT
Từ khóa: Cơ hội, để Trung Quốc, thay thế, Mỹ, trở thành, đối tác thương mại, lớn nhất, của ASEAN.
