Tổng hợp, phân tích hiệp định TPP trong tháng 2/2016

TPP-countries

Trong tháng 2/2016, tin tức phân tích hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) khá tích cực.

Doanh nghiệp Việt Nam sẵn sàng tâm thế hội nhập với TPP

Sáng 4/2, Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đã chính thức được ký kết đem theo nhiều cơ hội được xem là mang tính chiến lược của thế kỷ 21. Tuy nhiên, nhiều thách thức cũng đang ở phía trước, đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động để sẵn sàng hội nhập.

Giờ G đã điểm

Sau bao năm tháng mong đợi, Hiệp định TPP đã mang đến niềm vui vỡ òa cho cả đất nước và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam. Bên cạnh các hiệp định thương mại quốc tế giữa các nước thì TPP được đánh giá sẽ tạo ra bộ quy tắc chung, tiêu chuẩn mới cho thương mại các quốc gia.
TPP sau khi hoàn tất sẽ bao trùm 40% nền kinh tế toàn cầu. Ngân hàng Thế giới (WB) nhận định TPP có thể giúp GDP Việt Nam tăng thêm 8-10%. Có lẽ vì nguyên do này mà không ít ý kiến cho rằng muốn hòa nhập vào sân chơi lành mạnh này thì mỗi doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân cần biết tuân thủ luật chơi, chơi đẹp, chơi tốt mới có thể sống khỏe.

Theo nhận định của Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng, TPP là một hiệp định được kỳ vọng có chất lượng cao. Bởi vậy, Hiệp định có hiệu lực sẽ thúc đẩy quá trình tăng trưởng xuất khẩu, tăng cường thu hút FDI và nâng cao vị thế của Việt Nam trong khu vực và thế giới. Tuy nhiên, chìa khóa vàng cho nền kinh tế là phải tận dụng tốt hơn các cơ hội do quá trình tái cấu trúc cục diện quốc tế và khu vực cũng như xu thế liên kết kinh tế khu vực, đặc biệt là khu vực châu Á-Thái Bình Dương đem lại, từ đó sẽ giúp đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam.

Đón lõng vấn đề, từ cách đây rất lâu, ngành dệt may Việt Nam đã triển khai nhiều hoạt động có thể coi như tái cơ cấu ngành để phù hợp với tiến trình hội nhập. Từ máy móc đến con người đều được "cải thiện" trẻ hóa, hiện đại hơn và năng động hơn. Nhiều chuỗi dây chuyền sản xuất từ sợi-dệt-nhuộm-hoàn tất cũng được "khai sinh" nhằm phục vụ cho quy tắc xuất xứ hàng hóa ngặt nghèo mà TPP đòi hỏi. Cũng từ lý do này mà tỷ lệ nội địa hóa và cổ phiếu của một số công ty dệt may trong nước của ngành dệt may tăng đáng kể so với trước. Đây là tín hiệu vui mà TPP đã mang lại cho ngành dệt may Việt Nam.

Ông Lê Tiến Trường, Tổng Giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam cho hay Việt Nam xuất phát điểm rất thấp, còn nhập khẩu nhiều nguyên liệu để sản xuất hàng hóa nên không thể ngay một lúc áp dụng tỷ lệ nội địa hóa sản xuất như các quốc gia. Vì thế, để đón đầu sự kiện này, tập đoàn đã có sự chuẩn bị từ rất lâu và liên doanh với một số công ty nước ngoài tạo nguồn vốn đầu tư lớn cho xây dựng vùng nguyên phụ liệu; nhiều dự án sợi, dệt, nhuộm cũng đi vào hoạt động theo chuỗi dây chuyền sản xuất nhằm nâng cao tỷ lệ nội địa hóa sản phẩm.

Là đơn vị tiêu biểu của ngành dệt may, Tổng công ty cổ phần Phong Phú đang tăng cường liên kết chặt chẽ với các công ty may mặc trong Tập đoàn Dệt may Việt Nam và một số doanh nghiệp may mặc khác để tạo thành một chuỗi cung ứng bên cạnh việc cung ứng nội bộ. Do đó, các doanh nghiệp trong ngành nên nhân rộng mô hình liên kết để tạo ra nguồn vốn lớn cũng như đổi mới năng lực quản lý và trình độ công nghệ. Đây sẽ là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp nội đứng vững trước các đối thủ lớn.

Với bốn sản phẩm chủ lực là sợi, vải, khăn bông, sản phẩm gia dụng, may mặc, Phong Phú đã nghiên cứu, phân tích kỹ lưỡng các thị trường trong nội khối TPP. Có chuỗi khép kín từ sợi-dệt-nhuộm-may đáp ứng được xuất xứ từ sợi của TPP, doanh nghiệp không chỉ chủ động tự cung trong toàn chuỗi của mình mà còn có cơ hội để xuất khẩu và cung ứng nguyên vật liệu cho thị trường may mặc Việt Nam thông qua việc đầu tư mở rộng nhanh, mạnh, có hiệu quả các dự án đầu tư mới, nhất là đầu tư vào khâu dệt nhuộm.

Tuy vậy, vẫn còn không ít các doanh nghiệp vẫn còn khá mù mờ về TPP nên không có động thái thay đổi để tiếp cận thời cuộc. Cũng vì thế mà kế hoạch kinh doanh của các doanh nghiệp này dường như vẫn nằm trong “kịch bản cũ” không có tính đột phá. Nhiều doanh nghiệp vẫn đang loay hoay quanh bài toán vốn đầu tư và không biết phải làm sao để được hưởng thuế suất 0% khi hàng hóa Việt Nam phải chứng minh được nguồn gốc 60% nội địa.

Đại diện cho cơ quan quản lý Nhà nước, ông Phan Chí Dũng, Vụ trưởng Vụ công nghiệp nhẹ (Bộ Công Thương) cho rằng khi tham gia TPP, cơ hội xuất khẩu mở ra cho Việt Nam cán mốc từ 36-38 tỷ USD trong năm 2020 sẽ dễ dàng hơn. Tuy nhiên, điều này cũng sẽ không đơn giản nếu doanh nghiệp phải đáp ứng đủ nguồn nguyên phụ liệu có xuất xứ nội khối cao.

Ông Phan Chí Dũng cũng chỉ ra một thực tế là ngành dệt may muốn đầu tư vào nguồn nguyên liệu phải có các vùng nguyên liệu cả nghìn hécta. Tuy nhiên, đây lại là thách thức từ chính sân nhà bởi nhiều địa phương không khuyến khích phát triển dệt may do ô nhiễm môi trường nên không sẵn sàng dành quỹ đất lớn.

Hơn nữa, việc tuyển chọn lao động, nhất là các lao động ngoài ngành may cũng không dễ. Ngoài ra, vấn đề hạ tầng khác như khả năng xử lý môi trường... cũng là trở ngại lớn của ngành dệt may. Do vậy, nếu ngành dệt may không tự giải quyết được những bài toán này thì thị trường xuất khẩu dệt may sẽ tiếp tục do doanh nghiệp đầu tư nước ngoài chiếm lĩnh.

Sẵn sàng tâm thế

Bên cạnh những thuận lợi lớn, các doanh nghiệp cũng sẽ phải đối mặt với những thách thức không nhỏ khi TPP có hiệu lực. Cạnh tranh về hàng hóa, dịch vụ và đầu tư sẽ gay gắt hơn; phải đối mặt với các biện pháp phòng vệ thương mại và yêu cầu về chất lượng hàng hóa cũng như các phương thức kinh doanh ngày càng cao. Vì vậy, theo ông Trịnh Minh Anh, Phó Chánh Văn phòng Ban chỉ đạo liên ngành hội nhập quốc tế về kinh tế thì đội ngũ doanh nghiệp cần phải được xốc lại để vươn tới những chuẩn mực toàn cầu, để có thể cạnh tranh thắng lợi.

Ông Trịnh Minh Anh nhấn mạnh thêm cộng đồng doanh nghiệp cần phải nắm vững thông tin hội nhập để phân tích tác động của tiến trình hội nhập đối với doanh nghiệp và sản phẩm của mình. Từ đó, mỗi doanh nghiệp chuẩn bị cho mình một kế hoạch hành động chủ động và tích cực trên các phương diện: định hướng thị trường, đối tác, đổi mới phương thức sản xuất và quản trị gắn với thực hiện tốt trách nhiệm xã hội và chú trọng nền tảng văn hóa kinh doanh. Việc này, đối với nhiều doanh nghiệp sẽ không phải là điều ngày thực hiện được trong một ngày hai bởi không có con đường nào trải toàn thảm đỏ. Tuy nhiên, nếu không thay đổi để phù hợp với thị trường thì sẽ tự đào thải chính mình ra khỏi cuộc chơi.

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng cho rằng hội nhập là thay đổi từ hành động, TPP là cơ hội để cải cách thể chế, doanh nghiệp cải tiến hoạt động theo hướng minh bạch hơn, năng động hơn phù hợp với những tiêu chí của hội nhập.Vì thế, hội nhập ngày càng sâu rộng thì không chỉ cơ quan chức năng xây dựng chính sách phù hợp với thực tiễn mà bản thân doanh nghiệp cũng phải ý thức hơn nữa vai trò của mình.

Do vậy, ngay từ bây giờ doanh nghiệp Việt phải chủ động chuẩn bị chu đáo nhằm cạnh tranh với hàng hóa nhập khẩu có mức giá ngày càng giảm bằng cách xây dựng các yêu cầu kỹ thuật tối thiểu như kê khai nguồn gốc, xuất xứ, kiểm soát chất lượng, chứng nhận sản phẩm... Bên cạnh đó, cần cải thiện mẫu mã, chất lượng sản phẩm, dịch vụ sau bán hàng, có chiến lược kinh doanh phù hợp.

Đã có khuyến nghị cho rằng khi hội nhập ngày càng sâu rộng, không chỉ cơ quan chức năng khi xây dựng chính sách, mà bản thân doanh nghiệp cũng phải ý thức hơn nữa vai trò của mình để giữ vững thị phần trong nước, đồng thời tìm kiếm các thị trường mới nhằm đầu tư phát triển cũng như sẵn sàng tâm thế để hội nhập thành công.

Gia nhập TPP, Việt Nam mở cửa thị trường thanh toán thẻ

Theo công bố, các cam kết gia nhập Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) của Việt Nam trong lĩnh vực Ngân hàng, Chứng khoán và Bảo hiểm có một số điểm đáng chú ý trong lĩnh vực thẻ, quản lý quỹ và đầu tư bảo hiểm.

Theo đó, về chuyển thông tin, các nước TPP phải cho phép tổ chức tài chính nước ngoài hoạt động trên thị trường của mình được phép chuyển thông tin dạng điện tử hoặc dạng khác vào và ra khỏi lãnh thổ nhằm mục đích xử lý thông tin vì các mục đích hoạt động kinh doanh thông thường. Tuy nhiên, cơ quan quản lý của mỗi nước vẫn duy trì quyền áp dụng các biện pháp liên quan đến bảo mật dữ liệu, thông tin và bí mật cá nhân hay yêu cầu tổ chức tài chính nước ngoài phải xin cấp phép trước từ cơ quan chức năng đối với Bên tiếp nhận thông tin.

Về dịch vụ thanh toán Điện tử cho các giao dịch bằng thẻ: Đối với Việt nam, ta cam kết mở cửa thị trường này như sau: ở cửa thị trường thẻ có mã quốc tế, cho phép các nhà cung cấp nước ngoài cung cấp qua biên giới các dịch vụ thanh toán bù trừ (không mở cửa thị trường thẻ nội địa); Bảo lưu quyền thực hiện các biện pháp nhằm mục tiêu quản lý như bảo mật thông tin khách hàng, các quy định quản lý phí giao dịch và các biện pháp để thực hiện mục tiêu chính sách công; Bảo lưu quyền yêu cầu chuyển mạch qua một cổng thống nhất tại đơn vị chuyển mạch thẻ quốc gia.

Dịch vụ quản lý danh mục đầu tư: Đối với Việt Nam, ta cam kết cho phép các tổ chức tài chính nước ngoài cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư và dịch vụ quản lý danh mục đầu tư cho các quỹ đầu tư trong nước theo phương thức 1 - cung cấp dịch vụ qua biên giới. Đồng thời, Việt Nam cho phép cung cấp dịch vụ cho công ty quản lý quỹ trong nước đối với phần vốn huy động nhằm mục đích đầu tư ngoài lãnh thổ Việt Nam.

Cam kết về cung cấp bảo hiểm bởi các đơn vị bảo hiểm bưu điện: Cam kết không tạo điều kiện cạnh tranh thuận lợi hơn cho các tổ chức bảo hiểm bưu điện khai thác và bán bảo hiểm khi tổ chức này cạnh tranh trực tiếp đối với các nhà cung cấp bảo hiểm tư nhân. Việt Nam không bị ràng buộc bởi nội dung cam kết này vì các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm bưu điện của Việt Nam tính đến thời điểm 1/1/2013 có thị phần nhân thọ hoặc phi nhân thọ nhỏ hơn 10% phí gốc.

TPP sẽ xem xét gia nhập thành viên mới vào năm 2018

Theo thông tin từ một quan chức của Malaysia, hiện đang có một số quốc gia đã bày tỏ sự quan tâm gia nhập Hiệp định Quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Tuy nhiên, vấn đề này sẽ chỉ được thảo luận vào năm 2018, thời điểm sớm nhất mà hiệp định này có hiệu lực.

Thứ trưởng Bộ Ngoại thương và Công nghiệp J. Jayasiri cho biết tiến trình đàm phán gia nhập sẽ được quyết định sau khi TPP có hiệu lực. TPP có thể có hiệu lực vào năm 2018 hoặc sau khi có tối thiểu 6 quốc gia thành viên phê chuẩn, thời điểm hiện tại mới chỉ có New Zealand phê chuẩn và thông báo chấp nhận.

Các quốc gia thành viên ASEAN như Indonesia, Philippines và Thái Lan, cũng như Hàn Quốc và Đài Loan, đã thể hiện sự quan tâm đến việc tham gia TPP.

Mục tiêu của TPP là mở rộng thị trường, cắt giảm thuế quan, và thúc đẩy thương mại tự do giữa các nước thành viên, đã được ký kết bởi New Zealand, Australia, Chile, Mexico, Nhật Bản, Peru, Canada, Việt Nam, Hoa Kỳ, Singapore, Brunei, và Malaysia.

Các tổ chức lúa mì Mỹ chào đón TPP

Việc ký kết Hiệp định Đối tác Thương mại Xuyên Thái Bình Dương (TPP) của 12 quốc gia tại New Zealand đánh dấu một bước tiến để đưa Hiệp định thương mại tự do lớn nhất thế giới vào hoạt động. Hiệp hội quốc gia các nhà trồng lúa mì Mỹ (NAWG) và Hiệp hội Lúa mì Mỹ (USW) đã chào đón sự kiện này và hiệnthúc giục Quốc hội xem xét và nhanh chóng phê chuẩn TPP.

"Tất cả mọi người trồng lúa mì đều quan tâm tới triển vọng của Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương", chủ tịch NAWG Brett Blankenship cho biết. "Mở rộng bán hàng và thị phần là vấn đề quan trọng để giúp hồi sinh ngành công nghiệp lúa mì. Hiện “quả bóng này” đang trong tay Quốc hội và NAWG cho rằng Quốc hội cần phải hành động một cách nhanh chóng”.

Một số thành viên hiệp hội người trồng lúa mì quốc gia và bang đã đến thăm văn phòng quốc hội tuần trước để nhấn mạnh sự ủng hộ của họ đối với thỏa thuận này. Đó là bởi vì lúa mì là mặt hàng ngũ cốc phụ thuộc vào xuất khẩu nhiều nhất được nông dân trồng ở Mỹ. Nam Á và châu Mỹ Latinh hiện đang trồng, nhưng các thị trường có sự cạnh tranh cao hơn so vớilúa mì của Mỹ. Khi được thực hiện, TPP sẽ có tác động tích cực đối với sản xuất lúa mì của Mỹ và đối với ngành công nghiệp cung ứng xuất khẩu của đất nước này.

"Chúng ta cần xem xét và nhanh chóng phê duyệt bởi vì mỗi ngày bị chậm trễ, chúng ta phải đối mặt với những bất lợi thuế quan, giảm khả năng cạnh tranhtại các thị trường đã được thiết lập và các thị trường mới", Chủ tịch USW Brian O'Toole cho biết.

Với việc tiếp cận thị trường miễn thuế theo Hiệp định thương mại tự do với Việt Nam, Úc hiện đang hưởng lợi 12-15 USD/tấn so với Mỹ. Xuất khẩu lúa mì của Mỹ hiện đang ở thế bất lợi so với một số quốc gia khác muốn tham gia TPP, nhưng tình thế sẽ khác khi Quốc hội và chính phủ của 11 quốc gia khác phê chuẩn thỏa thuận.

TPP là nền tảng cho sự thành công của ngành nông nghiệp Mỹ trong việc mở rộng thị trường toàn cầu trong những năm tới.

Nhiệm vụ của USW là "phát triển, duy trì và mở rộng thị trường quốc tế để tăng lợi nhuận của các nhà sản xuất lúa mì Mỹ và khách hàng của họ". USW hoạt động tại hơn 100 quốc gia và duy trì 17 văn phòng vị trí chiến lược trên thế giới để giúp người mua lúa, xay xát, thợ làm bánh, chế biến thực phẩm lúa mì và các quan chức chính phủ hiểu rõ chất lượng, giá trị và độ tin cậy của tất cả sáu loại lúa mì của Mỹ.

Nguồn: AsemconnectVietnam

Từ khóa: Tổng hợp, phân tích, hiệp định TPP, tháng 2/2016