Lý do Mỹ theo sát các cuộc đàm phán thương mại EU-Trung Quốc

Hoa Kỳ sẽ theo dõi chặt chẽ các cuộc đàm phán diễn ra giữa EU và Trung Quốc liên quan tới hiệp ước đầu tư song phương.

Donald Trump đã từng cố gắng tạo ra thế cân bằng trong thương mại và đầu tư Trung Quốc. Các nhà phân tích cho biết nếu EU tìm kiếm những nhượng bộ từ phía Bắc Kinh thì nhiều khả năng khối này sẽ tăng cường các biện pháp tương tự cách tiếp cận cứng rắn của ông Trump trong cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung.

Nhà phân tích về Trung Quốc tại Eurasia Group Kelsey Broderick cho hay: "Nếu phía Mỹ nhận thấy Trung Quốc sẽ dành một số nhượng bộ cho phía EU thì nước này sẽ đẩy mạnh các biện pháp cứng rắn hơn, mạnh mẽ hơn nhằm đạt được thỏa thuận với Bắc Kinh. Điều này có khả năng sẽ xảy ra trong giai đoạn hai của cuộc đàm phán".

Vào thời của Barack Obama, trong suốt hai nhiệm kỳ tại vị, phía Mỹ đã từng thúc đẩy những nỗ lực đạt được một hiệp ước đầu tư song phương (BIT) với Trung Quốc, kéo dài hơn 24 vòng đàm phán trong vòng tám năm.

Tuy nhiên, sau khi ông Trump trở thành tổng thống Mỹ, các cuộc đàm phán này bị đình lại.

Báo cáo năm 2016 của Ủy ban Đánh giá kinh tế và an ninh Mỹ-Trung cho biết: "BIT có thể đưa ra một cơ hội để giải quyết, đồng thời ngăn chặn các hành vi của Trung Quốc không phù hợp với những tiêu chuẩn pháp lý và đầu tư quốc tế, bao gồm việc quy định không rõ ràng và khâu thực thi kém minh bạch, nhất là về chuyển giao công nghệ bắt buộc và các rào cản tiếp cận thị trường muôn thuở".

Theo tầm nhìn mà ông Obama đề ra, Mỹ cần cố gắng giải quyết những khoản trợ cấp mà chính phủ Trung Quốc dành cho các doanh nghiệp nhà nước nội địa, dẫn tới sự đối xử bất lợi cho các công ty nước ngoài đang cố gắng cạnh tranh tại thị trường nước này.

Trong khi đó, phía EU đang tìm kiếm "các cam kết mang tính kỷ luật áp dụng cho các doanh nghiệp nhà nước, đồng thời tăng tính minh bạch của các khoản trợ cấp".

Trong một cuộc họp hồi năm ngoái, một phát ngôn viên của Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ cho biết đàm phán BIT chỉ có thể thành công khi đạt được "thỏa thuận về một hiệp ước tiêu chuẩn cao, một danh sách các hành động tiêu cực từ phía Trung Quốc sẽ bị hạn chế, đồng thời thể hiện mức độ cam kết tự do hóa đáng kể thị trường đầu tư tại nước này".

Ông Trump đã bảo lưu một số mục tiêu của ông Obama đó là đạt được một thỏa thuận, nhưng lại chọn hình thức thể hiện thông qua chiến tranh thương mại.

Các nhà phân tích cho rằng Hoa Kỳ, EU và các nền kinh tế khác đang thúc đẩy các cải cách tương tự từ Trung Quốc và đây là một dấu hiệu tốt.

Julia Friedlander, thành viên cao cấp về quan hệ kinh tế xuyên Đại Tây Dương tại Hội đồng Đại Tây Dương, cho biết: "Hoa Kỳ và EU có cùng quan điểm trong các cuộc đàm phán tương ứng, đồng thời sẽ cùng thúc đẩy hành động song song. Thành công của một trong hai bên mở ra cơ hội cho bên còn lại trong quá trình buộc Trung Quốc cam kết thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tối huệ quốc và nguyên tắc đối xử quốc gia do Tổ chức Thương mại Thế giới đề ra, tạo động lực cho những thay đổi cần thiết trong nội bộ của chính Tổ chức này."

Trao đổi với tờ South China Morning Post, Julia nói thêm: "Thành công của EU có thể khuyến khích Mỹ từ bỏ hàng loạt các biện pháp trừng phạt, khi và chỉ khi Trung Quốc ngăn chặn leo thang quân sự và cải thiện vấn đề nhân quyền. Nếu không, các dòng đầu tư của phương Tây vào Trung Quốc sẽ giảm dần, chuyển hướng về lại thị trường nội địa".

Chad Brown, chuyên gia kinh tế thương mại tại Viện Kinh tế Quốc tế Peterson, cũng cho biết Hoa Kỳ và EU có các mục tiêu tương tự liên quan đến khiếu nại của họ đối với Trung Quốc.

Brown cho hay: "Hầu hết các vấn đề mà EU đang đàm phán với Trung Quốc trong khuôn khổ một hiệp ước đầu tư song phương có thể sẽ mang lại lợi ích cho Mỹ, nếu Trung Quốc đồng ý thực hiện các cam kết này. Không giống như các hiệp định thương mại vốn tập trung nhiều vào vấn đề thuế quan, tiếp cận thị trường và xóa bỏ các rào cản thương mại, các chủ đề trong đàm phán BIT liên quan nhiều tới lợi ích của các công ty nước ngoài, không chỉ riêng các công ty EU".

Ngoại trưởng Hoa Kỳ, Mike Pompeo, đã trao đổi EU về các vấn đề liên quan tới Trung Quốc.

Trong bài phát biểu về việc tạo ra một cuộc đối thoại mới giữa Mỹ và EU, ông Pompeo đã đề cập tới một số nội dung có ảnh hưởng xuyên Đại Tây Dương, nhất là những gì mà Trung Quốc đang xúc tiến tại Biển Đông, cũng như những nỗ lực của Bắc Kinh buộc các quốc gia phải giao dịch với Huawei.

Bà Friedlander cho biết: "Chúng tôi nhận thấy sự hợp tác này thông qua việc ông Pompeo và EU đồng ý đối thoại. Đây là một dấu hiệu hết sức rõ ràng".

Bên cạnh đó, bà Friedlander cũng nhấn mạnh sự tương đồng giữa các yêu cầu của Mỹ và EU dành cho Trung Quốc khi đề cập đến một dự luật của Hoa Kỳ nhằm mục đích khiến Trung Quốc tuân thủ các quy tắc kiểm toán đối với các công ty niêm yết tại Hoa Kỳ.

Bà cho biết: "Cuộc thảo luận về các hạn chế thị trường vốn ở Washington nghe có vẻ giống như chính sách cạnh tranh của EU, áp dụng các tiêu chuẩn của EU cho những thành phần liên quan tại thị trường bên thứ ba".

Tuy nhiên, Brown cho biết sự tương đồng trong các mục tiêu của EU và Hoa Kỳ có thể sẽ là lý do khiến Bắc Kinh tỏ ra gay gắt khi đàm phán với Brussels.

Theo Brown: "Hầu hết những khó khăn gặp phải trong quá trình đàm phán với Trung Quốc - cụ thể là về trợ cấp, doanh nghiệp nhà nước, chính sách công nghiệp và đầu tư nước ngoài - không liên quan đến các vấn đề song phương. Đây là lý do tại sao cách tiếp cận song phương của EU, hay cách tiếp cận song phương của Mỹ, có thể gặp cản trở. Để giải quyết các loại vấn đề nêu trên, tất cả những các bên tham gia đàm phán chính cần phải thương lượng với nhau".

Nguồn: Express

Từ khóa: lý do, Mỹ, theo sát, cuộc đàm phán thương mại, EU, Trung Quốc