Đây là thời điểm rất không thích hợp để Tổng thống Trump bắt đầu một cuộc chiến với Trung Quốc

08.05-01

Tổng thống Donald Trump đã chọn thời điểm tồi tệ nhất để tái khởi động cuộc chiến thương mại với Trung Quốc.

Đại dịch Covid-19 đang tàn phá nền kinh tế toàn cầu nói chung và Hoa Kỳ nói riêng. Thất nghiệp tràn lan. GDP của tất cả quốc gia suy giảm với tốc độ không phanh. Lợi nhuận doanh nghiệp tụt dốc. Hoạt động sản xuất, chế tạo đình trệ.

Trước viễn cảnh đã nêu, việc Tổng thống Trump tăng cường sử dụng thuế quan cũng như các biện pháp trừng phạt khác đối với Trung Quốc có thể gây ra những thương tổn lớn hơn về tài chính. Nhiều nhà kinh tế cảnh báo, chiến lược của vị chủ nhân Nhà Trắng có thể phản tác dụng, gây ra nguy cơ suy thoái kinh tế toàn diện.

“Trừng phạt và đánh thuế là hành động thiếu suy nghĩ. Đây là chính sách nước Mỹ không nên thực hiện vào thời điểm này”, ông Joe Brusuelas, kinh tế trưởng của RSM nói với phóng viên CNN.

Wall Street cũng không hài lòng về chính sách thuế quan của Tổng thống Trump, cá nhân được biết đến với biệt danh “Người đánh thuế”. Chỉ số Dow Jones đã mất 600 điểm, tương đương với 2.4% giá trị vào phiên giao dịch thứ Sáu tuần trước do lo ngại về căng thẳng mới phát sinh trong quan hệ Trung-Mỹ.

“Hoàn toàn là một ý tưởng tồi”

Nhớ lại quá khứ, vào thời điểm Cuộc đại suy thoái diễn ra, chính thương chiến toàn cầu đã khiến tình hình kinh tế Mỹ rơi vào khủng hoảng trầm trọng. Năm 1930, Quốc hội Hoa Kỳ thông qua Đạo luật Smoot-Hawley, áp thuế lên tất cả quốc gia có hoạt động xuất khẩu hàng hóa đến Mỹ. Những nước khác trả đũa bằng cách áp thuế nhập khẩu có nguồn gốc từ xứ cờ hoa.

Nhắc lại lịch sử nhằm để khẳng định rằng sai lầm có thể làm tồi tệ thêm cuộc khủng hoảng kinh tế trong bối cảnh căng thẳng thương mại mới có thể khiến thỏa thuận giao thương Trung Quốc – Hoa Kỳ - đạt được vào năm ngoái đổ vỡ. Thuế quan cao hay đơn thuần chỉ là lời đe dọa áp thêm thuế có thể thúc đẩy sự bất định mà hàng loạt công ty trên toàn thế giới đang phải đối mặt. Thêm vào đó, đánh thuế có thể tạo ra áp lực cho các hệ thống cung ứng phức tạp trên toàn cầu.

“Một phiên bản mới của đạo luật Smoot-Hawley là viễn cảnh hết sức tồi tệ”, ông Brusuelas nhận định.

Cần nhớ rằng thuế quan do chính quyền Mỹ áp lên Trung Quốc không gây ra tác động trực tiếp đến quốc gia hơn 1 tỷ dân mà người thiệt hại ở đây là doanh nghiệp và hộ gia đình Hoa Kỳ.

Thời điểm phát động một cuộc chiến thương mại mới cũng hết sức bất thường

Trong quá khứ, cơ sở để tiến hành thương chiến với Trung Quốc dựa trên niềm tin rằng nền kinh tế Mỹ đang trong trạng thái ổn định đủ đế chống đỡ trước một cuộc chiến tranh thương mại. Ngược lại, chính sách áp thuế do Tổng thống Trump đề xuất mới đây lại diễn ra trong bối cảnh các cố vấn kinh tế của ông Trump cảnh báo tỷ lệ thất nghiệp có thể đạt mức 20% và GDP giảm với tỷ lệ 40%. Nói cách khác, kinh tế Hoa Kỳ đang cực kỳ dễ bị tổn thương.

Ông Deepak Puric, Trưởng bộ phân thông tin điện tử, Quỹ quản lý tài sản Ngân hàng Deutsche, tỏ ra lo ngại về những tuyên bố mới đây của ông Trump. Trong một email, ông viết: “Các cuộc thảo luận về đánh thuế sẽ là tin xấu đối với thị trường tài chính và cả nền kinh tế”.

Liệu ông Trump có thể hủy khoản nợ của Mỹ đối với Trung Quốc?

Nhiều nguồn tin trong chính quyền Trump nói với CNN vào tuần rồi rằng Nhà Trắng đang cân nhắc nhiều phương án để trừng phạt Trung Quốc; một trong những chính sách được tính đến là hủy khoản nợ của xứ cờ hoa đối với Bắc Kinh – ý tưởng được đề cập lần đầu tiên trên tờ The Washington Post.

Theo số liệu chính thức, quốc gia đông dân nhất thế giới đang nắm giữ 1.1 nghìn tỷ đô la trái phiếu chính phủ Mỹ - một vũ khí lợi hại của Bắc Kinh theo cách nhìn của giới diều hâu nước này. Đây là điều gây khó chịu cho Tổng thống Trump, người tự gọi mình là Vua của các khoản nợ.

Ví dụ, Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Marsha Blackburn nói với Fox News Radio tuần rồi rằng Hoa Kỳ nên căn nhắc không tiếp tục trả lãi trái phiếu cho Trung Quốc do nước này đang bị thiệt hại nặng về kinh tế gây ra bởi đại dịch Covid-19. Bà nói “Tôi nghĩ rằng ý tưởng này đáng để thử nghiệm”.

Hỗn loạn thị trường

Chính sách hủy thanh toán trái phiếu chính phủ như đã nêu có thể là nhân tố gây bất ổn, đồng thời được nhìn nhận như là sự vỡ nợ của Hoa Kỳ - các nhà phân tích cho biết. Điều này cũng có thể khiến các công ty xếp hạng tín nhiệm hạ bậc tín nhiệm của Mỹ, qua đó, làm xói mòn niềm tin rằng trái phiếu xứ cờ hoa là tài sản an toàn nhất thế giới – cơ sở để định giá cho mọi thứ từ tài sản thế chấp, trái phiếu bảo đảm.

Một nhà phân tích tại công ty tư vấn Eurasia Group trong các bản tin gửi đến khách hàng đã nhận định “Sử dụng trái phiếu Mỹ được nắm giữ bởi Trung Quốc” như một công cụ đòi bồi thường “có thể gây xói mòn thị trường tài chính”. Eurasia Group xác định bước đi này “vô cùng nguy hại”.

Ông Chris Krueger, nhà phân tích tại Washington Research Group cũng đồng ý rằng “Chính sách không trả nợ của Mỹ có thể chỉ là giả định, không chắc chắn, nhưng cũng cần nhắc lại rằng chúng ta đang sống trong một giai đoạn đầy biến động”.

Brusuelas, nhà kinh tế RSM cảnh báo hành vi hủy bỏ các khoản nợ của xứ cờ hoa có thể khiến thị trường tài chính toàn cầu bị đình trệ và làm nghiêm trọng hơn cuộc khủng hoảng kinh tế toàn thế giới.

“Nếu chính sách nêu trên của Nhà Trắng trở thành hiện thực, đây sẽ là điều kiện cho suy thoái toàn cầu” ông Brusuelas nói.

Ông Trump yêu thích áp dụng thuế quan

Các cố vấn kinh tế của Tổng thống đang nỗ lực dập ý tưởng ngừng trả nợ

Cố vấn kinh tế Larry Kudlow trong bài phỏng vấn với Reuters đã nói “Niềm tin và tín nhiệm về nghĩa vụ trả nợ của xứ cờ hoa vô cùng hệ trọng. Không có gì đáng để tranh cãi. Ông cũng nói thêm những thông tin được đăng tải là “hoàn toàn không chính xác”.

Ngay cả Tổng thống Trump cũng tỏ ý thận trọng về chính sách nêu trên. Khi được hỏi liệu ông có cân nhắc hủy thực hiện nghĩa vụ trả nợ của Hoa Kỳ với Trung Quốc, người đứng đầu Nhà Trắng đã thể hiện sự lo lắng về việc đồng dollar mất giá khi thực hiện chính sách đã nêu.

“Khi bạn bắt đầu trò chơi, bạn đang gây nguy hại đến loại tiền tệ quan trọng nhất của thế giới. Đây thực sự là một cuộc chơi không dễ dàng”. Tổng thống Trump phát biểu hôm thứ Năm.

Tuy vậy, ông vẫn không chịu nhượng bộ ý định trừng phạt Trung Quốc, thông qua những biện pháp thay thế khác – những chính sách có thể gây thiệt hại cho chính kinh tế Mỹ. “Chúng ta có thể tiến hành những chính sách khác, có thể là đánh thuế” - Tổng thống Mỹ nêu ý kiến.

Nói cách khác, thuế quan thay vì hoãn trả nợ dường như đang là ưu tiên chính sách của người đứng đầu Nhà Trắng. Dù cho biện pháp nào được áp dụng, kinh tế Mỹ sẽ là đối tượng chịu thiệt hại nặng nhất.

Nguồn: CNN

Từ khóa: Chiến tranh thương mại, chủ nghĩa bảo hộ, khủng hoảng kinh tế