Dịch corona và chiến tranh thương mại làm lộ ra sự phụ thuộc to lớn của Mỹ đối với Trung Quốc

03.03-01

Xuyên suốt cuộc chiến thương mại dai dẳng giữa Mỹ và Trung Quốc, nhiều người đặt ra câu hỏi rằng liệu Mỹ cần Trung Quốc nhiều hơn hay là Trung Quốc cần Mỹ nhiều hơn. Các dữ liệu kinh tế của tháng 2 năm nay vẫn chưa được công bố, tuy nhiên, những chuyển biến trên thị trường chứng khoán Mỹ có thể đã giúp trả lời câu hỏi trên, ít nhất là trong mắt các nhà đầu tư. Và với chỉ số PMI cực kì thấp mà Trung Quốc vừa công bố hôm thứ bảy, có vẻ như các nhà đầu tư sẽ tiếp tục trả lời câu hỏi này vào tuần đầu tháng 3.

Trung Quốc là một nền kinh tế định hướng xuất khẩu, và người tiêu dùng Mỹ là khách hàng lớn nhất của Trung Quốc. Trong nhiều thập kỷ, Trung Quốc đã lệ thuộc vào xuất khẩu để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, những dữ liệu gần đây cho thấy sự gia tăng nhu cầu tiêu dùng nội địa đang giúp tái cân bằng nền kinh tế nước này. Đây có lẽ là một trong những lý do giúp Trung Quốc có thể đứng vững trước áp lực từ thuế quan của Tổng thống Trump trong cuộc chiến thương mại.

Nước Mỹ cũng phụ thuộc nặng nề vào Trung Quốc, để cung cấp hàng hóa giá rẻ cho người Mỹ, và giúp họ cân bằng chi tiêu hộ gia đình. Ngoài ra, Mỹ cũng lệ thuộc vào các khoản vay từ Trung Quốc để cân bằng mức thâm hụt ngân sách khổng lồ của Mỹ. Cả Trung Quốc và Nhật Bản đều đang là những chủ nợ nước ngoài lớn nhất của Bộ Ngân khố Mỹ.

Chuỗi cung ứng quá phụ thuộc vào Trung Quốc

Tạp chí Harvard Business Review cho biết: “Những thông tin về tác động của đại dịch Covid-19 lên các chuỗi cung ứng và hoạt động sản xuất trên toàn thế giới đang xuất hiện ngày càng nhiều mỗi ngày. Tuy nhiên, điều tồi tệ nhất vẫn chưa đến. Chúng tôi dự đoán rằng đỉnh điểm tác động của Covid-19 lên chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ diễn ra vào giữa tháng 3, khiến hàng nghìn nhà máy ở Mỹ và Châu Âu giảm tiến độ hoặc ngừng tạm thời ngừng hoạt động. Khối doanh nghiệp dễ bị tổn thương nhất là những công ty lệ thuộc quá nhiều vào phụ tùng và nguyên liệu từ Trung Quốc. Hoạt động sản xuất của các nhà máy tại Trung Quốc đã giảm sút trong tháng qua, và dự kiến sẽ tiếp tục trì trệ trong nhiều tháng tới.”

Ngày 17/2, Apple đã tuyên bố rằng doanh thu quý I của họ sẽ thấp hơn so với dự báo. Trong bản báo cáo của mình, Apple chỉ ra hai thách thức lớn, đó là sự suy giảm nguồn cung toàn cầu cho hoạt động sản xuất Iphone, và sự suy giảm đáng kể nhu cầu tiêu dùng tại thị trường Trung Quốc.

Ngày 26/2, Microsoft cũng cho biết công ty họ dự kiến sẽ không thể đạt được mức doanh thu quý I như mục tiêu đề ra.

Đại dịch Corona có thể làm được điều mà Trump không thể

Trong suốt khoảng thời gian tranh cử cũng như khi giữ chức Tổng thống, ông Donald Trump luôn tung hô khẩu hiệu: “Khiến nước Mỹ vĩ đại trở lại”. Khẩu hiệu này dựa trên chủ trương “ngừng Mỹ hóa” nền kinh tế toàn cầu. Nếu Trump muốn đạt được mục đích, ông phải làm suy yếu sức mạnh to lớn của Trung Quốc trong nền kinh tế toàn cầu. Ông cũng phải có những động thái khuyến khích các tập đoàn đa quốc gia của Mỹ chuyển hoạt động sản xuất từ nước ngoài về nội địa.

Trong nỗ lực phá vỡ sự phụ thuộc của Mỹ vào Trung Quốc, Trump đã phát động cuộc chiến thương mại, tăng cường thuế quan, rút lui khỏi nhiều hiệp ước thương mại đa phương và tấn công các thể chế quan trọng như Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Sau nhiều tháng cố gắng hủy hoại nền kinh tế Trung Quốc, Trump cuối cùng đã chấp nhận ký kết Thỏa thuận Thương mại Giai đoạn Một. Tuy nhiên, hiệp định này lại không đáp ứng được những mục tiêu ban đầu của Trump và các chuyên gia trong chính quyền của ông. Cùng thời gian đó, nền kinh tế Trung Quốc giảm tốc, nhưng không sụp đổ, và nền kinh tế của Mỹ cũng bị tổn thương khi người tiêu dùng và doanh nghiệp phải hứng chịu chi phí từ thuế quan tăng cao.

Hiện tại, gần hai tháng kể từ lúc thỏa thuận giai đoạn một được ký kết, có vẻ như các mục tiêu của Trump sẽ vĩnh viễn không bao giờ hoàn thành. Nhưng trong giai đoạn hiện tại, những thiệt hại mà đại dịch corona gây ra cho nền kinh tế Trung Quốc và khác vọng địa chính trị của nước này, thậm chí còn lớn hơn những gì mà cuộc chiến thương mại của Trump làm được. Nhưng corona cũng trở thành một mối đe dọa to lớn đối với nền kinh tế Mỹ.

Khả năng tái đắc cử của Trump có thể phụ thuộc vào kết quả ngăn chặn đại dịch của Trung Quốc

Nếu Trung Quốc có thể khống chế dịch bệnh và hoạt động trở lại, tác động của virus có thể sẽ giảm xuống. Nền kinh tế Mỹ có thể bị ảnh hưởng, nhưng cũng sẽ hồi phục. Tuy nhiên, những kỳ vọng về thu hút đầu tư nước ngoài và trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới của Trung Quốc sẽ tan biến. Viễn cảnh này có thể giúp Trump tái đặc cử Tổng thống.

Nếu virus vẫn tiếp tục lan rộng ra ngoài Trung Quốc, các công ty Mỹ nhiều khả năng sẽ suy yếu hơn nữa khi họ mất đi các đầu mối sản xuất ở Châu Á và Châu Âu. Trong trường hợp này, triển vọng tái đắc cử của Trump sẽ xuống thấp.

Vậy nên, mặc dù đại dịch corona đã giúp kiềm chế sức mạnh kinh tế toàn cầu của Trung Quốc, và hoàn thành những gì mà Trump cố gắng làm trong suốt cuộc chiến thương mại, Corona cũng không thể giúp Trump tái đắc cử nếu nó giúp loại bỏ sự lệ thuộc của nền kinh tế Mỹ vào Trung Quốc.

Nguồn: Nasdaq

Từ khóa: Chiến tranh thương mại, corona, khủng hoảng kinh tế, chủ nghĩa bảo hộ, bầu cử tổng thống Mỹ