Asean cần hài hòa các hàng rào phi thuế quan

06.02-05

Các nhà nghiên cứu từ Viện nghiên cứu kinh tế Asean và Đông Á (Eria) và Trung tâm nghiên cứu chính sách Indonesia (Cips) khuyên các nước Asean nên hài hòa các biện pháp phi thuế quan (NTM) để thúc đẩy thương mại nội khối.

Sau khi thông qua Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN, sáu nước thành viên của hiệp hội là Brunei, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan đã loại bỏ thuế nhập khẩu đối với 99,6% dòng thuế, trong khi bốn thành viên còn lại, gồm Campuchia, CHDCND Lào, Myanmar và Việt Nam, đã giảm thuế nhập khẩu xuống từ 0 đến 5% trên 98,86% dòng thuế.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cho rằng giá trị thương mại trong khu vực vẫn ở mức thấp do các chính sách NTM vẫn có hiệu lực ở các nước Asean, như hạn ngạch thương mại, giấy phép, quy định, yêu cầu dán nhãn, kiểm soát giá và các biện pháp chống cạnh tranh.

Theo dữ liệu thống kê Indonesia, năm ngoái, giá trị xuất khẩu của Indonesia sang các nước Asean đạt 35 tỷ USD, tương đương 23% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước, trong khi giá trị nhập khẩu (không tính dầu khí) của nước này đạt 29 tỷ USD, tương đương 19,6% tổng lượng nhập khẩu của nước này.

“Để cải thiện hiệu quả hoạt động thương mại, các hiệp định thương mại khu vực cần không chỉ hướng đến tự do hóa thương mại, mà còn cao hơn nữa, nhằm mang lại lợi ích hữu hình. Việc xử lý các NTM và các vấn đề thuận lợi hóa thương mại khác phải là cốt lõi của một chương trình làm việc minh bạch, khả thi và thực tế,” đại diện Viện nghiên cứu Eria và chuyên gia thương mại Salvador Buban cùng cho biết.

Felippe Amanta, nhà nghiên cứu thuộc Cips nói rằng, ở Asean, NTM thường được sử dụng để kiểm soát lượng hàng hóa giao dịch, và rằng NTM cũng tác động đến giá cả, vì yêu cầu đóng gói và dán nhãn làm tăng chi phí thương mại.

Nghiên cứu của Eria đã phát hiện 192 quy định NTM mới tại Indonesia và 977 NTM được lập thêm tại ASEAN trong năm ngoái, tăng 14% so với 169 quy định NTM của năm 2015. Tổng cộng 9,502 NTM đã được các nước Asean thực thi vào năm 2018, tăng 15% so với con số8.237 vào năm 2015.

Để giúp hài hòa các quy định NTM của các quốc gia thành viên, Asean yêu cầu các thành viên xây dựng cơ sở dữ liệu về các NTM được áp dụng và cung cấp thông báo cho việc áp dụng và sửa đổi các biện pháp NTM. Hiệp hội khu vực cũng yêu cầu thông tin về NTM phải được đưa vào Kho dữ liệu Thương mại Asean.

Donna Gultom, trưởng đoàn đàm phán Asean thuộc Bộ thương mại Indonesia cho biết, mặc dù các nước đang phát triển như Indonesia khó có thể từ bỏ NTM, nhưng nước này sẽ tuân thủ các hướng dẫn NTM của Asean.

Eria cũng đã phối hợp với Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD) để phát triển cơ sở dữ liệu NTM nhằm tăng tính minh bạch, và xây dựng các Chỉ số Tạo thuận lợi Thương mại của Asean với Ủy ban Tư vấn chung về Tạo thuận lợi Thương mại Asean để làm rõ các biện pháp thương mại trong khu vực.

Bà Felippe cho biết trong khi một số NTM là rất cần thiết để bảo vệ người tiêu dùng, chẳng hạn như các biện pháp vệ sinh và kiểm dịch thực vật để kiểm tra trao đổi hàng hóa về dịch bệnh, sâu bệnh và chất gây ô nhiễm, thì những biện pháp khác là không cần thiết, chẳng hạn như yêu cầu nhập khẩu 1 con bò mẹ đối với mỗi 5 con bò con nhập khẩu là khó có thể thực thi.

“Rất khó để đạt được sự cân bằng, đó là lý do tại sao chúng ta cần rất nhiều nghiên cứu và phân tích dữ liệu. Chính phủ, khu vực tư nhân và các viện tham mưu cũng cần phải hợp tác với nhau,” bà Felippe nói với các phóng viên vào thứ sáu.

Bà nói thêm rằng với sự hài hòa của các NTM, Indonesia hy vọng có thể đóng vai trò lớn hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu thông qua thị trường Asean, trong bối cảnh căng thẳng thương mại đang diễn ra giữa Mỹ và Trung Quốc.

Liên quan đến rào cản thương mại, ông Salvador bày tỏ sự lạc quan rằng khu vực có thể khắc phục vấn đề NTM. “Tôi nghĩ rằng Asean đang đi đầu trong việc giải quyết các NTM. Tôi nghĩ Asean đang đi đúng hướng,” ông cho biết.

Nguồn: Eleven Myanmar

Từ khóa: Rào cản phi thuế quan, ASEAN, tự do thương mại, hội nhập kinh tế