Cam kết mua hàng của Trung Quốc không đủ bù đắp chi phí của chiến tranh thương mại

30.12-06

Tổng thống Donald Trump đang tự hào về một thỏa thuận thương mại với Trung Quốc, hứa hẹn sẽ làm tăng gấp đôi xuất khẩu của Hoa Kỳ sang Trung Quốc, theo đó Trung Quốc cam kết sẽ chi 200 tỷ đô la trong hai năm để mua hàng hóa của Mỹ.

Tuy nhiên, có một thực tế không thể chối cãi là ngay cả khi một cam kết lớn đến kỳ quặc như vậy được thực hiện, thì cũng khó mà bù đắp được chi phí kinh tế cho cuộc chiến thương mại mà cả đôi bên đang tìm cách xoa dịu.

Rất khó để tính toán được con số chính xác liên quan tới kết quả của xung đột kinh tế, khi mà kết quả này lại là tổng hợp từ nhiều thứ, từ chi phí trực tiếp như thuế quan đến chi phí vô hình như niềm tin của doanh nghiệp.

Các nhà kinh tế đã tính toán được mức độ tác động của các đòn đánh thuế của Hoa Kỳ và các biện pháp trả đũa của Trung Quốc. Kết quả cho thấy, các hành động trên sẽ khiến tổng sản phẩm quốc nội năm 2019 giảm từ 0,3% đến 0,7%. Tuy nhiên, ngay cả khi hai nước đạt được thỏa thuận thương mại giai đoạn 1, nhiều nhà kinh tế dự đoán sự ảnh hưởng này vẫn sẽ kéo dài trong nhiều năm vì đầu tư kinh doanh bị kìm hãm, tình trạng bất ổn vẫn tiếp diễn, và hàng tỷ đô hàng hóa nhập khẩu vẫn đang bị đánh thuế sẽ khiến cho tăng trưởng kinh tế trong tương lai tiếp tục bị ảnh hưởng.

Mặc dù tỷ lệ ảnh hưởng có vẻ không cao nhưng dù gì vẫn gây ra tác động lên nền kinh tế lớn nhất thế giới. Trang Kinh tế Bloomberg ước tính, GDP năm 2019 của Hoa Kỳ sẽ bị mất đi khoảng 134 tỷ đô la, và có thể lên tới con số 316 tỷ đô la vào cuối năm 2020.

Các nhà nghiên cứu tại trường đại học New York Fed, Princeton và Columbia mới đây đã công bố kết quả ước tính chi phí mà người tiêu dùng phải bỏ ra, sau khi cộng cả mức thuế quan sẽ được áp dụng, là ở mức 831 đô la mỗi hộ một năm, hay nói cách khác là chi phí hàng năm khoảng hơn 106 tỷ đô la cho nền kinh tế Hoa Kỳ nói chung.

Maurice Obstfeld, cựu chuyên gia kinh tế đứng đầu của IMF và là thành viên Hội đồng cố vấn kinh tế của Tổng thống Barack Obama, đã nói: "Việc tăng mua hàng hóa sẽ đưa chúng ta trở về lại điểm xuất phát ban đầu. Câu hỏi đặt ra là: Vậy rốt cuộc chúng ta đã đạt được những gì? Và liệu những gì đạt được đó có đáng để đưa cả nền kinh tế trải qua một giai đoạn bị vắt kiệt như vậy không?"

Các chi phí bỏ ra không thuộc dạng chỉ chi một lần, và có khả năng phải tích lũy trong nhiều năm. Kết luận này dựa trên tính toán của các nhà kinh tế, ngay cả khi doanh nghiệp chấp nhận mức thuế quan mới, hoặc điều chỉnh chuỗi cung ứng nhằm giảm bớt nỗi lo về sự leo thang giá cả.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế tính toán bằng cách thuế quan của Hoa Kỳ sẽ trừ đi từ GDP thực tế hàng năm đến năm 2023, khi GDP thực tế sẽ thấp hơn 0,5% so với mức thuế mà nó không được áp dụng. Hồi đầu năm nay, Văn phòng Ngân sách Quốc hội đã xây dựng phân tích về giả định thuế quan vẫn có thể có áp dụng khả thi vào năm 2029 và trừ 0,1% khỏi sản lượng kinh tế của Hoa Kỳ vào năm đó.

Chính quyền và một số người ủng hộ Trump lập luận rằng họ đang tiến hành một cuộc chiến lớn hơn nhằm giải quyết những vấn đề tồn đọng lâu dài giữa Mỹ với Trung Quốc, điều này sẽ mang lại lợi ích dài hạn cho các doanh nghiệp và công nhân của Hoa Kỳ. Họ đã đưa ra các so sánh từ những công ty cùng ngành để minh chứng về việc nền kinh tế Hoa Kỳ đang phát triển nhanh hơn cũng như chính sách thương mại đang tiếp tục tạo ra nhiều việc làm hơn. Dữ liệu sau khi điều chỉnh dự kiến sẽ cho ra kết quả xác nhận nền kinh tế Hoa Kỳ tăng trưởng với tốc độ hàng năm 2,1% trong quý thứ ba. Vào tháng 11, nền kinh tế đã tạo ra 266.000 việc làm, tốt hơn so với mong đợi.

Trump cũng đã nhiều lần phủ nhận việc chính sách thương mại của mình gây ra tác động tiêu cực. Thay vào đó, ông cho rằng nguyên nhân đến từ sự rụt rè của Fed và sức mạnh của đồng đô la đã không tạo điều kiện cho nền kinh tế Hoa Kỳ phát triển nhanh như mong muốn. Ông Trump đã nói với Câu lạc bộ Kinh tế New York hôm 12/11 rằng: "Không có gì là không chắc chắn ở đây".

Tác động kinh tế

Người đứng đầu Hội đồng Kinh tế Quốc gia của Trump, Larry Kudlow, dự báo rằng kinh tế Hoa Kỳ sẽ tăng trưởng thêm 0,5% nhờ vào thỏa thuận với Trung Quốc, dự kiến sẽ được ký vào đầu tháng 1, kết hợp với việc Quốc hội Mỹ phê chuẩn Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ sửa đổi.

Nhà Trắng cho hay, ước tính của Kudlow dựa trên sự kết hợp của cả các phân tích độc lập và nội bộ. Tuy nhiên, Nhà Trắng sẽ không công bố gì thêm, cũng như không công khai bất kỳ phân tích nào về tác động kinh tế của thỏa thuận với Trung Quốc, hoặc về khả năng của một cuộc xung đột kinh tế lớn hơn.

Một thách thức đối với các nhà phê bình về các cuộc chiến thương mại của Trump là các hiệu ứng kinh tế ở Hoa Kỳ đã đi ngược lại minh chứng từ dữ liệu cấp quốc gia, và sự phát triển của nền kinh tế chủ yếu nhờ tiêu dùng trong nước đã bù đắp lại cho những tác động lên các ngành sản xuất và nông nghiệp.

Tuy nhiên, những tác động tiêu cực là có thật. Nhiều nhà kinh tế cũng đồng ý với điều này.

Từ quý 3 năm 2018 đến quý 3 năm nay, cuộc chiến thương mại thực sự bước vào giai đoạn chính. Zandi, một nhà kinh tế tại Moody, tính toán Hoa Kỳ đã mất 0,4% GDP thực tế cho các biện pháp thương mại khác nhau của Trump, tương đương 88 tỷ đô la. Hơn thế,340.000 việc làm cũng bị mất trong các cuộc chiến thương mại, do đầu tư bị đình trệ cộng với chi phí hàng hóa cao hơn khi bị áp thuế nhập khẩu mới.

Sự không chắc chắn vẫn tiếp tục ảnh hưởng đến các quyết định kinh doanh. Zandi cho hay: "Điều đó sẽ tiếp tục đè nặng lên đầu tư kinh doanh, quyết định tuyển dụng và tăng trưởng tiền lương. Nói cách khác, nó sẽ tiếp tục gây ra hậu quả tiêu cực cho nền kinh tế."

Ngành gỗ bị ảnh hưởng

Tại Tây Bắc Hardwoods, nơi xuất khẩu gỗ lớn nhất của Hoa Kỳ, gỗ được sử dụng trong mọi thứ, từ bàn cà phê đến tủ bếp. Tác động của cuộc chiến thương mại lên ngành gỗ rất nghiêm trọng.

Ông Nathan Jeppson, CEO của một công ty, cho hay: Do mức thuế quan mới của Mỹ áp lên đồ nội thất sản xuất tại Trung Quốc và thuế trả đũa của Trung Quốc đã khiến công ty này thiệt hại 40% về xuất khẩu, trong khi ngành công nghiệp này của Mỹ luôn đạt trị giá 2 tỷ đô la hàng năm trước chiến tranh thương mại.

Công ty đã phản ứng bằng cách đóng cửa các nhà máy ở bang Virginia và Washington, sa thải 225 trong số 1.700 nhân viên của công ty.

Số nhân viên thất nghiệp có vẻ cũng khó mà kiếm việc mới ngay được.

Các quan chức thương mại của Hoa Kỳ đã nói, mặt hàng gỗ cứng có nằm trong cam kết mua hàng của Trung Quốc. Tuy nhiên, họ không cung cấp bất kỳ chi tiết nào và Jeppson không thể cam kết sẽ mở lại nhà máy hay thuê thêm công nhân.

Ông nói: "Chúng tôi cần thấy sự phục hồi bền vững về nhu cầu và giá cả để tái đầu tư vào bất kỳ cơ sở nào hoặc mở lại bất kỳ nhà máy nào. Chúng tôi đã bị tổn thất nặng nề trong suốt một năm rưỡi vừa qua, do đó, chúng tôi phải rất thận trọng".

Nguồn: Chicago Tribune

Từ khóa: cam kết, mua hàng,Trung Quốc,bù đắp, chi phí,chiến tranh thương mại