Tại sao thuế kỹ thuật số là điểm nóng mới của cuộc chiến thương mại?

05.12-12

Các tập đoàn công nghệ lớn từ lâu đã trở thành mục tiêu của những cáo buộc rằng họ không nộp thuế đầy đủ. Chán ngấy vì điều này, Pháp áp thuế 3% đối với doanh thu kỹ thuật số của các công ty có doanh thu chủ yếu trên không gian ảo, chẳng hạn như Facebook và Alphabet. Các nước khác cũng đang nhắm mục tiêu vào các công ty có thu nhập đa quốc gia và thường lách khỏi sự kìm kẹp của cơ quan truy thu thuế, mà phần nhiều trong số đó là các công ty của Mỹ. Người Mỹ cũng sẽ không chịu ngồi yên.

1. Thuế kỹ thuật số hoạt động như thế nào?

Luật pháp của Pháp áp mức thuế 3% đối với các công ty có doanh thu toàn cầu từ 750 triệu euro (845 triệu USD) và doanh thu kỹ thuật số tại Pháp từ 25 triệu euro. Trong số khoảng 30 doanh nghiệp bị ảnh hưởng, hầu hết là các công ty Mỹ, nhưng danh sách này cũng bao gồm các công ty Trung Quốc, Đức, Anh và thậm chí là Pháp. Ý tưởng là tập trung đánh thuế vào nơi người dùng sử dụng các dịch vụ trực tuyến, thay vì nơi các công ty đặt trụ sở tại châu Âu hoặc nơi phát sinh thu nhập. Việc đánh thuế trên doanh thu thay vì trên lợi nhuận là do các công ty này thường sử dụng thủ thuật để chuyển thu nhập của họ sang các nước có mức thuế thấp hơn.

2. Quốc gia nào khác đang áp thuế kỹ thuật số?

Ý đang ban hành một loại thuế tương tự như Pháp, bắt đầu từ ngày 1 tháng 1. Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đã đề xuất mức thuế kỹ thuật số là 7,5%. Tại Hoa Kỳ, nơi chuẩn bị cho một cuộc bầu cử quốc gia vào ngày 12 tháng 12, cả hai đảng hàng đầu đã cam kết thực hiện thuế kỹ thuật số. Dự thảo luật được đề xuất tại Anh vào tháng 7 sẽ áp thuế 2% đối với doanh thu của các công cụ tìm kiếm, nền tảng phương tiện truyền thông xã hội và thị trường trực tuyến mà “thu được giá trị từ người dùng ở Anh”. Áo, Tây Ban Nha và Bỉ cũng đang cân nhắc thuế kỹ thuật số. Các đề xuất tương tự thường mô phỏng mô hình của Pháp, bằng cách đánh thuế doanh thu dữ liệu điện tử, quảng cáo trực tuyến và các dịch vụ của các bên trung gian như Uber Technologies Inc. và Airbnb Inc. kết nối người dùng với các sản phẩm.

3. Hoa Kỳ đáp trả như thế nào?

Chính phủ Hoa Kỳ, cho biết mức thuế của Pháp là phân biệt đối xử các công ty Mỹ, đã đề xuất mức thuế khoảng 2,4 tỷ đô la với sản phẩm của Pháp, và cho biết Hoa Kỳ đang tìm hiểu xem có nên mở cuộc điều tra về thuế kỹ thuật số được đề xuất ở Áo, Ý và Thổ Nhĩ Kỳ hay không. Hoa Kỳ đang dựa vào Mục 301 của Đạo luật Thương mại Hoa Kỳ năm 1974 - công cụ tương tự mà Tổng thống Donald Trump đã sử dụng để áp thuế đối với hàng hóa Trung Quốc theo cáo buộc đánh cắp tài sản trí tuệ. Pháp nói rằng Liên minh châu Âu sẽ trả đũa bất kỳ lệnh trừng phạt nào của Hoa Kỳ.

4. Vấn đề có thể được giải quyết một cách êm đẹp?

Pháp nói rằng họ sẽ gỡ bỏ mức thuế trên nếu Hoa Kỳ và những quốc gia khác đồng ý nỗ lực để đạt một cách tiếp cận thống nhất trên toàn cầu về vấn đề này tại Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) có trụ sở tại Paris. OECD đặt mục tiêu kết thúc các cuộc đàm phán vào năm 2020. Rất lâu trước khi áp dụng thuế kỹ thuật số, Pháp đã thúc đẩy một loại thuế kỹ thuật số trên toàn Liên minh châu Âu, vốn dĩ trước đó đã bị hủy bỏ khi bốn quốc gia - Thụy Điển, Phần Lan, Đan Mạch và Ireland - từ chối ký kết.

5. Vấn đề gì đang diễn ra đối với thuế kỹ thuật số?

Bởi vì doanh nghiệp thường đặt trụ sở ở các quốc gia khác nhau - bao gồm các thiên đường thuế như Ireland hoặc Bermuda - và chuyển tiền liên tục qua biên giới, các công ty bán hàng trực tuyến có thể dễ dàng né thuế ở các quốc gia nơi mà họ kiếm được doanh thu đáng kể. Về cơ bản, Pháp lập luận rằng cấu trúc của nền kinh tế toàn cầu đã chuyển sang một nền tảng dựa trên dữ liệu, và các hệ thống thuế thế kỷ 20 cổ xưa đã trở nên lỗi thời. Theo số liệu năm 2018 từ Ủy ban châu Âu, các công ty công nghệ toàn cầu phải trả mức thuế trung bình 9,5% so với mức 23,2% của các công ty truyền thống.

6. Tại sao là doanh thu trên thuế thay vì lợi nhuận?

Câu trả lời ngắn gọn là đánh thuế trên doanh thu thì đơn giản hơn. Thuế đánh trên lợi nhuận đòi hỏi phải xác định nơi thu nhập thực sự được tích lũy. Đây là vấn đề đủ khó cho bất kỳ công ty toàn cầu nào, và thậm chí còn khó hơn nhiều hơn trong lĩnh vực kỹ thuật số; chẳng hạn bạn có thể đặt một chiếc taxi ở London, nhưng khoản thanh toán của bạn có thể được xử lý ở Amsterdam. Các chính trị gia cũng lập luận rằng đánh thuế trên doanh thu có thể là cách tốt nhất để thu được tiền thuế từ các công ty, ví dụ Amazon.com Inc. – công ty luôn có báo cáo doanh thu lớn nhưng thu nhập thấp. Tuy nhiên, không đơn giản để truy ra nguồn doanh thu nào ứng với quốc gia cụ thể nào. Để làm được điều đó, cơ quan thu thuế ở Pháp đề xuất đánh thuế các công ty internet theo tỷ lệ tương ứng với “sự hiện diện kỹ thuật số” của họ trên đất nước so với phần còn lại của thế giới.

7. Làm thế nào mà vấn đề này trở nên nghiêm trọng?

Cuộc chiến thuế xuyên Đại Tây Dương không phải mới. Apple đã bị Ủy ban châu Âu truy thu khoản thuế trị giá 13 tỷ euro ba năm trước. Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã cố gắng tác động đến cuộc điều tra Apple của EU nhưng đã thất bại. EU cho rằng Apple đã được Ireland thiên vị vì cho phép công ty này hạch toán doanh thu bán hàng tại các nước khác trong EU vào sổ sách của một công ty con tại Ireland. Ủy ban châu Âu cũng đã điều tra các thỏa thuận về thuế Ireland của Google, và yêu cầu Amazon trả 250 triệu euro tiền thuế cho Luxembourg. Các công ty khác của Hoa Kỳ, bao gồm các công ty phi công nghệ như Starbucks và Nike, cũng là mục tiêu trong các cuộc điều tra thuế. EU khăng khăng rằng mấu chốt không phải vì các công ty này là các công ty Mỹ, mà vì họ đã sử dụng các cấu trúc pháp lý phức tạp và cấp phép sở hữu trí tuệ nhằm hạn chế các khoản nộp thuế của họ.

8. Các công ty công nghệ phản ứng thế nào?

Thuế chỉ là một phần trong phản ứng dữ dội của EU đối với công nghệ. Các công ty Internet đã bị cảnh báo về các vấn đề từ quyền bảo mật cá nhân đến sự thống trị thị trường - và các doanh nghiệp đã đấu tranh lại bằng cách vận động hành lang hoặc thậm chí kiện tụng. Google đã giành chiến thắng trong cuộc chiến pháp lý chống lại khoản truy thu thuế 1,2 tỷ đô la của Pháp vào tháng tư. Apple và Amazon đang tranh cãi về các quyết định truy thu thuế của châu Âu tại các tòa án EU và một chiến thắng pháp lý có thể ngăn chặn một phần của cuộc thập tự chinh. Một số công ty có thể đang thay đổi cấu trúc thuế hoặc chuyển thu nhập ra ngoài EU để đón đầu, như một số nhà lập pháp châu Âu đã cáo buộc Apple năm ngoái.

Nguồn: Washington Post

Từ khóa: thuế kỹ thuật số, điểm nóng mới, cuộc chiến thương mại