Thỏa thuận thương mại Mỹ-Nhật Bản có lợi cho nông dân Mỹ, ngăn chặn Mỹ đánh thuế ô tô Nhật

MyNhatBan27082019

Mỹ và Nhật đã thống nhất về nguyên tắc một thỏa thuận thương mại, theo đó Nhật Bản sẽ cắt giảm thuế quan cho thịt bò, thịt heo và các sản phẩm nông nghiệp khác của Mỹ, và đổi lại, Mỹ sẽ trì hoãn việc đánh thuế ô tô nhập khẩu từ Nhật.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã thông báo về thỏa thuận vào ngày Chủ nhật, bên lề hội nghị G7 tại Biarritz, Pháp, tiếp sau cuộc họp song phương diễn ra trong cùng ngày. Trong thông báo phát đi, Tổng thống Trump còn cho biết, Nhật Bản sẽ mua một lượng lớn lúa mỳ và ngô từ Mỹ.

Ichiro Fujisaki, cựu đại sứ Nhật Bản tại Mỹ, nhận định “Nếu cho rằng đây là một thỏa thuận cả hai cùng thắng, thì có vẻ phần thắng của Mỹ tương đối đậm nét hơn của Nhật. Về phía Nhật Bản, nước này vừa có được thắng lợi nhỏ, vừa đảm bảo được Mỹ sẽ không áp đặt các biện pháp đơn phương, chẳng hạn như hạn chế nhập khẩu ô tô hoặc một số quan hệ liên quan đến vấn đề an ninh”.

Bị lời đe dọa áp thuế trừng phạt ô tô của Trump làm hoảng sợ, ông Abe đã đồng ý sẽ khởi đồng đàm phán thương mại song phương với Mỹ vào tháng 9 năm 2018. Bản thân ông Trump cũng đang chịu sức ép từ người nông dân Mỹ, những người vừa phải quay cuồng trong thương chiến Mỹ-Trung, vừa bị bất lợi về thuế quan trên thị trường Nhật Bản so với các đối thủ cạnh tranh khác đã ký kết hiệp định TPP – một hiệp định thương mại khu vực mà ông Trump từ chối tham gia.

Tổng thống Trump phát biểu “Chúng tôi đã thống nhất về nguyên tắc. Chúng tôi đã thống nhất trên mọi vấn đề”. Ông cũng đề cập đến một thương vụ lúa mì “khổng lồ” và một đơn hàng ngô “rất, rất lớn” sẽ sớm xảy ra. Ông Trump còn cho biết sẽ không tăng thuế ô tô nhập khẩu từ Nhật.

Về phía Nhật Bản, Thủ tướng Abe cho biết, hai nước đã đạt được đồng thuận về “các vấn đề cốt lõi” và đang hướng đến việc ký kết thỏa thuận trong thời gian diễn ra các cuộc họp của Liên Hiệp Quốc vào tháng tới. Thủ tướng Nhật Bản cũng cho biết, việc mua nông sản là có khả năng xảy ra, giải thích thêm rằng dịch sâu bệnh phá hoại mùa màng là nguyên nhân dẫn đến sự cần thiết phải “hỗ trợ khẩn cấp”, bằng cách cho phép khu vực tư nhân mua ngô từ Mỹ.

Ông Abe nhận định “Nếu thỏa thuận thương mại này đi vào hiệu lực, tôi khá chắc chắn rằng nền kinh tế của cả hai nước sẽ nhận được tác động tích cực to lớn”.

Về phía Mỹ, việc đạt được thỏa thuận về mặt nguyên tắc là một cú ghi điểm của Trump trong chiến dịch tái tranh cử tổng thống, vốn đang bị mất điểm bởi các căng thẳng leo thang với Trung Quốc. Còn ở Nhật Bản, phản ứng trước sự kiện này còn chưa rõ ràng. Một số quan chức Tokyo cho rằng Nhật Bản không nên nhượng bộ Mỹ trong vấn đề nông nghiệp, và các thỏa thuận thương mại của Nhật nói chung sẽ cần phải được quốc hội nước này phê chuẩn.

Nguyên thủ tướng Nhật Yukio Hatoyama phát biểu trên Twitter “Như tôi đã dự đoán từ trước, Nhật Bản đã nhượng bộ Mỹ trong vấn đề nông nghiệp và không đạt được thắng lợi nào trong vấn đề ô tô. Bước đi ngoại giao này giúp ông Abe vui vẻ, nhưng lại gây tổn hại cho người dân”.

Phương tiện truyền thông Nhật Bản trước đó đã đưa tin Mỹ và Nhật đã thống nhất một thỏa thuận khung, theo đó Nhật Bản sẽ giảm thuế cho thịt bò Mỹ xuống bằng mức thuế mà Nhật Bản đã áp dụng cho các nước thành viên TPP. Năm ngoái, hai nước đã thống nhất đây sẽ là mức giảm thuế tối đa có thể áp dụng.

Ông Junichi Sugawara đến từ Viện Nghiên cứu Mizuho cho biết, rất khó để đánh giá hiệp giá hiệp định, nếu như không biết được hiệp định này sẽ tác động như thế nào đến lời đe dọa tăng thuế ô tô của Nhật. “Nếu không làm rõ điều đó, còn quá sớm để kết luận đây sẽ là một hiệp định có lợi cho Nhật Bản”.

Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer thì cho biết, thỏa thuận này sẽ mở cửa thị trường cho 7 tỷ USD hàng hóa Mỹ, bao gồm ethanol, thịt bò, thịt heo, sản phẩm từ sữa và rượu vang. Vị đại diện thương mại cho biết, Mỹ sẽ giảm thuế cho một số sản phẩm công nghiệp của Nhật, nhưng không bao gồm ô tô. Ông Lighthizer cũng tiết lộ, hiệp định còn bao gồm một điều khoản về thương mại điện tử.

Cân bằng lại sân chơi

Các điều khoản về nông nghiệp đã nhận được một vài lời ngợi khen ở Mỹ, trong đó có Hiệp hội các nhà sản xuất thịt heo quốc gia, Chủ tịch Ủy ban Nông nghiệp Thượng viện Pat Robert cùng nhiều người khác, vì cho rằng hiệp định trên sẽ giúp ngành nông nghiệp Mỹ lấy lại được thế cân bằng với 11 quốc gia TPP.

Bộ trưởng Nông nghiệp Mỹ Sonny Perdue cho biết, loại bỏ các rào cản thương mại sẽ cho tăng doanh số xuất khẩu nông sản Mỹ vào Nhật Bản. Một số chuyên gia ở Nhật cho rằng, cái giá Nhật Bản phải bỏ ra là hợp lý.

“Chúng ta nên nhìn vào thực tế, Mỹ đã đe dọa sẽ áp thuế 25% lên ô tô”, ông Atsushi Takeda, kinh tế trưởng của Viện nghiên cứu Itochu nhận định. “Nhật Bản đã xoay sở để tránh được các mức thuế, hạn ngạch, và cả vấn đề tiền tệ. Tôi cho rằng, đây là một kết quả có thể chấp nhận được”.

Nguồn: Bloomberg

Từ khóa: thỏa thuận thương mại, Mỹ-Nhật Bản, có lợi, nông dân Mỹ, ngăn chặn, Mỹ, đánh thuế, ô tô Nhật