Tương lai ngành khai thác khoáng sản tại ASEAN

khoangsan22082019

Sau khi công ty Petrosea của Indonesia áp dụng những cải cách kỹ thuật số vào hệ thống mỏ than tại vùng Kalimantan vào tháng 6/2018, người ta bắt đầu nhận ra rằng những sáng kiến như giám sát hiệu quả hoạt động theo thời gian thực (real-time performance monitoring) và phương pháp bảo trì tiên đoán (là quy trình giám sát tình trạng thực tế của thiết bị để dự đoán khi nào sẽ xảy ra hỏng hóc và tiến hành bảo trì máy trước khi sự cố xảy ra – predictive maintenance) sẽ giúp đảm bảo sự tăng trưởng bền vững cho công ty.

Indonesia là nhà sản xuất than đá lớn thứ nhất của ASEAN và lớn thứ 5 trên thế giới, khi mà nhu cầu tiêu thụ năng lượng tiếp tục tăng, nhiều nước Đông Nam Á sẽ tiếp tục tận dụng than đá làm nguồn năng lượng giá rẻ để đáp ứng nhu cầu của họ. Trong một báo cáo năm 2017, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự đoán nhu cầu năng lượng ở các nước Đông Nam Á sẽ tăng đến 60% vào năm 2040, trong đó than đá chiếm gần 40% nguồn năng lượng tiêu thụ.

Bất chấp những thách thức khác nhau như giá than biến động toàn cầu, gián đoạn trong thị trường khoáng sản và các mối quan ngại về tính bền vững, Petrosea vẫn quyết định áp dụng những công nghệ từ cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4, chẳng hạn như dữ liệu lớn (Big Data) và phân tích nâng cao, để cải thiện tình hình hoạt động và tài chính của công ty.

Chỉ trong vòng 6 tháng, Petrosea đã tăng sản lượng sản xuất lên 30% và biến một dự án đầy khó khăn của công ty tại khu vực vùng xa trở thành một trong những dự án đem lại lợi nhuận cao nhất cho họ.

Sau đó 1 năm, công ty này đã thu hút được nhiều sự chú ý khi trở thành công ty duy nhất tại ASEAN được biểu dương bởi Global Lighthouse Network của Diễn đàn Kinh tế Thế giới – một cộng đồng những nhà sản xuất thành công trong việc ứng dụng công nghệ từ cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 để tạo ra hiệu quả, sáng tạo, và tác động tài chính.

“Đây là khoảnh khắc vô cùng tự hào đối với chúng tôi,” Hanifa Indradjaya, Chủ tịch của Petrosea cho biết.

“Việc cải cách kỹ thuật số tại mỏ than giúp chúng tôi giảm thiếu chi phí và tăng cường sản lượng, nhờ vậy mà chúng tôi đã đạt được những kết quả đáng kinh ngạc chỉ trong một thời gian ngắn. Đây là chỉ là bước khởi đầu trong quá trình cải cách kỹ thuật số toàn diện của công ty chúng tôi,” ông cho biết.

Cải cách hoạt động

Trong một bài phỏng vấn với tờ The ASEAN Post, Petrosea giải thích cách mà hệ thống giám sát hiệu quả hoạt động theo thời gian thực của đội khai thác tại Tabang giúp họ trong quá trình đưa ra quyết định.

Thiết bị hạng nặng của mỏ được lắp đặt các cảm biến thu thập dữ liệu (ví du như mức tiêu thụ nhiên liệu, hiệu suất người lái và điều kiện đường xá) trong thời gian thực để nâng cao khả năng phân tích và đưa ra quyết định. Điều này giúp người vận hành máy lập tức biết được thiết bị nào tiêu thụ nhiều nhiên liệu hơn, người lái nào đang làm việc không hiệu quả và tuyến đường nào cần phải sửa chữa.

Hệ thống bảo trì tiên đoán dùng để giám sát các thiết bị hạng nặng giúp kéo dài tuổi thọ của máy và nâng cao khả năng cung cấp trung bình lên hơn 90%.

Máy bay không người lái được phóng lên để lập kế hoạch cho các mỏ, tiến hành các khảo sát mỏ và giám sát tình trạng đường xá, và một ứng dụng đặc biệt được phát triển để quản lý các hoạt động vận hành, cho phép các giám sát viên đưa ra quyết định và kế hoạch hoạt động để tăng năng suất.

“Chúng tôi đã tận mắt chứng kiến những cải cách mà công nghệ phân tích tiên tiến, máy học và Internet vạn vật tác động lên hệ thống vận hành của công ty, và chúng tôi tin rằng nó có thể được ứng dụng ở nhiều lĩnh vực và nhiều quy mô khác nhau,” Hanifa giải thích.

Nhiều kế hoạch ứng dụng các cải cách kỹ thuật số tương tự đang được tiến hành trong các ngành kinh doanh và các đơn vị hỗ trợ khác của công ty. Tuy nhiên, việc thực hiện các thay đổi này không hề dễ dàng.

Do vị trí xa xôi của nó – để đến được mỏ Tabang cần khoảng 7 tiếng di chuyển bằng xe và thêm 3 tiếng di chuyển bằng tàu – kết nối mạng ổn định được cho là một rào cản lớn, đặc biệt là khi sử dụng, chia sẻ, và tích hợp dữ liệu lớn.

Ngoài ra, một thách thức khác cho việc tạo ra một mỏ than sử dụng công nghệ tiên tiến và bền vững hơn chính là thay đổi hành động và tư duy của các công nhân để họ hoàn toàn theo kịp cách thức làm việc mới.

Nâng cao kĩ năng, thúc đẩy khai thác bền vững

Theo như Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc (UNDP) và Môi trường Liên Hiệp Quốc đề cập đến trong bài báo cáo “Quản lý khai thác vì phát triển bền vững” năm 2018, xu hướng tự động hóa trong công nghiệp khai thác ngày càng tăng, dẫn đến việc nâng cao kĩ năng của công nhân ngày càng trở thành một điều cần thiết hơn là một sự lựa chọn.

Các nhà nghiên cứu ước tính rằng sự phổ biến ngày càng tăng của công nghệ tự động trong lĩnh vực khai khoáng nhiều khả năng sẽ giảm thiểu số lượng việc làm trong một mỏ than xuống khoảng 30% đến 75%. Nhu cầu đối với các công việc không đòi hỏi nhiều kĩ năng như tài xế xe tải và công nhân khoan cắt đá sẽ giảm xuống trong khi nhu cầu dành cho công nhân điều khiển máy móc từ xa sẽ tăng lên.

Khai thác mỏ là một lĩnh vực tiếp nhận nhiều tiến bộ công nghệ nhanh chóng, và cho phép mọi người học hỏi và trau dồi những kĩ năng, có thể thúc đẩy năng suất của các công ty khác trong nước – yếu tố quan trọng hàng đầu thúc đẩy phát triển kinh tế.

Những rào cản chính đối với tính bền vững trong lĩnh vực khai thác khoáng sản vẫn là nhu cầu ngày càng tăng đối với các nguồn nguyên liệu, việc tiêu thụ và xử lý vật liệu khai thác, và ô nhiễm ngày càng tăng do quá trình khai thác.

Mặc dù các loại công nghê thân thiện với môi trường sẽ tốn kém hơn về vốn và chi phí hoạt động, những công nghệ này sẽ đem lại hiệu quả cao hơn – nhờ vậy giúp tăng doanh thu và làm giảm chi phí trách nhiệm và làm sạch môi trường.

Do đó, việc khuyến khích các công ty cùng nhau đưa ra nhiều giải pháp sáng tạo và công nghệ sạch với giá cả phải chăng hơn sẽ thúc đẩy tính cạnh trạnh trong lĩnh vực khai thác và duy trì các tiêu chuẩn môi trường mạnh mẽ.

Với sự giảm giá của những loại công nghệ mới như năng lượng mặt trời và năng lượng gió, và đầu tư vào năng lượng tái tạo tăng lên đột biến, ngành khai thác than phải đối mặt với một số thách thức về lợi nhuận dài hạn.

Tuy nhiên, ngành khai thác khoáng sản vẫn giữ vai trò rất quan trọng ở một số nước đang phát triển, là nguồn doanh thu lớn và tạo việc làm cho nhiều người lao động, vậy nên việc thúc đẩy các hoạt động khai thác bền vững và hiệu quả nhờ vào cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 là điều cần thiết để đảm bảo lĩnh vực này có thể tồn tại trong nhiều năm tới.

Nguồn: The Asean Post

Từ khóa: ASEAN, công nghiệp 4.0, phát triển bền vững, hội nhập kinh tế