AfCFTA: Hiệp định thương mại tự do “mang tính lịch sử” của châu Phi có làm thay đổi cuộc chơi toàn cầu

afcfta10072019

Các nước thuộc lục địa đen chính thức cho ra mắt một hiệp định thương mại toàn châu lục tại Hội nghị liên minh châu Phi (AU) tổ chức ở Niger hôm Chủ Nhật – việc thực thi thỏa thuận được “mong chờ từ lâu” này được ca ngợi sẽ là bước đi lịch sử hướng tới “hòa bình và thịnh vượng” cho toàn Phi châu.

Sau 17 năm đàm phán khó khăn, AU tuyên bố bước vào giai đoạn triển khai thực hiện Hiệp định tự do thương mại châu lục Phi (AfCFTA) – động thái mà theo lời của Chủ tịch Ủy ban liên minh này - ông Moussa Faki - đã đánh dấu một thời khắc lịch sử.

“Một giấc mơ cũ đã thành hiện thực, tổ tiên của chúng ta phải rất tự hào về điều đó” ông Faki nhấn mạnh, đồng thời cho biết AfCFTA sẽ tạo ra một khu vực thương mại tự do tốt đẹp nhất thế giới.

Có nhiều hy vọng rằng AfCFTA – thỏa thuận giao thương có quy mô bao phủ rộng lớn nhất kể từ khi Tổ chức Thương mại thế giới ra đời vào năm 1994 sẽ giúp khơi mở tiềm năng của châu lục thông qua thúc đẩy thương mại nội khối, tăng cường chuỗi cung ứng và mở rộng chuyển giao, kết nối tri thức.

Tổng thống Niger Mahamadou Issoufou ca ngợi thỏa thuận đạt được “là một sự kiện lịch sử quan trọng đối với lục địa đen kể từ khi Tổ chức Đoàn kết châu Phi được thành lập năm 1963” – tiền thân của cơ chế AU sau này.

“Mọi ánh nhìn của thế giới đang dồn về châu Phi” Tổng thống Ai Cập đồng thời là Chủ tịch Liên minh châu Phi Abdel Fattah al-Sisi đã phát biểu như vậy tại lễ khai mạc Hội nghị AU.

Các quan chức của AU cho biết đang tiến hành triển khai 5 nội dung chính trong AfCFTA.

Các quốc gia thuộc châu lục đã đồng ý thực hiện tập hợp những quy định về “quy tắc xuất xứ, quản lý, loại bỏ những hàng rào phi thuế quan, thống nhất hệ thống thanh toán và thành lập cơ quan giám sát thực thi hiệp định” ủy ban AU cho biết.

AfCFTA có thêm động lực khi Tổng thống 2 nước Nigeria và Benin ký kết tham gia thỏa thuận trong hai ngày diễn ra hội nghị tại thủ đô Niamey của Niger.

Với sự gia nhập của Nigeria và Benin, 54/55 thành viên AU hiện giờ đã tham gia vào AFCTA, chỉ còn Eritrea thông báo vẫn đang cân nhắc ký kết thỏa thuận này.

Khoảng 4500 đại biểu và khách mời – bao gồm 32 người đứng đầu nhà nước và hơn 100 bộ trưởng đã tham dự hội nghị AU tại Niamey – khu vực chứng kiến sự thay đổi mạnh mẽ về cơ sở hạ tầng với 1 sân bay mới, các con đường được nâng cấp và hàng loạt khách sạn trong điều kiện sẵn sàng phục vụ sự kiện.

Hiệp định chính thức có hiệu lực vào cuối tháng Tư khi được 22 quốc gia châu Phi phê chuẩn – đạt yêu cầu về số lượng thành viên tối thiểu theo nội dung của AfCFTA.

Khu vực kinh tế tự do lục địa đen sẽ đi vào hoạt động vào ngày 01/7/2020, giúp các quốc gia có thêm thời gian chuẩn bị trước những đòi hỏi của thỏa thuận lịch sự - ông Issoufou cho biết.

Trong báo cáo hồi tháng 5, IMF mô tả khu vực kinh tế tự do châu Phi là một nhân tố làm thay đổi hoạt động kinh tế toàn cầu tạo ra động lực tăng trưởng như cách mà Liên minh châu Âu và 3 nước khu vực Bắc Mỹ đã thực hiện trước đây. Tuy nhiên định chế này cũng cảnh báo

“Cắt giảm thuế mới chỉ một phần của câu chuyện”.

54 thành viên AfCFTA cam kết hầu hết các nước sẽ cắt giảm 90% mức thuế đang áp dụng trong vòng 5 năm, qua đó giảm rào cản thương mại trên toàn lục địa.

Amaka Anku, nhà phân tích tình châu Phi tại nhóm nghiên cứu Á – Âu nhận định AfCFTA là một bước đi tích cực, tuy nhiên thừa nhận rằng để thực thi hiệp định thì vẫn còn một con đường dài trước mắt với hàng tá vấn đề liên quan đến thành lập các cơ quan chuyên ngành thực thi và kinh phí phân cấp để triển khai hiệp định.

AU ước tính AfCFTA sẽ giúp tăng 60% hoạt động thương mại giữa các nước châu Phi đến năm 2022.

Vào thời điểm này, tỷ lệ giao dịch thương mại và dịch vụ nội khối của châu Phi chỉ chiếm 16%, một con số nhỏ bé so với tỷ lệ 65% của châu Âu.

Nguồn: SCMP

Từ khóa: AU, AfCFTA, Niger, thương mại