Không chỉ là một cuộc chiến thương mại, “Đây thật sự là một cuộc chiến tiền tệ”

tiente

Truyền thông Trung Quốc hiện đang cho rằng mức thuế áp bổ sung 25% mà Tổng thống Trump đánh lên hàng hóa Trung Quốc thật ra cũng chính là một khoản thuế bổ sung đối với các nhà nhập khẩu Mỹ. Chính người Mỹ sẽ phải trả khoản thuế tăng thêm vì đây thực tế là một khoản thuế thu từ nhà nhập khẩu. Thực sự, điều này có nghĩa là hàng nhập khẩu Trung Quốc sẽ trở nên đắt hơn.

Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ cácđoàn đàm phán thương mại của Mỹ, dẫn đầu làĐại diện thương mại Mỹ Robert Lighthizer và Bộ trưởng Tài chính Steven Mnuchin chỉ tập trung giải quyết các vấn đề về mặt số liệu – tức khoản thâm hụt thương mại năm 2018 419 tỷ USD của Mỹ với Trung Quốc. Giải pháp mà họ đưa ra chỉ làm trầm trọng thêm vấn đề, như yêu cầu Trung Quốc nhập khẩu nhiều hơn từ Mỹ, hoặc điều chỉnh tỷ giá để thu hẹp thâm hụt thương mại. Thêm vào đó, giới chức Mỹ tiếp tục tạo thêm căng thẳng cho vấn đề này bằng việc cáo buộc Trung Quốc vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và buộc các doanh nghiệp Mỹ hoạt động tại Trung Quốc ký các hợp đồng tạo điều kiện cho những bí quyết thương mại và bằng sáng chế bị sao chép và làm giả nhãn hiệu.

Tuy nhiên, ngay cả khi những cáo buộc trên là đúng, đây cũng không phải đề tài nên đem ra đàm phán, vì đã có một cơ quan trọng tài quốc tế để quyết định các vấn đề như mức tiền phạt và loại hình phạt được áp dụng, nếu như có đầy đủ bằng chứng. Trừ phi các nhà đàm phán thương mại Mỹ áp dụng cách này, bằng không Trung Quốc sẽ không đời nào thừa nhận cáo buộc mình đã vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, sao chép và ăn cắp bản quyền và bằng sáng chế mà không có sự đồng thuận của bên sở hữu.

Hơn nữa, chính quyền Trump đã chọn cách tiếp cận sai. Ai cũng biết việc tăng thuế 25% đối với hàng xuất khẩu Trung Quốc vào Mỹ thật sự là một khoản áp thuế lên các nhà nhập khẩu Mỹ. Vậy mà Tổng thống vẫn cho rằng toàn bộ số tiền thuế thu được sẽ được chuyển trực tiếp vào kho bạc Hoa Kỳ. Ban đầu, các nhà nhập khẩu Mỹ như Wal-Mart sẽ trả 25% thuế bổ sung, sau đó người tiêu dùng Mỹ sẽ hoàn lại tiền thuế này thông qua hình thức mua hàng. Điểm mấu chốt là người tiêu dùng Mỹ lại phải trả mức giá cao hơn trước đây.

Điều rõ ràng là Mỹ đang cáo buộc một cách vô lý và ác ý về các hoạt động thương mại phi pháp của Trung Quốc, mà khi ngẫm lại, các vấn đề đều do chính Mỹ tạo ra. Mỹ nên nhớ rằng, Trung Quốc chưa bao giờ sử dụng bất kỳ phương thức cũ nào của Mỹ để đạt được các nhượng bộ thương mại, chẳng hạn như “chính sách ngoại giao pháo hạm” yêu cầu một phần lãnh thổ biệt lập phải thiết lập khu vực cảng miễn thuế cho mình, và cấp đặc quyền cho các nhân viên ngoại giao của Mỹ, hay thành lập “Đặc khu Mỹ” như đã từng làm tại Thượng Hải và Bắc Kinh để các quân đoàn lính viễn chinh của Mỹ được tuần hành tự do tại Trung Quốc.

Tổ chức thương mại thế giới (WTO) được thành lập năm 1997, nhưng mãi đến tháng 11/2001 Trung Quốc mới chính thức được kết nạp làm thành viên. Mỹ nên nhớ rằng, chính nước này đã hậu thuẫn để Trung Quốc trở thành thành viên của với WTO vì Mỹ đánh giá nền kinh tế tăng trưởng của Trung Quốc là một cơ hội có lợi cho mình. Nhập khẩu của Mỹ từ Trung Quốc đã tăng gần gấp đôi trong vòng 5 năm từ 51.5 tỷ USD năm 1996 lên 102 tỷ USD năm 2001. Với tư cách là một cường quốc thống trị về kinh tế lúc bấy giờ, Mỹ đã bắt Trung Quốc phải thực hiện các điều kiện quan trọng khác, gồm cam kết tuân thủ chủ nghĩa đa phương và tôn trọng nguyên tắc cơ bản trong thương mại quốc tế được gọi là “Đãi ngộ Tối huệ quốc” (MFN), đây là một cam kết mà một quốc gia sẽ áp dụng mức thuế quan như nhau đối với tất cả các nước bạn hàng. Tất cả các nước thành viên của WTO đều phải cam kết áp dụng.

Đó là lý do tại sao cộng đồng quốc tế bất ngờ trước việc Mỹ áp thuế lên 200 tỷ USD tất cả hàng hóa từ Trung Quốc vào Mỹ. Một số người hoàn toàn không biết gì thì tưởng rằng việc Trung Quốc chỉ đáp trả bằng gói áp thuế lên 60 tỷ thuế lên hàng nhập khẩu từ Mỹ là thể hiện sự “nhu nhược”. Nhưng nhiều chuyên gia đánh giá, Trung Quốc đúng về mặt logic và kinh tế trong việc áp mức thuế thấp hơn lên hàng hóa Mỹ. Đối với Trung Quốc, trả đũa Hoa Kỳ sẽ chẳng khác gì là tự trừng phạt mình. Cuối cùng, các nhà nhập khẩu sẽ chính là người phải trả mức thuế bổ sung trên giá hàng hóa cao hơn.

Cộng đồng quốc tế lại càng cảm thấy khó hiểu khi tại sao Mỹ chỉ nhắm vào Trung Quốc trong vấn đề giải quyết thâm hụt thương mại. Sở dĩ người ta thắc mắc là vì thâm hụt thương mại của Mỹ với các nước khác cũng nhiều không kém. Trên thực tế, Mỹ có thâm hụt thương mại với phần lớn các nền kinh tế và nước xuất khẩu hàng đầu thế giới. Danh sách gồm có: Trung Quốc- tổng kim ngạch thương mại với Mỹ là 660 tỷ USD và mức thâm hụt 419 tỷ USD; Canada - thâm hụt tổng kim ngạch thương mại 617 tỷ USD, thâm hụt 20 tỷ USD; Mexico tổng kim ngạch thương mại 611 tỷ USD, thâm hụt 81 tỷ USD; Nhật Bản- tổng kim ngạch thương mại 218 tỷ USD. thâm hụt 67.6 tỷ USD; và Đức- tổng kim ngạch thương mại 184 tỷ USD, thâm hụt 68.2 tỷ USD.

Câu hỏi căn bản và hợp lý nhất là tại sao Mỹ chỉ nhắm vào thâm hụt thương mại với Trung Quốc. Ông Trump không thể nói rằng thâm hụt thương mại của Mỹ với những nước trên là không đáng kể. Liệu có phải vì Trung Quốc là nước có tổng kim ngạch thương mại với Mỹ cao nhất, song, nếu tính riêng chiều nhập khẩu, Trung Quốc vẫn thấp hơn tương đối so với các nước trên? Theo thống kê, hơn 65% thâm hụt thương mại của Mỹ là từ Trung Quốc. Trong tổng kim ngạch thương mại 617 tỷ USD với Trung Quốc, nhập khẩu là 540 tỷ USD. Các mặt hàng nhập khẩu chính của Mỹ từ Trung Quốc là đồ điện gia dụng, quần áo và máy móc.

Điều trớ trêu là Mỹ phớt lờ việc nhiều hàng nhập khẩu này thực ra được sản xuất bởi các công ty Mỹ đang hoạt động tại Trung Quốc. Những công ty này vận chuyển nguyên liệu thô từ nơi khác và lắp ráp tại Trung Quốc vì chi phí thấp hơn. Đây vẫn được xem là hàng nhập khẩu mặc dù chúng tạo ra thu nhập và lợi nhuận cho các công ty Mỹ. Thực tế này tạo ra nhiều công việc về sản xuất gia công. Nhiều sản phẩm Mỹ đang dẫn đầu về doanh số tại Trung Quốc như Apple, Nike, Starbucks, Coca Cola và nhiều sản phẩm khác. Mỹ chỉ xuất khẩu 120 tỷ USD hàng hóa đến Trung Quốc. Ba mặt hàng xuất khẩu chủ đạo là sản phẩm nông nghiệp, máy bay và máy móc điện.

Mặc dù Mỹ đã biến Trung Quốc trở thành tâm điểm trong cáo buộc vi phạm bản quyền, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, bán phá giá và các hình thức vi phạm thương mại khác, nhưng lại không nói gì về các đối tác thương mại châu Âu mà Mỹ cũng có thâm hụt thương mại nghiêm trọng. Các nhà phân tích thương mại và chính trị không còn hoài nghi việc Hoa Kỳ đã chọn cách gây sức ép với Trung Quốc để nước này buộc phải nhượng bộ nhiều hơn mà không một quốc gia nào có thể chấp nhận. Lời cáo buộc sai lệch cũng cho thấy sự tống tiền kinh tế mà Trung Quốc không thể thỏa hiệp.

Thâm hụt thương mại Mỹ sẽ tiếp tục mở rộng vì các nhà nhập khẩu và người tiêu dùng Mỹ sẽ vẫn phải tiếp tục mua hàng hóa Trung Quốc không phải vì họ thích sản phẩm của Trung Quốc mà giống như bất kỳ người tiêu dùng nào họ cũng muốn một đồng đô la có thể mua được nhiều hàng hóa hơn. Qua nhiều năm, nền kinh tế Mỹ đã quen với việc nhập khẩu hàng hóa giá rẻ được sản xuất bởi lao động giá rẻ. Tuy nhiên, điều mà người Mỹ không nhận ra là, mặc dù hàng loạt hàng nhập khẩu giá rẻ vẫn tiếp tục đến Mỹ, giá trị đồng đô la tăng lên sẽ làm tăng mức lương trong nước, dẫn đến thu nhập bình quân đầu người trong ngành sản xuất tăng, mà hiện nay đã sắp tiệm cận với thu nhập trong ngành dịch vụ. Ảnh hưởng này sẽ kéo theo sản lượng công nghiệp và sản xuất của Mỹ giảm dần. Tại sao Mỹ phải tham gia vào sản xuất mặt hàng đó trong khi hàng hóa vốn có thể được sản xuất từ bất cứ đâu với chi phí thấp hơn và thậm chí tốt hơn?

Nguồn: manilastandard

Từ khóa: chiến tranh thương mại, Trung Quốc, vi phạm, hàng hóa, giá cao