Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Ông Tim Bardole – một nông dân ở bang Iowa - đã cố cầm cự mấy năm nay khi giá thu mua thấp và chi phí trồng trọt tăng cao, bằng cách cắt giảm lượng phân bón và thuốc diệt cỏ đồng thời tận dụng thiết bị hỏng hơn là mua cái mới. Khi chiến tranh thương mại Mỹ-Trung, tình trạng khó khăn này lại càng thêm tồi tệ, ông Bardole đã sử dụng hết số vốn còn lại và bắt đầu đầu tư vào chăn nuôi lợn với hy vọng giá thịt lợn sẽ cao hơn hoa màu.

Một năm đã trôi qua, thương chiến vẫn tiếp tục leo thang và đậu tương Mỹ đã giảm xuống mức thấp nhất trong 10 năm qua. Tuy nhiên, ông Bardole cho biết mình vẫn ủng hộ tổng thống, thậm chí còn nhiều hơn cả khi ông bỏ phiếu chọn ông Trump vào năm 2016 - thời điểm ông còn hoài nghi về lời hứa của tổng thống.

Ông Bardole cho biết: “Tổng thống thật sự đang đấu tranh vì chúng tôi, thậm chí khi cả Mỹ và Trung Quốc đều không có dấu hiệu nhượng bộ và chúng tôi vẫn đang mắc kẹt trong cuộc chiến này.”

Ông Trump đắc cử tổng thống nhờ sự ủng hộ của đa số nông dân Mỹ. Sở dĩ ông lôi kéo được người nông dân là do ông đã cam kết sẽ sử dụng các kỹ năng đàm phán cứng rắn và các hiểu biết kinh doanh của mình để đấu tranh với Trung Quốc và chấm dứt các hoạt động thương mại gây tổn hại cho nông dân trong nhiều năm qua. Mặc dù, cuộc chiến kéo dài đang tàn phá ngành nông nghiệp vỗn dĩ đã khó khăn của Mỹ, song có rất ít dấu hiệu cho thấy sự ủng hộ giành cho ông Trump sẽ suy giảm mạnh.

Nếu đạt được một thỏa thuận tốt hơn với Trung Quốc, ông sẽ có một chiến thắng vang dội - còn nếu không, sự ủng hộ dành cho Trump cũng chỉ suy giảm nhẹ, vì ông vẫn được ghi nhận cho những nỗ lực vì người nông dân. Các bước đi trên đều nằm trong tính toán của ông Trump cho cuộc tái bầu cử sắp tới, trong đó, ông cần phải nắm chắc phần thắng ở các bang như Iowa và Wisconsin, và phớt lờ lợi ích của những bang khác như Minnesota.

Hồi tháng 3, một cuộc thăm dò của CNN/Des Moines Register về đảng viên Đảng Cộng hòa tại bang Iowa đã cho thấy có 81% số người tán thành cách ông Trump xử lý công việc và 82% người thể hiện sự ủng hộ Tổng thống- điểm tín nhiệm đối với ông Trump đã tăng thêm 5 điểm kể từ tháng 12 năm ngoái. Khoảng 2/3 số người cho rằng họ chắc chắn bỏ phiếu bầu lại Tổng thống Trump. Cuộc thăm dò có biên độ sai số là 4.9 điểm phần trăm.

Một cuộc thăm dò hồi tháng 2 do các tổ chức tương tự tiến hành đã cho thấy 46% người dân bang Iowa ủng hộ công việc của Tổng thống- tỷ lệ ủng hộ cao nhất kể từ khi ông Trump nhậm chức- mặc dù, 50% số người còn lại cho rằng họ không tán thành cách làm của Tổng thống. Biên độ sai số là 3.5 phần trăm điểm.

Phần đông nông dân từ lâu nay vẫn luôn ủng hộ Đảng Cộng hòa - những người đồng thuận với cách làm việc của ông Trump, như kiểm soát Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) và giải quyết vấn về nhập cư trái phép, và tin rằng ông Trump giúp họ hưởng được nhiều lợi ích hơn Đảng Dân chủ, thậm chí khi nước Mỹ cũng đang gặp nhiều khó khăn từ chính sách thương mại của ông Trump. Những người Đảng Cộng hòa ca ngợi ông Trump trong việc giải quyết những vấn đề mà cả hai đảng đã tranh luận trước đây. Và hiện nay, phe Cộng hòa muốn nhìn thấy ông Trump thực hiện lời hứa của mình trước đây.

Ông Paul Jeschke, một người trồng bắp và đậu tương ở miền bắc Illinois, nơi ông sắp trồng vụ bắp thứ 45 của mình cho biết: “Chúng tôi là những người lính tiền tuyến đang phải hy sinh dần khi cuộc chiến thương mại nổ ra.”

Ông nói thêm: “Phần lớn chúng tôi đều không vui trước tình huống này. Nhưng chúng tôi đều hiểu lý lẽ. Trong chuyện này không ai được lợi cả. Các tổng thống trước đây áp dụng cách đàm phán ôn hòa và chắc chắn rồi, họ không làm được gì cả.”

Khi chiến tranh thương mại nổ ra vào mùa hè năm ngoái, Trung Quốc đã nhắm mục tiêu đợt thuế quan đầu tiên vào những bang chuyên sản xuất nông nghiệp và hàng hóa chế tạo- các bang có ý nghĩa quyết định đối với việc đắc cử của ông Trump vào năm 2016, như bang Iowa, Michigan, Ohio và Wisconsin. Bị thiệt hại nặng nhất là những người nông dân trồng đậu tương, một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Mỹ.

Vòng đàm phán gần đây nhất giữa chính quyền Trump và Trung Quốc đã kết thúc hồi đầu tháng này mà không đi đến một thỏa thuận nào, sau khi ông Trump cáo buộc Trung Quốc xóa bỏ nhiều cam kết mà hai bên đã thống nhất trước đó và đã áp thuế lên 200 tỷ USD hàng nhập khẩu từ Trung Quốc. Trung Quốc cũng đáp trả lên 60 tỷ USD hàng hóa Mỹ và khiến cho giá đậu tương Mỹ rơi xuống mức thấp nhất trong vòng 10 năm qua do lo ngại chiến tranh thương mại kéo dài. Các quan chức Mỹ sau đó đã lên danh sách hơn 300 tỷ USD hàng Trung Quốc cho các lần áp thuế tiếp theo.

Khi Trung Quốc phát biểu sẽ “chiến đấu đến cùng”, ông Trump cũng sử dụng Twitter để lôi kéo cộng đồng nông nghiệp.

Ông Trump đã viết: “Những người nông dân yêu nước của chúng ra sẽ là một trong những người hưởng lợi lớn nhất từ những gì đang diễn ra hiện nay. Hy vọng rằng Trung Quốc tốt nhất nên thực hiện cam kết tiếp tục mua nông sản Mỹ, nếu không quốc gia của các ông sẽ phải chịu mức giá bán hàng rất cao.”

Ông bổ sung: “Những người nông dân đã bị “lãng quên” trong nhiều năm. Đã đến lúc hành động.”

Ông Trump đã hứa hỗ trợ một gói viện trợ, khoảng 15 tỷ USD cho nông dân và chủ trang trại, sau gói 11 tỷ USD cứu trợ vào năm ngoái.

Đã sáu năm từ khi nông dân hưởng lợi từ việc trồng bắp và đã năm năm từ khi họ kiếm được tiền từ việc trồng đậu tương.

Theo Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, thu nhập nông nghiệp ròng của Mỹ, một thước đo lợi nhuận thường được sử dụng, đã giảm 45% kể từ khi đạt đỉnh 123.4 tỷ USD vào năm 2013, cho thấy những nỗ lực gấp nhiều lần của nông dân Mỹ trong việc trở lại mức lợi nhuận đã đạt trước đây.

Số lượng hồ sơ xin phá sản nông trại ở vùng Trung Tây nước Mỹ đã tăng gấp đôi kể từ tháng 6/2014, khi giá nông sản bắt đầu giảm. Ảnh hưởng nặng nề nhất là các trang trại chăn nuôi bò sữa tại Wisconsin, một tiểu bang vốn ủng hộ Đảng Dân chủ đã quay sang ủng hộ ông Trump, và đây sẽ một chiến trường dữ dội trong cuộc bầu cử năm 2020.

Ông Morie Hill phát biểu: “Một vụ mùa hiện nay tốn nhiều chi phí hơn,” khi nhìn qua những chồi xanh từ cánh đồng ở vùng trung bang Iowa. Ông không chắc tại sao nhiều nông dân đã phải phải ra đi như thế.

Ông nói thêm: “Mỗi người nông dân tôi biết đang bị dồn ép và làm mọi thứ họ có thể, cố gắng tiếp tục trồng trọt dù lợi nhuận mỗi ngày mỗi ít đi.”

Ông Brent Renner, một nông dân trồng trọt cùng cha tại phía bắc bang Iowa, cho biết mặc dù bang Iowa vẫn còn ủng hộ ông Trump mạnh mẽ, nhưng tâm lý thất vọng cũng đang gia tăng. Những nông dân ở bang của ông thường xuyên kiểm tra Twitter để xem ông Trump nói gì để đoán trước xu hướng thị trường.

Ông Renner cho biết: “Rất nhiều người nông dân ở bang của tôi biết đã nói ‘Sao ai đó không tước điện thoại từ tay Trump đi.’ Rõ ràng là sự ủng hộ giành cho Trump đã giảm đi, nhưng không ai có thể biết sự sụt giảm đã đến mức độ nào.”

Patty Judge, cựu phó thống đốc Đảng Dân chủ bang Iowa và thư ký nông nghiệp bang, cho biết người dân bang Iowa vẫn chưa vội quay lưng Tổng thống. Tuy nhiên, bà nghĩ rằng các cử tri sẽ sẵn sàng cho một sự thay đổi vào năm 2020 - một vị tổng thống mới nào đó hiểu rõ hơn về vai trò của đất nước trong thương mại quốc tế hơn ông Trump.

Bà nói thêm: “Điều này rất quan trọng đối với chúng ta, nếu tham gia vào một cuộc chiến thương mại mà không có kế hoạch, không có chiến lược rút lui, điều đó rất nguy hiểm và sai lầm, và tôi nghĩ nông dân bang Iowan sẽ hiểu được điều đó trước khi cuộc bầu cử tiếp theo.”

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ hồi năm 2018 đã bộc lộ những khó khăn của Đảng Dân chủ. AP VoteCast, một cuộc khảo sát trên hơn 115,000 cử tri trên cả nước đã cho thấy người dân vùng nông thôn và thị trấn nhỏ chiếm 35% phiếu bầu giữa kỳ; 56% bỏ phiếu cho các ứng viên của Đảng Cộng hòa và 41% bỏ phiếu cho Đảng Dân chủ. Tỷ lệ này ở nhóm các cử tri da trắng ở thị trấn nhỏ và nông thôn còn áp đảo hơn, là 63-35, với lợi thế nghiêng về Đảng Cộng hòa.

Jeshke cho biết ông bỏ phiếu cho Tổng thống Trump vì ông Trump đã bỏ các quy định hạn chế sử dụng thuốc diệt cỏ, và vì ông Trump đã đề xuất thay đổi chính sách Waters of the U.S.- một biện pháp môi trường dưới thời Cựu tổng thống Obama. Theo các quy định trên, người dân khi muốn diệt cỏ ngay cả khi trên phần đất thuộc sở hữu của mình, hoặc khi muốn thay đổi các hồ nước nhân tạo, đều cần phải được sự chấp thuận của chính phủ.

Jeshke cho biết phần lớn nông dân quan tâm đến việc làm sao để giải quyết tình hình hiện nay hơn là đổ lỗi. Tuy nhiên, nếu được đổ lỗi, phần lớn người nông dân cho rằng là do Trung Quốc, và số còn lại cho rằng do các đời tổng thống Mỹ trước đây - những người mà có thể giải quyết tình trạng mất cân bằng thương mại một cách dễ dàng hơn vào 15-20 năm trước đây.

Một điều mà ông Jeshke tin chắc: “Nếu bây giờ Tổng thống đầu hàng, chúng ta sẽ chẳng bao giờ có thể bắt họ chịu trách nhiệm.”

Ông Renner nói rằng nông dân đã quen với việc có những việc xảy ra nằm ngoài tầm kiểm soát của mình - ví dụ, thời tiết nhưng vẫn có thể nghĩ ra cách khắc phục.

Ông nói thêm: “Chúng tôi là những người lạc quan. Chúng tôi vẫn sẽ hiên ngang tiến về phía trước.”

Nguồn: CNBC

Từ khóa: nông dân Mỹ, ủng hộ, tổng thống Trump, chiến tranh thương mại