Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Phân tích của Ủy ban Thương mại Quốc tế cho thấy tác động “tương đối” của NAFTA mới lên nền kinh tế Mỹ.

Hôm thứ 5 vừa qua, quá trình phê chuẩn hiệp định thương mại Bắc Mỹ sửa đổi đã có bước tiến mới, sau khi Ủy ban Thương mại Quốc tế (ITC) công bố một phân tích ước tính lợi ích kinh tế mà ba bên nhận được nếu các thay đổi trong NAFTA mới được thực thi.

ITC đã kết luận trong báo cáo: “Vì quy mô của nền kinh tế Mỹ là lớn hơn so với Mexico và Canada, và vì hàng rào thuế quan và phi thuế quan giữa ba quốc gia đã được cắt giảm trước đó theo hiệp định NAFTA cũ, thế nên tác động của hiệp định sửa đổi lên nền kinh tế Mỹ chỉ ở mức vừa phải.”

Tuy nhiên, mô hình của ITC cho thấy, hiệp định thương mại sửa đổi có thể khiến tổng sản phẩm quốc nội của Mỹ tăng thêm 0.35%, tương đương 68.2 tỷ USD, và tạo thêm nhiều việc làm (ước tính tạo ra 176,000 công việc).

Liên quan đến vấn đề việc làm, ITC cho biết đối tượng lao động Mỹ được hưởng lợi ích nhiều nhất là người lao động có số năm đi học trung bình từ 10- 15 năm. Phân tích này kết luận rằng, người lao động với trình độ cao sẽ có tiền lương tăng trung bình 0.27%, đặc biệt, lao động trong ngành sản xuất và khai khoáng là những người hưởng lợi nhiều nhất.

Nhờ hiệp định mới, xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ Mỹ đến Canada được kỳ vọng sẽ tăng khoảng 5.9% mỗi năm. Nhập khẩu của Mỹ từ Canada ước tính cũng tăng 4.8%.

ITC dự đoán, thương mại của Mỹ với các nước khác cũng được kỳ vọng gia tăng, tuy nhiên thương mại với các đối tác trong NAFTA sẽ chiếm tỷ trọng lớn hơn trong tổng kim ngạch thương mại của Hoa Kỳ.

Nghiên cứu được thực hiện dựa trên yêu cầu của Quốc hội Mỹ. Đây là một trong những nỗ lực để đẩy nhanh quá trình phê chuẩn Hiệp định. Các chính trị gia Mỹ hiện đang có cơ hội để đánh giá lại tác động của hiệp định, trước khi thông qua Hiệp định.

Các kết luận của báo cáo trên là tin vui đối với những người ủng hộ NAFTA mới. Phe ủng hộ mong muốn tìm ra bằng chứng chứng minh việc thay thế NAFTA hiện tại sẽ mang lại lợi ích cho cả ba bên.

Bất ổn thương mại khiến Mỹ tốn kém

Các biến số trong mô hình của ITC bao gồm thay đổi trong thuế quan và hạn ngạch – hai yếu tố sẽ ảnh hưởng đến thương mại hàng hóa. Ngoài ra, mô hình còn bao gồm các biến số mang tính định tính, như các thay đổi trong chính sách về sở hữu trí tuệ và thương mại điện tử.

Trong NAFTA hiện tại, phần lớn thuế quan hàng hóa đã được xóa bỏ, do đó tác động ròng của việc thay đổi thuế quan trong hiệp định mới là tương đối nhỏ, so với tổng quy mô nền kinh tế Mỹ. Hiệp định sửa đổi tập trung phần lớn vào hàng rào phi thuế quan trong thương mại hàng hóa và về tầm quan trọng ngày càng tăng của thương mại dịch vụ.

ITC cho biết, những nội dung có ảnh hưởng đáng kể nhất trong hiệp định này là các điều khoản về “giảm thiểu sự bất ổn chính sách trong thương mại kỹ thuật số” và các quy tắc xuất xứ để được miễn thuế trong lĩnh vực ô tô.

Nghiên cứu của ITC cho ra kết quả tích cực đối với GDP của Mỹ là dựa trên việc áp dụng nghiên cứu kinh tế gần đây về các lợi ích của việc giảm thiểu bất ổn cho các lĩnh vực: chuyển đổi dữ liệu quốc tế, các dịch vụ và đầu tư xuyên quốc gia.

Nếu không tính đến các tác động từ việc giảm thiểu bất ổn, GDP Mỹ có thể giảm đi 0.12%.

Hôm thứ Năm tuần trước, trên các phương tiện truyền thông xã hội, một số nhà kinh tế bày tỏ sự hoài nghi về các phân tích của ITC.

Triển vọng tổng quan tích cực của ITC mâu thuẫn với một nghiên cứu được công bố vào tháng trước của Quỹ Tiền tệ Thế giới (IMF)- cũng sử dụng cùng một mô hình kinh tế như ITC đã dùng để dự báo ảnh hưởng kinh tế của việc thay đổi hạn ngạch và thuế quan hàng hóa trong hiệp định NAFTA mới.

Nghiên cứu của IMF không chỉ phát hiện những tác động tổng thể của hiệp định mới là tương đối nhỏ, mà còn kết luận rằng các giải pháp sửa đổi chỉ làm việc hội nhập kinh tế ít hơn và thương mại sụt giảm.

Những thay đổi trong lĩnh vực ô tô- chẳng hạn như các yêu cầu khó khăn hơn đối với nguyên liệu có nguồn gốc trong khu vực và mức lương tối thiểu là 16 USD - khiến việc sản xuất ô tô trở nên đắt hơn và toàn bộ lĩnh vực kém hiệu quả hơn. IMF đã phát hiện, ảnh hưởng tiêu cực của chương về ô tô thì lớn hơn các lợi ích từ các chương khác cộng lại, chẳng hạn việc thúc đẩy thương mại cho các sản phẩm sữa.

Khả năng phê chuẩn còn chưa rõ ràng

Thượng nghị sĩ bang Oregon, Ron Wyden, thành viên cấp cao Ủy ban Tài chính của Đảng Dân chủ đã khẳng định: “Báo cáo này chỉ xác nhận lại những lợi ích vốn đã rõ ràng kể từ khi hiệp định này được công bố. NAFTA của tổng thống Donald Trump chỉ là một bản cập nhật nhỏ của NAFTA.”

Tuy nhiên, chủ tịch Ủy ban Tư pháp của Đảng Cộng hòa, ông Chuck Grassley cho biết ông rất vui khi nhìn thấy nghiên cứu của ITC về các lợi ích của hiệp định NAFTA mới, đặc biệt trong “việc cắt giảm hàng rào phi thuế quan và thực thi các quy tắc và thông lệ đảm bảo công bằng.”

Vì vậy, liệu báo cáo này có giúp Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer thuyết phục cả hai Đảng phê chuẩn hiệp định?

Daniel Pearson, cựu chủ tịch ITC, hiện giữ vai trò cố vấn thương mại cho biết: “Tôi không nghĩ báo cáo này sẽ quan trọng với ông Lighthizer. Ông không phải là một nhà kinh tế, mà là một luật sư. Do vậy, ông Lighthizer sẽ chỉ thực hiện những việc theo mong muốn của cấp trên.”

Ông Pearson phát biểu: Thuế nhôm thép và tranh chấp thương mại đang tiếp diễn với Trung Quốc có ý nghĩa kinh tế với Mỹ nhiều hơn.

Ông cũng cho biết: “Trong thế giới chính trị khó đoán, nếu Tổng thống Trump muốn thay đổi điều gì, phe ủng hộ ông sẽ nói “Điều này thật tuyệt vời, hãy thực hiện đi.”

Mặc khác, ông Pearson nói thêm, Đảng Dân chủ có thể dễ bị tác động bởi quan điểm của công đoàn.

Báo cáo phân tích của Canada

Bà Celeste Drake, thuộc Liên đoàn Lao động và Đại hội các Công đoàn Công nghiệp Mỹ (AFL-CIO) phát biểu với CBC News: “Còn quá sớm để nói về việc phê chuẩn trong mùa xuân, vì Mexico vẫn chưa hoàn thành xong quá trình cải cách luật lao động.”

Và đây không phải là vấn đề duy nhất cản trở việc phê chuẩn hiệp định.

Bà Drake nói thêm: “Ngoài ra, đa số nghị sĩ Đảng Dân chủ cũng rất quan tâm đến vấn đề định giá thuốc.”

NAFTA mới kéo dài thời hạn độc quyền thuốc. Bà Drake nằm trong số những người vận động hành lang nhằm loại bỏ điều khoản này khỏi hiệp định, tuy nhiên Canada và Mexico đã không chấp nhận thêm bất kỳ cuộc đàm phán nào về vấn đề này - Ngoại trưởng Canada Chrystia Freeland đã gọi đây là “Chiếc hộp của Pandora” (vấn đề không nên đụng đến).

Bà Drake cho biết: “Việc này cho thấy sẽ không có bất cứ sửa đổi thay thế nào cho vấn đề này. Tôi nghĩ thật khó cho chính phủ Canada để giải thích việc tại sao phải kéo dài thời hạn độc quyền cho các công ty dược phẩm tên tuổi, trong khi việc làm này sẽ khiến việc tiếp cận thuốc của người dân trở nên tốn kém hơn”.

Với việc có nhiều phân tích mâu thuẫn nhau như hiện nay, gồm cả một bài báo khác được USTR phát hành hôm thứ 5, CBC News đã hỏi Bộ các Vấn đề Toàn cầu Canada liệu chính phủ Canada có tự đưa ra báo cáo của riêng mình.

Người phát ngôn, ông John Babcock cho biết: “Giống như tất cả các thỏa thuận thương mại hiện nay được Canada đàm phán, chúng tôi sẽ tiến hành phân tích kinh tế ở một thời điểm cần thiết.”

Nguồn: CBC

Từ khóa: NAFTA mới, lợi ích, Mỹ, tương đối nhỏ, kinh tế, GDP