Ý sắp sửa chính thức tham gia sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc

MicheleGeraci

Ý đang chuẩn bị trở thành nước đầu tiên trong nhóm G7 chính thức gia nhập Vành đai và Con đường - một dự án đầu tư cấp toàn cầu gây nhiều tranh cãi của Trung Quốc. Bước đi này đã kéo theo phản ứng mạnh mẽ từ Nhà Trắng, và có thể gióng lên hồi chuông cảnh báo cho EU.

Michele Geraci, Thứ trưởng Bộ Phát triển Kinh tế Ý, đã trả lời phỏng vấn tờ Financial Times rằng, Ý đã lên kế hoạch ký kết một biên bản ghi nhớ để ủng hộ dự án hạ tầng gây tranh cãi này vào cuối tháng 3, nhân chuyến viếng thăm của chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đến nước này.

Ông Geraci nói "Đàm phán vẫn chưa ngã ngũ, nhưng có khả năng sẽ được hoàn tất và thời điểm chuyến viếng thăm. Chúng tôi muốn chắc chắn rằng các hàng hóa "sản xuất tại Ý" có thể tiếp cận tốt hơn thị trường Trung Quốc, một thị trường tăng trưởng nhanh nhất thế giới".

Tuy nhiên, động thái này đã vấp phải chỉ trích dữ dội từ Nhà Trắng. Phía Mỹ cho rằng Sáng kiến BRI không đem lại lợi ích kinh tế nào cho Ý, và có thể phá hủy nghiêm trọng hình ảnh của Ý trong mắt cộng đồng quốc tế.

Garrett Marquis, phát ngôn viên của Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ, đã phát biểu với Tạp chí Financial Times như sau: "Chúng tôi xem BRI là một sáng kiến ‘của người Trung Quốc, vì người Trung Quốc'. Vì vậy, chúng tôi hoài nghi việc tham gia sáng kiến này của chính phủ Ý có thể mang lại các lợi ích kinh tế bền vững cho người dân Ý hay không, và việc làm này có thể rốt cuộc hủy hoại danh tiếng của Ý trên toàn cầu, về lâu dài".

Ông Marquis bổ sung thêm, giới chức Mỹ đã cảm thấy lo ngại về những tác động tiêu cực từ "chính sách ngoại giao thông qua xây dựng hạ tầng của Trung Quốc", và thúc giục "tất cả các nước đồng minh và đối tác, bao gồm Ý, gây sức ép lên Trung Quốc để nước này điều chỉnh lại Sáng kiến BRI cho phù hợp với các tiêu chuẩn chung được quốc tế chấp nhận và triển khai dự án bằng những thông lệ tốt nhất".

Sáng kiến BRI của Trung Quốc nhằm mục đích tài trợ và xây dựng cơ sở hạ tầng tại hơn 80 quốc gia ở khu vực Á-Âu, Trung Đông, và châu Phi. Nhưng Mỹ và một số nước lớn tại EU lại lo ngại Sáng kiến này chỉ đem lại lợi ích cho doanh nghiệp Trung Quốc, khiến các quốc gia tiếp nhận đầu tư ngập trong nợ nần (bị bẫy nợ) và được sử dụng để khuếch trương ảnh hưởng chính trị và quân sự của Bắc Kinh.

Một số quốc gia Đông và Trung Âu, cũng như một số nước châu Á, Trung Đông và châu Phi, đã đồng ý ký các biên bản ghi nhớ song phương v/v ủng hộ sáng kiến. Các tài liệu này thông thường sẽ được giữ tuyệt mật, nên không ai biết rõ các cam kết cụ thể giữa các bên, nhưng các bản ghi nhớ này sẽ bao gồm câu "các nước đánh giá cao BRI và ủng hộ sáng kiến này".

Việc Ý ủng hộ sáng kiến BRI của Trung Quốc có thể làm giảm sức ép của Mỹ lên Trung Quốc trong vấn đề thương mại, và làm suy yếu nỗ lực giải quyết tình trạng chia rẽ nội bộ của EU bằng cách áp dụng cách tiếp cận tốt nhất để đối phó với các khoản đầu tư của Trung Quốc. Ý là một trong những thành viên sáng lập của EU.

Chủ tịch Tập Cận Bình được dự kiến đến thăm Ý vào ngày 22/3, chuyến viếng thăm đầu tư của ông đến Ý trong tư cách chủ tịch. Ông sẽ có lịch gặp Tổng thống Ý Sergio Mattarella, và dự một buổi tiệc tối, theo thông tin từ văn phòng tổng thống Ý. Lãnh đạo Trung Quốc cũng được dự đoán sẽ có cuộc gặp với Thủ tướng Ý Giuseppe Conte, và tham dự một buổi lễ duyệt binh trước khi đi đến Sicily.

Chuyến viếng thăm này diễn ra ngay sau cuộc họp của EU vào ngày 21/3 tại Brussels để bàn về cách tiếp cận chung đối với các khoản đầu tư của Trung Quốc vào EU. Sau đó, một Hội nghị thượng đỉnh khác tại Brussels cũng dự kiến được diễn ra ngày 9/4 với sự tham dự của các đại diện đến từ Bắc Kinh.

Hoạt đồng đầu tư của Trung Quốc đang ngày càng khiến EU nghi ngại. Giới ngoại giao EU và các nước lớn trong khối từ lâu đã lo lắng, nhóm 16+1 của Trung Quốc và các quốc gia Đông Âu, bao gồm 11 nước thành viên EU, là tác nhân gây chia rẽ khối.

Các nước EU như Đức và Pháp đã rất tích cực xúc tiến tiêu chuẩn sàng lọc gắt gao đối với các khoản đầu tư từ Trung Quốc. Các nước này mong muốn toàn bộ khối EU phải xây dựng một chiến lược thống nhất, giữa lúc gia tăng lo ngại liên quan đến vấn đề an ninh, khi sử dụng công nghệ từ các công ty Trung Quốc, chẳng hạn như Tập đoàn Viễn thông Huawei.

Các nước khác như Hy Lạp và Bồ Đào Nha, vì đã tiếp nhận đầu tư hàng tỷ Euro từ các tập đoàn Trung Quốc kể từ cuộc khủng hoảng tài chính cho đến nay, nên giữ quan điểm mềm mỏng hơn trong vấn đề này.

Thủ tướng Anh Theresa May năm ngoái đã từ chối ký bản ghi nhớ ủng hộ BRI trong chuyến viếng thăm của bà đến Bắc Kinh.

Trong tuần này, Phát ngôn viên của Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc ông Zhang Yesui cho biết có 67 quốc gia đã gia nhập BRI trong năm ngoái, nâng tổng số quốc gia hoặc tổ chức quốc tế chính thức ủng hộ sáng kiến này lên thành 152.

Ông Zhang nhấn mạnh quyết định trên là mong muốn chung giữa đôi bên, Trung Quốc và các đối tác.

“Trung Quốc rất coi trọng vấn đề vay nợ, và trong một dự án, phía Trung Quốc không bao giờ áp đặt bất cứ điều gì, hay chí ít thì, Trung Quốc không đặt bẫy nợ”, ông Zhang nói thêm. “Dĩ nhiên, cũng như bất kỳ hoạt động hợp tác quốc tế nào khác, một vài vấn đề và thách thức có thể phát sinh. Chúng tôi sẽ rút kinh nghiệm và cải thiện”.

Nguồn: Financial Times

Từ khóa: Vành đai và Con đường, Ý, tham gia