Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Hiệp định này đem lại cho Canada một cơ sở để thương lượng với các đối tác lớn nằm ngoài hiệp ước, chẳng hạn như Mỹ và Trung Quốc.

Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) vừa được hồi sinh giữa Canada và 10 quốc gia khác sẽ có hiệu lực từ ngày 30 tháng 12.

Chính quyền liên bang Canada đang nỗ lực quảng bá cho hiệp định mà họ giải cứu thành công sau khi bị chính quyền Mỹ bỏ rơi. Nhưng chính họ cũng thừa nhận rằng CPTPP có thể chỉ giúp GDP tăng thêm khoảng 4,2 tỷ USD, tương đương 2% GDP năm 2017.

Vì vậy, Canada nên hướng đến những mặt tác động rộng hơn mà hiệp định mang lại.

Các nhà kinh tế học thường hay bất đồng quan điểm, tuy nhiên, có một vài điều mà tất cả họ đều đồng thuận, một trong số đó là lợi ích của tự do thương mại. Đa phần những lợi ích này là dành cho bên nhập khẩu – cụ thể là người tiêu dùng cuối cùng. Điều này cũng đúng đối với hàng hóa xuất từ các nước nằm trong quan hệ đối tác CPTPP mà Canada tiến hành giao thương (thường là có thặng dư thương mại với Canada), đặc biệt là nền kinh tế lớn nhất trong CPTPP – Nhật Bản. Những nền kinh tế tầm trung khác trong hiệp định bao gồm Mexico, Chile, Australia, Peru, Malaysia và Việt Nam.

Mặc dù tình hình thương mại giữa Canada và các quốc gia này có thể phát triển nhanh hơn nhờ vào quan hệ đối tác, nhưng khả năng cao là các vấn đề về bảo hộ đầu tư và thương mại, pháp điển hóa quy tắc xuất xứ, quyền lợi của nhà nhập khẩu, xuất khẩu và nhà đầu tư sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất.

Canada có nhiều công ty hoạt động trong ngành khai khoáng, đầu tư và thương mại tại tất cả các nước CPTPP. Các sản phẩm, dịch vụ và những lĩnh vực mới cũng được đề cập, giải thích và quy định theo từng điều khoản cụ thể trong hiệp định CPTPP. Điều này sẽ khiến chính phủ khó áp dụng chính sách phân biệt với các nhà xuất khẩu và nhập khẩu. Những quy định pháp lý rõ ràng về hạn chế xuất nhập khẩu cũng đã được vạch ra.

Một số nước còn có những danh sách dài các mặt hàng nhập khẩu bị đánh thuế, nổi bật là Malaysia và Việt Nam. Quy định về các lĩnh vực nhập khẩu bị hạn chế thì ít hơn nhiều, tuy nhiên, vẫn có một số quy định gây ảnh hưởng rất lớn.

Không có quy định nào về việc nới lỏng luật cư trú hay luật nhập cư.

Nền kinh tế Canada phụ thuộc nặng nề vào thương mại (năm 2017, tỷ lệ xuất khẩu trên GDP là 30,5%), đặc biệt là với Mỹ (chiếm 75% trong tổng giá trị xuất khẩu). Điều này khiến Canada càng dễ bị tổn thương trước những biến động của các nền kinh tế lớn hơn – cũng như tính khí nóng giận thất thường của chính quyền Washington và các nhà vận động hành lang ở Mỹ.

Vậy nên, mặc dù việc Canada tìm cách đa dạng hóa đối tác thương mại và đầu tư là rất hợp lý, nhưng họ sẽ cần phải gia tăng kim ngạch thương mại với các nước khác đến một mức khổng lồ, để có thể bù trừ cho sự biến động kim ngạch thương mại với Mỹ. Các nước thành viên khác trong CPTPP, tính cả Mexico, cũng chỉ chiếm dưới 5% giá trị thương mại của Canada.

Ở một phương diện tích cực khác, hiệp định mới này đem lại cho Canada và các nước thành viên một cơ sở quan trọng để tiến hành thương lượng với những đối tác lớn khác, chẳng hạn như Mỹ và Trung Quốc. Họ có thể tận dụng thế mạnh từ số đông, và từ việc có sẵn tiền lệ trong hiệp định. Cả Trung Quốc và Mỹ đều có thể phải chấp thuận nhiều điều khoản và quy tắc trong hiệp ước Xuyên Thái Bình Dương.

Và nếu những quốc gia lớn khác như Ấn Độ và Indonesia cùng tham gia, hiệp định sẽ càng có trọng lượng cao hơn. Vì vậy, các mối quan hệ đối tác giữ vai trò quan trọng trong việc dẫn dắt và tăng cường sức sống cho hiệp định.

Nhìn chung, hiệp định CPTPP sẽ có thể mang lại nhiều lợi ích kinh tế chung hơn những gì dự báo. Và, cùng với Hiệp định Kinh tế và Thương mại Toàn diện (CETA) giữa Canada và EU, nó tạo ra một hàng rào chống lại làn sống chủ nghĩa bảo hộ đang đe dọa sự thịnh vượng trên toàn thế giới.

Nguồn: Troy Media

Từ khóa: CPTPP, hiệp định tự do thương mại, toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế, chủ nghĩa bảo hộ