Toàn cầu hóa phải đặt con người làm trọng tâm

toancauhoa1206

Tiến trình toàn cầu hóa và cuộc cách mạng kỹ thuật công nghệ luôn luôn song hành với nhau, theo một hướng không thể tách rời. Tuy nhiên, cả hai quá trình này cũng cần tập trung xoay quanh con người, để có thể trở nên toàn diện hơn. Về cơ bản, điều cần phải làm là kết nối nhịp điệu của nền kinh tế với nhịp điệu phát triển của xã hội.

Đây là điều mà gần đây các chính phủ mới bắt đầu nhận ra. Trong quá trình vận động cho hội nghị thượng niên tại vùng Alpine của Thụy Sĩ, sẽ được tổ chức tại Davos vào tháng sau, tổ chức Diễn đàn Kinh tế Thế giới cũng thừa nhận rằng:

Do ảnh hưởng của sự hồi phục chậm chạp và không đồng đều trong một thập kỷ kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, một thành phần đáng kể trong xã hội đang trở nên búc xúc và mất niềm tin, không chỉ đối với hệ thống chính trị và các chính trị gia, mà còn đối với tiến trình toàn cầu hóa và toàn bộ hệ thống kinh tế mà tiến trình này gầy dựng.

Thế nhưng, vì sao lại có sự chia rẽ này? Hội nghị thượng đỉnh G20 mới đây tại Buenos Aires đã đi sâu vào vấn đề này trong bản tuyên bố chung của mình, với cam kết sẽ xây dựng một dạng thức toàn cấu hóa bao trùm hơn, tập trung vào con người nhiều hơn. Tại thủ đô của Argentina, mọi chuyện đã trở nên rõ ràng hơn. Mặc dù những căng thẳng thương mại giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp phía Trung Quốc là ông Tập Cận Bình đã có phần giảm bớt, tiến trình toàn cầu hóa vẫn có thể sụp đổ nếu không được chế ngự.

Nguyên nhân không chỉ là do làn sóng bảo hộ và cấm đoán đang bùng lên tại Washington. Mà nó còn phản ánh sự phát triển không cân xứng giữa nền kinh tế và xã hội, tại vô số quốc gia.

Chỉ có một số ít người trên thế giới dành thời gian để đọc qua bản tuyên bố chung G20, mặc dù bản tuyên bố này luôn đòi hỏi những nỗ lực ngoại giao to lớn để đàm phán. So với kỳ hội nghị thường niên G20 trước đó tại Hamburg, vốn đã thiết lập một chương trình hành động cho chủ đề phát triển bao trùm, tuyên bố chung G20 của năm nay thậm chí còn đi xa và sâu hơn vào chủ đề này.

Cũng quan trọng như mục tiêu thiết lập một dạng thức toàn cầu hóa tập trung nhiều hơn vào con người, việc triển khai các chương trình hành động phải được thực hiện ở cấp độ quốc gia, và phải có sự điều phối chung.

Ít nhất thì G20 cũng đã nhận ra những mối đe dọa đi kèm với cuộc cách mạng kỹ thuật công nghệ. Họ thừa nhận rằng chúng ta đang trong một giai đoạn chuyển tiếp và họ phải giúp người dân bắt kịp với sự thay đổi của những công việc mới.

G20 cũng khuyến khích các doanh nghiệp vừa và nhỏ hoàn thành quá trình chuyển giao kỹ thuật số, một lĩnh vực mà những doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa bắt kịp.

Cốt lỗi của ý tưởng này đó là, quá trình thúc đẩy tăng trưởng kinh tế không được phép diễn ra một cách đơn điệu, mà phải đi cùng với việc đảm bảo an toàn cho người dân, và phân bổ lợi ích công bằng hơn. Đây là điều mà Nhật Bản, quốc gia vừa kế nhiệm vị trí chủ tịch G20 cho năm tiếp theo, đang đề xuất.

Theo đó, Nhật Bản sẽ dẫn dắt quá trình triển khai kế hoạch “Xã hội 5.0”. Họ sẽ đặt con người và xã hội làm trọng tâm trong quá trình chuyển đổi kỹ thuật công nghệ - thay vì tập trung vào nền công nghiệp (như chiến lược Công nghiệp 4.0 của Đức). Tuy nhiên, đây có thể cũng chỉ là một nỗ lực đổi mới khẩu hiệu của Nhật Bản. Suy cho cùng, chính nỗi lo rằng Nhật Bản có thể bị tuột hậu trong cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 mới là động lực cho sáng kiến của chính quyền thủ tướng Shinzo Abe.

Nghĩa vụ cải cách không chỉ thuộc về chính phủ và các quốc gia. Phân khúc tư nhân cũng giữ một vai trò quan trọng.

Sức ảnh hưởng của vấn đề là rất lớn. Nếu được quản lý đúng đắn, cuộc cách mạng kỹ thuật công nghệ có thể làm giảm tình trạng bất bình đẳng. Nếu quản lý sai, hoặc để cho nó phát triển tự do, bất bình đẳng có thể gia tăng.

Dĩ nhiên, tất cả những điều trên nói ra thì dễ, nhưng để làm được thì không hề đơn giản. Tuy nhiên, nếu chúng ta không đề cập, bàn bạc và tranh luận về những vấn đề này, thì ta sẽ không thể tìm ra được con đường đúng đắn, không chỉ để phát triển, mà còn tránh bị tuột hậu.

Nguồn: Japan Times - HN

Từ khóa: Toàn cầu hóa, công nghiệp 4.0, hội nhập kinh tế, thương mại kỹ thuật số, chủ nghĩa bảo hộ