Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Bà Theresa May đang đặt nền kinh tế Anh vào vòng nguy hiểm

Nền thương mại trị giá hơn 150 tỷ Bảng của Vương quốc Anh đang bị đe dọa, bởi vì chính phủ nước này chưa thể xác định được tương lai của Anh quốc trong các hiệp định tự do thương mại của EU sau Brexit. Đây tiếp tục là một phần trong ván bài nguy hiểm mà Thủ tướng Theresa May đang lấy nền kinh tế Anh ra đặt cược.

Phát biểu trước ủy ban Hạ Nghị viện Anh quốc vào tuần trước, Stephen Barclay, Bộ trưởng phụ trách Brexit mới của Anh, cho biết ông không thể đảm bảo rằng nước này có thể giữ lại lợi ích từ các hiệp định tự do thương mại mà EU từng ký với 70 quốc gia khác trong giai đoạn chuyển tiếp. Và những quốc gia này chiếm đến hơn 10% tổng giá trị xuất khẩu và nhập khẩu của nước Anh.

Những hiệp định thương mại này trải dài khắp nơi, từ các nước như Trinidad và Tobago, đến Hàn Quốc và Mauritius, và mang lại cho Anh quốc một thị trường toàn cầu thực sự. Tuy nhiên, chính phủ Anh không thể đảm bảo rằng đến ngày Brexit diễn ra - hiện chỉ còn chưa đầy 4 tháng – Anh quốc sẽ tiếp tục được hưởng những lợi ích này. Người Anh có thể tụt hậu trở về 46 năm trước, khi họ chưa là một phần trong EU.

Olly Robbins, trưởng đoàn đàm phán Brexit của bà May, đã nêu rõ rằng không có sự đảm bảo pháp lý nào để các hiệp định này có thể được áp dụng lại cho Anh quốc. Ông trả lời với ủy ban rằng: “khi giai đoạn chuyển tiếp được triển khai, Anh quốc và EU sẽ thông báo với các nước thứ ba về việc tiếp tục áp dụng các hiệp định”. Nhưng ông cũng thừa nhận rằng: “điều này không đồng nghĩa với một sự đảm bảo”.

Nhiệm vụ tái đàm phán các hiệp định thương mại song phương với 70 quốc gia là một công việc khổng lồ, đòi hỏi phải ra soát lại hàng trăm hiệp định, hàng ngìn giờ đàm phán và hội họp, tất cả chỉ để Anh quốc trở lại được vị trí mà họ hiện đang nắm giữ.

Tầm quan trọng của các hiệp định thương mại đối với những doanh nghiệp đang tận dụng chúng là rất rõ ràng. Một vị giám đốc điều hành của một công ty xuất khẩu đến hơn 10 quốc gia trong các hiệp định này cho biết, nếu không có các hiệp định, doanh nghiệp sẽ phải chuyển hàng thông qua một chi nhánh ở Bỉ, phải tốn thêm chi phí, chịu thuế cao hơn, và thời gian phản hồi cho các dịch vụ hậu mãi cũng chậm hơn. Các vấn đề này sẽ khiến công ty bị mất khách hàng và ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu.

Một số người ủng hộ Brexit lập luận rằng Anh quốc chỉ cần là một thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) là đã có quyền tự do không giới hạn. Tuy nhiên, WTO gần như chỉ cung cấp nền tảng cho các quy tắc thương mại toàn cầu, và các điều khoản của họ là hoàn toàn không đủ nếu tham vọng của Anh quốc là tối ưu hóa các điều khoản thương mại cho hoạt động kinh doanh của mình.

Không có nước thành viên WTO nào thực hiện giao thương mà chỉ dựa trên các điều khoản WTO – họ đều có ít nhất một hiệp định thương mại khác, và những nước lớn thường có đủ các hiệp định thương mại với mọi nước làng giềng của họ. Việc rời khỏi EU mà không có thỏa thuận nào, và thực hiện giao thương dựa trên các điều khoản WTO sẽ làm tăng các rào cản thương mại giữa Anh quốc với cả EU lẫn các nước ngoài EU.

Chính phủ Anh chỉ vừa xác nhận những vấn đề mà mọi người đều biết rõ. Brexit sẽ làm trì trệ hoạt động thương mại và gây tổn thất lâu dài lên nền kinh tế. Theo đánh giá tác động kinh tế sơ bộ dựa trên bản thảo hiệp định của bà May với EU, đến năm 2030, nền kinh tế Anh sẽ bị thu hẹp 3,9% - tương đương mức tổn thất 100 tỷ Bảng. Các rào cản thương mại sẽ gây tổn thất tương đương 10% tổng giá trị thương mại dịch vụ. Điều này nghĩa là, những ngành trọng điểm trong nền kinh tế Vương quốc Anh sẽ bị thiệt hại hơn 44 tỷ Bảng mỗi năm. Mô hình được xây dựng bởi Tổ chức nghiên cứu "UK in a Changing Europe" đã chỉ rõ ảnh hưởng của việc hoạt động giao thương dựa trên các điều khoản WTO. Theo ước tính của họ, đến năm 2030, ngân sách tài chính công sẽ bị thiệt hại ở mức 63 tỷ Bảng. Con số này tương đương 50% nguồn quỹ dành cho Dịch vụ Y tế Quốc gia (NHS) trong một năm.

Những người ủng hộ Brexit đã phớt lờ việc các doanh nghiệp Anh bị rơi vào cảnh bất định, không còn đảm bảo khả năng tiếp cận các hiệp định thương mại. Lời tuyên bố cho rằng giao thương theo các điều khoản WTO sẽ khiến Anh quốc trở thành một "Nước Anh Toàn Cầu" (Global Britain) là sai lầm. Anh quốc vốn dĩ đã là một "Nước Anh Toàn Cầu", và mọi thứ đang diễn ra cho thấy chiến lược hiện tại chỉ khiến nước Anh tụt hậu chứ không thể phát triển trong nền thương mại toàn cầu.

Con thuyền mà chính phủ Anh quốc chèo lái có vẻ như đang chìm dần mà không thể đến được địa điểm như nó đã hứa hẹn.

Sai lầm này của chính phủ thậm chí sẽ ảnh hưởng đến những người không quan tâm đến hoạt động thương mại toàn cầu. Đầu năm nay, tổ chức Global Future đã thực hiện một cuộc khảo sát về việc liệu người Anh có muốn đất nước mình hướng nội hay hướng ngoại nhiều hơn trong tương lai. Kết quả cho thấy, có khoảng 2 phần 3 những người ủng hộ Brexit nói rằng họ muốn đất nước hướng nội nhiều hơn và tập trung giải quyết những thách thức của riêng quốc gia.

Tuy nhiên, như mô hình về một viễn cảnh giao thương chỉ dựa trên quy tắc WTO cho thấy, Anh quốc sẽ phải đối mặt với các vấn đề nội địa nghiêm trọng hơn vì tác động của Brexit lên nền tài chính công. Tầm nhìn của chính phủ về một Nước Anh Toàn Cầu khi ấy chỉ còn là sự ảo tưởng.

Nguồn: Financial Times

Từ khóa: Brexit, toàn cầu hóa, hội nhập, thương mại quốc tế