Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Hội nghị G-20 tại Buenos Aires - Argentina, mặc dù với mục đích ban đầu là tìm giải pháp khắc phục cho những thách thức hiện tại của nền tài chính toàn cầu, nhưng rốt cuộc đã góp phần làm thay đổi cục diện tranh chấp thương mại Mỹ - Trung. Mặc dù thỏa thuận ngừng chiến trong 90 ngày giữa Mỹ và Trung Quốc không nằm trong chương trình nghị sự chính thức, song, hội nghị thượng đỉnh G-20 lần này đã mang lại thành công to lớn ngoài dự đoán.

Chiến tranh thương mại làm tê liệt thương mại toàn cầu sau khi chính quyền Trump phát động cuộc chiến nhắm vào Trung Quốc, để bảo vệ quyền lợi cho những người Mỹ thất nghiệp. Mỹ đã áp thuế 25% lên thép và nhôm nhập khẩu, và đe dọa sẽ đánh thêm thuế 25% đối với 200 tỷ hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, bắt đầu từ tháng 1/ 2019.

Động cơ chủ yếu đằng sau thỏa thuận ngừng chiến này chính là các sức ép chính trị mà hai nhà lãnh đạo đang đối mặt.Ông Trump bị buộc vào tình thế phải hòa giải nhằm lấy lòng cử tri cho cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2020, trong khi Chủ tịch Tập Cận Bình cũng không còn thiết tha ăn miếng trả miếng với Mỹ sau khi nền kinh tế Trung Quốc ít có dấu hiệu phục hồi sau suy thoái.

Việc ngừng bắn, dù chỉ là tạm thời, cũng sẽ giúp Trung Quốc có thêm thời gian để giảm mức thặng dư thương mại với Mỹ, bằng cách tăng nhập khẩu đáng kể các sản phẩm nông nghiệp từ Mỹ, và dừng các hành động ăn miếng trả miếng - bằng cách rút lại đòn đánh thuế cao đối với ô tô nhập từ Mỹ.

Cuộc chiến thương mại đã bắt đầu tác động mạnh đến nông dân Mỹ.Thị trường chứng khoán suy giảm, nhiều lợi ích bị mất đi do căng thẳng thương mại trong năm 2018.IMF đã hạ mức tăng trưởng của cả Trung Quốc và Hoa Kỳ vào năm 2019 do dư âm từ cuộc chiến thương mại.Dự báo tăng trưởng của Trung Quốc và Hoa Kỳ sẽ giảm từ 6,4% và 2,7% xuống còn 6,2% và 2,5% vào năm 2019.

Tại hội nghị thượng đỉnh, Trung Quốc đã đồng ý đàm phán ngay lập tức về các vấn đề: chuyển giao công nghệ bắt buộc, quyền sở hữu trí tuệ và các mối đe dọa an ninh mạng.

Cho dù tình trạng đình chiến này có được duy trì sau khi hết hạn 90 ngày hay không, thỏa thuận tạm thời này cũng tạo ra bước đột phá trong việc hâm nóng quan hệ, và đưa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đến bàn đàm phán, nhằm ngăn cuộc chiến thương mại leo thang.

Thỏa thuận ngừng chiến mang lại cơ hội cho Ấn Độ trong cân bằng trò chơi quyền lực với Trung Quốc và với RCEP - Hiệp định mà Trung Quốc là người chơi lớn.Nghịch lý thay, chiến tranh thương mại không phải là nguyên nhân làm kinh tế Ấn Độ sụt giảm.Mà điều này còn tạo thuận lợi để thắt chặt quan hệ kinh tế giữa Ấn Độ và Trung Quốc.Tuy nhiên, cuộc chiến này khiến Ấn Độ bị yếu thế trong đàm phán RCEP.

Trung Quốc là nền kinh tế xuất khẩu, và Hoa Kỳ là động lực tăng trưởng của Trung Quốc vì đây là nước nhập khẩu hàng hóa lớn nhất của Trung Quốc.Gần một phần năm hàng hóa Trung Quốc được xuất khẩu sang thị trường Mỹ mỗi năm.Với sự bùng nổ của chiến tranh thuế quan, hàng hóa Trung Quốc trở nên đắt đỏ hơn.Điều này tạo ảnh hưởng lớn đến xuất khẩu của Trung Quốc và cuối cùng làm cho nền kinh tế nước này sụt giảm.

Trước việc Mỹ đóng cửa thị trường, Trung Quốc chuyển hướng sang Ấn Độ, nơi được coi là thị trường tiêu thụ lớn của toàn cầu.Với quỹ đạo tăng trưởng cao, Ấn Độ sẽ mở ra một thị trường tiêu thụ lớn hơn cho hàng hóa của Trung Quốc và Trung Quốc tin rằng, thị trường Ấn Độ sẽ bù đắp được thiệt hại cho Trung Quốc khi xuất khẩu sang Mỹ gặp khó khăn.

Một mối quan hệ mới nảy nở.Cả Ấn Độ và Trung Quốc đều lưỡng lự trước việc hâm nóng mối quan hệ. Mãi cho đến cuộc chiến thương mại nổ ra, Ấn Độ mới chú trọng đến việc cải thiện mối quan hệ kinh tế với Trung Quốc.Trung Quốc ban đầu cũng dè dặt trong việc phát triển quan hệ ngoại giao với Ấn Độ. Nhưngsau khi chiến tranh thương mại bùng phát, Trung Quốc lại chuyển hướng sang Ấn Độ và tranh giành tình cảm của Ấn Độ để cải thiện quan hệ kinh tế giữa hai nước. Global Times – một cơ quan ngôn luận chính thức của Trung Quốc - đã dí dỏm đề cập đến mối quan hệ này bằng tiêu đề: một sự khởi đầu mới cho hai quốc gia từng bất hòa.

Về khía cạnh thương mại, Trung Quốc đã đồng ý tăng nhập khẩu từ Ấn Độ những mặt hàng nông sản mà cho đến nay vẫn phải nhập từ Mỹ.Đậu tương là một trường hợp điển hình.Trung Quốc đã giảm thuế nhập khẩu cho bã đậu tương nhập từ Ấn Độ để khuyến khích Ấn Độ xuất khẩu.Khó có khả năng, thỏa thuận ngừng chiến tạm thời sẽ ngăn cản Ấn Độ tiếp cận cơ hội xuất khẩu mới sang Trung Quốc, vì kết quả cuộc chiến vẫn còn chưa chắc chắn.

Trung Quốc đã có xu hướng đầu tư vào Ấn Độ kể từ khi Thủ tướng Modi lên nắm chính quyền với sự hẫu thuẫn của đảng BJP.Đầu tư của Trung Quốc đã trở thành động lực thúc đẩy khởi nghiệp ở Ấn Độ - một sáng kiến của chính phủ Modi nhằm mở rộng cơ hội việc làm tại Ấn Độ.Bên cạnh đó, đầu tư của Trung Quốc cũng là chất xúc tác phát triển nền tảng sản xuất điện tử tại đây.Hơn sáu công ty di động có uy tín của Trung Quốc đã xây dựng các cơ sở sản xuất tại Ấn Độ.

RCEP - khối thương mại lớn nhất gồm ASEAN+ 6 - đã đón nhận một luồng sinh khí mới, sau khi chiến tranh thương mại nổ ra. Sau khi đã hai lần bỏ lỡ mục tiêu hoàn tất đàm phán, bầu không khí trong RCEP hết sức ảm đảm. Nhưng khi cuộc chiến bắt đầu,Trung Quốc đã rất nôn nóng muốn kết thúc đàm phán.Nghịch lý thay, chiến tranh thương mại lại làm Ấn Độ phải từ bỏ ý định rút khỏi RCEP, nguyên nhân xuất phát từ việc Hoa Kỳ đóng cửa thị trường.

Kể từ khi bắt đầu, Ấn Độ đã phản đối việc RCEP không bao gồm lĩnh vực thương mại dịch vụ, chẳng hạn như dịch vụ IT.Nước này cũng thể hiện mối quan tâm đối với thương mại công bằng trong khối, xuất phát từ lo ngại hiệp định này sẽ mở đường cho hàng nhập khẩu Trung Quốc tiếp cận phi chính thức vào thị trường Ấn Độ.

Cuộc chiến thương mại đã giúp Trung Quốc thu hút sự ủng hộ của các thành viên RCEP, đặc biệt là các nước ASEAN, rằng Trung Quốc sẽ trở thành một điểm đến xuất khẩu lớn đối với các nước này sau khi Hoa Kỳ đơn phương theo đuổi chủ nghĩa bảo hộ.ASEAN xuất khẩu nhiều nhất đến thị trường Trung Quốc tiếp theo là Hoa Kỳ.Việc hưởng ưu đãi thuế khi gia nhập RCEP còn thúc đẩy hàng xuất khẩu của ASEAN vào Trung Quốc, mở ra một diện mạo mới để bù đắp thiệt hại do việc áp thuế cao của Mỹ.

Hiện nay, với việc cuộc chiến thương mại hạ nhiệt (đồng nghĩa với việc Hoa Kỳ đang nới lỏng lại các chính sách thương mại), RCEP mất đi sức ảnh hưởng của mình đối với thị trường thương mại toàn cầu, và đồng thời, Ấn Độ càng củng cố thêm lập trường không tham gia RCEP của mình.Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Ấn Độ.

Tóm lại, thỏa thuận đình chiến tại Hội nghị G20 là một diễn biến có lợi cho Ấn Độ.

Nguồn: Eurasia Review - MT

Từ khóa: đình chiến thương mại, Hội nghị G20, Trung Quốc, xuất khẩu, ASEAN, khối RCEP, bất lợi, Ấn Độ