Nước Anh đàm phán thương mại với Mỹ trước viễn cảnh trôi nổi của dự thảo Brexit

brexit-eu 4232786

Giới chức đàm phán Anh và EU đã đạt được dự thảo thỏa thuận Brexit, kết thúc nhiều tháng bất định về cách thức hai bên giải quyết một số vấn đề hóc búa nhất khi nước Anh rút lui khỏi khối. Đồng thời, giới chức Anh sẽ tiếp tục gặp gỡ các đối tác ngoài EU nhằm đặt nền móng cho các mối quan hệ giao dịch hậu Brexit.

Thỏa thuận Brexit, được nội các của Thủ tướng Anh Theresa May xem xét kỹ lưỡng vào hôm thứ tư 14 tháng 11, chỉ một ngày sau khi tin tức về một bước đột phá trong thương lượng được lan truyền, dự kiến sẽ giải quyết các vấn đề như biên giới giữa Cộng hoà Ireland-một nước thành viên EU và Bắc Ireland-một phần của Vương quốc Anh.

Sau nhiều giờ thảo luận và tranh luận vào đêm khuya, nội các Anh đã ủng hộ dự thảo thỏa thuận này, chi tiết của dự thảo sẽ được phân tích chặt chẽ trong những ngày tới.

“Tôi tin chắc rằng dự thảo thoả thuận rút khỏi châu Âu là điều tốt nhất có thể thương thảo, và nội các sẽ quyết định có nên tiếp tục các cuộc đàm phán hay không. Những lựa chọn trước mắt là rất khó khăn, đặc biệt là liên quan đến Bắc Ireland”, bà May cho biết vào tối thứ tư.

“Khi bỏ qua nội dung chi tiết, sự lựa chọn trở nên rõ ràng. Thỏa thuận này phản ánh ý nguyện trong cuộc trưng cầu dân ý, mang lại quyền kiểm soát tài chính, pháp luật và biên giới của chúng ta; chấm dứt tự do di chuyển; bảo vệ việc làm, an ninh và công đoàn của chúng ta; hoặc rời EU mà không có thỏa thuận nào; hoặc không có Brexit nào cả”, bà nói thêm.

Thỏa thuận này cũng được giới chức của Ủy ban châu Âu và Hội đồng châu Âu hoan nghênh, với phát biểu chính thức của ông Michel Barnier, nhà đàm phán chính của EU đối với vấn đề Brexit, đăng trên mạng xã hội Twitter “Chúng ta chưa bao giờ đàm phán trên tinh thần đi ngược lại lợi ích của nước Anh, mà là luôn suy nghĩ cho nước Anh. Hôm nay, với tư cách là người đàm phán chính của Ủy ban châu Âu, tôi cho rằng chúng ta đã đạt được những tiến bộ quyết định trong tiến trình đàm phán Brexit. Nước Anh vẫn sẽ là bạn của chúng ta, đồng minh và đối tác của chúng ta”.

Riêng bản dự thảo đã dài hơn 500 trang, cùng với một báo cáo chung được lưu hành giữa giới chức đàm phán EU và Anh chỉ ra một số vấn đề, chẳng hạn như chi tiết mối quan hệ thương mại EU-Anh trong tương lai và đảm bảo an ninh nội bộ, còn cần phải thảo luận thêm. Giới chức cũng đã đưa ra một "bản dự thảo cho tuyên bố chính trị" về mối quan hệ EU - Anh trong tương lai.

Trước đây, báo cáo chung nói rằng “giới chức đàm phán của Anh và EU đã đồng ý về mặt nguyên tắc rằng, thỏa thuận rút khỏi châu Âu cần phải toàn diện nhằm tạo ra một khu vực thương mại tự do, cùng với việc hai bên phải hợp tác chặt chẽ trong vấn đề luật lệ và quy tắc hải quan, trên tinh thần một khu vực hải quan đơn nhất”.

Tuy nhiên, báo cáo thừa nhận rằng, trong khi cả hai bên muốn làm cho mối quan hệ này “gần gũi hết mức có thể”, các bên vẫn sẽ cần phải “tương thích với tính toàn vẹn của thị trường đơn nhất và liên minh thuế quan của Liên minh châu Âu, và chính sách thương mại độc lập của Vương quốc Anh”.

Tuyên bố chính trị dự thảo cũng dành nhiều đoạn mô tả quan hệ đối tác thương mại EU-Anh trong tương lai, bao gồm: thuế quan bằng 0 và không có hạn ngạch cho hàng hóa, cùng với “các thỏa thuận đầy tham vọng, toàn diện và cân bằng về thương mại dịch vụ và đầu tư”. Các phần khác của quan hệ thương mại EU – Anh đề cập đến vấn đề hợp tác trong quy định pháp luật và thủ tục hải quan, tạm hoãn vấn đề biên giới ở Bắc Ireland, dịch vụ tài chính, kỹ thuật số, sở hữu trí tuệ, mua sắm công, di chuyển, vận tải, đánh bắt bền vững, hợp tác năng lượng và thị trường carbon, cùng nhiều vấn đề khác.

Cuộc họp nội các Anh được nhìn nhận như là bài kiểm tra quan trọng cho dự thảo mới đạt được, là điều kiện tiên quyết để giới lãnh đạo châu Âu chấp thuận dự thảo tại hội nghị thượng đỉnh Brexit. Nếu các điều khoản không được giới chức trong nội các Anh chấp thuận, dự thảo sẽ bị đàm phán lại. Tuy nhiên, ngay cả khi đạt được sự chấp thuận vào hôm thứ tư, đã có những dấu hiệu của bất ổn chính trị trong nội các Anh, khi Bộ trưởng Brexit của Anh, Dominic Raab, từ chức vào sáng sớm thứ năm.

Anh và EU chỉ còn một vài tháng để kết thúc đàm phán Brexit và phê chuẩn các điều khoản của thỏa thuận, vì thời gian chính thức để hoàn tất Brexit là cuối tháng 3 năm 2019. Mặc dù hai bên đều hình dung rằng cần có một giai đoạn chuyển tiếp để quá trình chuyển giao được trơn tru hơn, Anh và Eu cũng đã tiết lộ chi tiết của những kế hoạch dự phòng nếu đàm phán thất bại và nước Anh rời châu Âu mà không có thỏa thuận nào khác.

Mặc dù chi tiết của dự thảo chưa được công bố, thị trường thế giới đã phản ứng tích cực, khi đồng bảng Anh tăng giá đáng kể so với đồng Euro, theo dữ liệu trích dẫn từ Financial Times.

Dự phòng cho quan hệ đối tác mới

Tin tức về dự thảo được lan truyền chỉ vài ngày sau khi một nhóm công tác gồm đại diện của Anh và Mỹ gặp nhau tại Washington để tiếp tục thảo luận về mối quan hệ thương mại và đầu tư hậu Brexit, dựa trên một lộ trình đã được thiết kế vào tháng 7 năm 2017.

Các cuộc họp mới nhất diễn ra từ ngày 2 đến ngày 7 tháng 11, nhằm chuẩn bị cho cả hai quốc gia trước vấn đề Brexit, bao gồm các chủ đề liên quan đến thương mại, đầu tư trực tiếp nước ngoài và sự tham gia của các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong các hoạt động thương mại song phương.

Nhóm này được thành lập bởi Bộ trưởng Ngoại giao Anh Liam Fox và Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer nhằm chuẩn bị cho các vấn đề thương mại của hai quốc gia sau khi nước Anh rời khỏi EU vào tháng 3 năm 2019. Các cuộc đàm phán tuần trước là các cuộc họp thứ năm của nhóm kể từ khi thành lập.

Khi nhóm được thành lập vào năm ngoái, Liam Fox cho rằng một thỏa thuận song phương Anh - Mỹ có thể làm tăng giao dịch thực tế lên đến 40 tỷ bảng mỗi năm cho đến trước 2030, mặc dù điều đó phụ thuộc vào các điều khoản của dự thảo cùng với mối quan hệ hậu Brxeit giữa Vương quốc Anh với Liên minh châu Âu. Các cuộc đàm phán thương mại chính thức không thể bắt đầu cho đến thời hạn Brexit vào cuối tháng 3 năm 2019, vì nước Anh vẫn còn là một nước thành viên EU cho đến thời điểm đó.

Giới chức thương mại của Anh và Mỹ cũng đã tổ chức buổi “Đối thoại SME” để nêu bật và chia sẻ cách thức thúc đẩy xuất khẩu, đặc biệt là trong thương mại điện tử và các ngành công nghiệp kỹ thuật số. Giới chức chính phủ từ một số bộ ngành bao gồm Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ, Bộ Thương mại Hoa Kỳ và Bộ Thương mại Quốc tế Anh đã gặp gỡ nhiều SME nhằm thảo luận cách thức mà các công ty này có thể chuẩn bị cho cơ hội và thách thức liên quan đến Brexit.

Sau các cuộc họp, Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ và Bộ Thương mại Quốc tế Anh đã đưa ra một bản tóm tắt phác thảo các chủ đề được thảo luận tại các cuộc họp. “Nhóm công tác làm việc với nhiều vấn đề, bao gồm hàng hóa công nghiệp và nông nghiệp; dịch vụ và đầu tư, bao gồm dịch vụ tài chính; giao dịch kỹ thuật số; quyền sở hữu trí tuệ (IPR); các vấn đề pháp lý liên quan đến thương mại; và các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs)”.

Trong đối thoại SME, cả hai bên đã ban hành hướng dẫn thương mại điện tử chung cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia vào thương mại song phương giữa hai quốc gia. Hướng dẫn này bao gồm các đề xuất về cách thức phát triển thương mại điện tử, tầm nhìn thương mại điện tử của Hoa Kỳ và Vương quốc Anh, cách bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và quyền riêng tư của người dùng trong kỷ nguyên kỹ thuật số.

Kể từ khi ra mắt nhóm làm việc vào năm 2017, cả hai quốc gia đã hợp tác trên nhiều vấn đề liên quan đến Brexit. Trong khi một số liên quan đến thương mại, những vấn đề khác bao gồm các lĩnh vực chính sách khác nhau, như là làm thế nào để nâng cao nhận thức về mối quan hệ song phương trong lĩnh vực công nghệ đại dương và biển, và hai nước đã xây dựng nền tảng về các hoạt động đổi mới và nghiên cứu.

Cả hai quốc gia đã đồng ý tổ chức trao đổi kinh nghiệm của SME dự kiến diễn ra vào tháng 4 năm 2019. Anh cũng sẽ tổ chức Đối thoại SME tiếp theo vào mùa hè 2019, tập trung vào các hiệu ứng thương mại hậu Brexit.

Nguồn: ICTSD – TD

Từ khóa: Nước Anh, đàm phán thương mại, Mỹ, viễn cảnh trôi nổi, dự thảo Brexit