Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Theo Giáo sư Locknie Hsu đến từ Đại học Quản lý Singapore (SMU), hiệp định thương mại tự do EU-Singapore thể hiện cam kết của EU và Singapore trong việc tiếp tục xây dựng cơ hội thương mại và giữ cho dòng chảy thương mại giữa hai nước tiếp tục duy trì và phát triển.

Thương mại đang là chủ đề được quan tâm những ngày này, chủ yếu do cuộc chiến thương mại đang diễn ra giữa Mỹ và Trung Quốc.

Khi đối mặt với thách thức trên cũng như những thách thức khác, doanh nghiệp phải đưa ra các đánh giá rủi ro và điều chỉnh hoạt động nhằm phù hợp với tình hình kinh tế và chính trị mới nhiều bất ổn.

Trong bối cảnh đó, Hiệp định thương mại tự do EU-Singapore gần đây (EUSFTA) trở nên nổi bật và mang nhiều ý nghĩa vì một số lý do.

Khuyến khích thương mại giữa Singapore và EU

Thứ nhất, hiệp định trao cơ hội tiếp cận thị trường lẫn nhau cho các doanh nghiệp Singapore và các nước EU.

Đối với các doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa của Singapore, từ bánh gối nướng samosas và mắm tôm belacan cho đến các thiết bị điện, thỏa thuận sẽ mở ra cho họ cánh cửa vào thị trường EU, bằng cách loại bỏ hoặc giảm bớt các rào cản có thể gây cản trở hoặc làm trì hoãn giao dịch. Tương tự như vậy, các nhà cung cấp hàng hóa và dịch vụ của EU sẽ được quyền tiếp cận nhiều hơn vào thị trường Singapore.

Thứ hai, EUSFTA là sự kết hợp của một số thỏa thuận song phương và khu vực đã ký kết gần đây (bao gồm Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương, hay Hiệp định CPTPP), góp phần thúc đẩy tự do hóa thương mại, tinh giản luật lệ, và giảm thiểu thủ tục hành chính.

Mặc dù các cuộc đàm phán thương mại rộng lớn hơn tại Tổ chức Thương mại Thế giới đã bị đình trệ, các hiệp định như EUSFTA cho phép các nước tiếp tục hợp tác với các đối tác thương mại của mình nhằm mở cửa thị trường.

Thỏa thuận như trên tạo ra các cam kết cụ thể và ràng buộc về mặt pháp lý ở các nước, để tăng cường khả năng tiếp cận thị trường cho một loạt hàng hóa và dịch vụ, đây là một sự đảm bảo mà các doanh nghiệp chào đón và đem lại tín hiệu tích cực cho họ.

Là kim chỉ nam cho một FTA rộng hơn

Thứ ba, EUSFTA sẽ là một công cụ mở đường hữu ích cho một thỏa thuận thương mại rộng hơn giữa EU và toàn khối ASEAN nói chung.

Thứ tư, khi Vương quốc Anh rời EU vào tháng 3 năm 2019, EUSFTA có thể xem như là một tài liệu tham khảo tiện lợi cho các cuộc đàm phán giữa Singapore và Vương quốc Anh, nếu Anh quốc muốn nhanh chóng đạt được một hiệp định thương mại tự do song phương với Singapore.

Thứ năm, đối với Singapore, EUSFTA bổ sung thêm vào tập hợp các hiệp định thương mại mà Singapore đang có, để cho phép hàng hóa sản xuất ở Singapore được hưởng chế độ ưu đãi tại nhiều thị trường.

Điều này được củng cố bởi cơ sở hạ tầng và kết nối thương mại mạnh mẽ của Singapore, giúp hàng hóa di chuyển hiệu quả hơn từ nhà máy ra thị trường nước ngoài.

Nhờ vậy, hàng hóa của Singapore có thể cạnh tranh tốt hơn trên thị trường toàn cầu. Quan trọng hơn, khái niệm “cộng gộp ASEAN” trong EUSFTA mở ra cơ hội để các sản phẩm khác nhau có thể được xem là sản xuất tại Singapore (nhằm đủ điều kiện hưởng ưu đãi của FTA), ngay cả khi một số thành phần của chúng có nguồn gốc từ khu vực ASEAN .

Biến Singapore thành một điểm đến lý tưởng để kinh doanh

Cuối cùng, mặc dù các nước ASEAN khác, như Malaysia và Việt Nam, cũng có nhiều FTA, nhưng Singapore hiện là nước ASEAN duy nhất có đồng thời các thỏa thuận thương mại ưu đãi với các nước láng giềng ASEAN, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, New Zealand, Mỹ, và có thể là EU, và các nước CPTPP như Chile, Mexico và Peru trong thời gian ngắn sắp tới.

Do đó, các nhà sản xuất Singapore có thể xuất khẩu hàng hóa sang các thị trường trên, cùng với việc tận dụng lợi thế thương mại khác nhau đến từ các thỏa thuận này.

Ví dụ, theo thông báo gần đây của Dyson (một doanh nghiệp sản xuất xe điện của Anh có nhà máy tại Singapore), những chiếc xe điện được sản xuất tại Singapore sẽ được hưởng nhiều ưu đãi khác nhau khi những chiếc xe này được xuất khẩu sang các nước mà Singapore có FTA.

Quan trọng hơn, điều này có nghĩa rằng Dyson, mặc dù là hãng xe của Anh, vẫn có quyền tiếp cận ưu đãi các thị trường mà Singapore có FTA , trong đó có EU, bằng việc sản xuất xe ở Singapore và tuân thủ các điều khoản của EUSFTA, bất chấp sự kiện Brexit.

Quyền tiếp cận tốt hơn với thị trường EU cũng được mong chờ bởi những nhà cung cấp tài chính, thương mại điện tử và các dịch vụ khác ở đảo quốc sư tử.

Tăng cường thương mại và đầu tư giữa Singapore và EU

Mối quan hệ EU-Singapore không chỉ được củng cố trong lĩnh vực thương mại mà còn trong lĩnh vực đầu tư xuyên biên giới.

EUSFTA đã gặp phải trục trặc vào tháng 5 năm 2017 khi Tòa án Công lý châu Âu phán quyết rằng các điều khoản bảo hộ đầu tư của EUSFTA (bao gồm cả các điều khoản về giải quyết tranh chấp nhà nước - nhà đầu tư) là những vấn đề phải được mỗi quốc gia thành viên EU chấp thuận.

Không nản chí, EU và Singapore đã đàm phán lại EUSFTA, loại bỏ và điều chỉnh các điều khoản đầu tư. Các điều khoản đầu tư mới nằm trong một thỏa thuận riêng, la2 Hiệp định bảo hộ đầu tư EU-Singapore (EUSIPA).

EUSFTA hiện đang chờ Nghị viện châu Âu phê duyệt, trong khi EUSIPA đang chờ các thành viên EU chấp thuận. Bằng cách này, các lợi ích từ EUSFTA sẽ hiển hiện sớm hơn cho các doanh nghiệp EU và Singapore.

Nếu EUSIPA nhận được sự chấp thuận của các thành viên EU, nhà đầu tư Singapore và EU cũng sẽ được hưởng các quyền lợi bảo vệ đầu tư - chẳng hạn nhà đầu tư Singapore mua bán hoặc thành lập doanh nghiệp tại EU – cũng sẽ được đối xử như các nhà đầu tư EU, và ở chiều ngược lại.

Trong bối cảnh của cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung và chủ nghĩa bảo hộ đang gia tăng, EUSFTA thể hiện cam kết giữa Singapore và EU nhằm tiếp tục xây dựng cơ hội thương mại và giữ cho dòng chảy thương mại được duy trì và phát triển.

Locknie Hsu là Giáo sư tại Trường Luật thuộc Đại học Quản lý Singapore.

Nguồn: Channelnewsasia – TD

Từ khóa: Hiệp định thương mại EU – Singapore, tiềm năng, cơ hội thị trường