AHKFTA đánh dấu tiềm năng thương mại mới cho Indonesia

24.08-22

Đầu tháng 7/2020, Indonesia cuối cùng cũng đã phê chuẩn hiệp định tự do ASEAN-Hong Kong (AHKFTA), mở ra một giai đoạn hợp tác kinh tế mới cho 2 nước.

Hiệp định trên sẽ giúp dỡ bỏ đáng kể các rào cản thương mại, thúc đẩy trao đổi hàng hóa và dịch vụ giữa hai nước. Indonesia là quốc gia thứ 8 trong khối ASEAN phê chuẩn hiệp định, sau 3 năm kể từ khi ký kết (2017).

Bằng việc phê chuẩn hiệp định, Indonesia cam kết sẽ xóa bỏ thuế quan cho 75% dòng thuế trong vòng 10 năm và giảm thuế quan cho thêm 10% dòng thuế nữa trong vòng 14 năm. Các mặt hàng mà Indonesia cam kết giảm thuế cho Hong Kong bao gồm trang sức, quần áo và phụ kiện, đồng hồ treo tường, đồng hồ đeo tay, và đồ chơi. Ở chiều ngược lại, Hong Kong xóa bỏ toàn bộ thuế quan cho hàng hóa nhập khẩu từ các nước ASEAN, trong đó có Indonesia, ngay khi hiệp định có hiệu lực. Bộ thương mại Indonesia dự đoán, xuất khẩu các mặt hàng cao cấp sang Hong Kong như tổ yến và thuốc lá, phương tiện liên lạc và thiết bị điện tử, sẽ nhận được cú hích lớn.

AHKFTA là FTA thứ 6 giữa khối ASEAN với các đối tác bên ngoài, sau FTA với Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, và Úc-New Zealand. Các thỏa thuận trên đã thành công trong việc thúc đẩy kim ngạch thương mại của Indonesia với các đối tác trên.

Nhập khẩu của Indonesia từ Trung Quốc và Hàn Quốc tăng mạnh kể từ năm 2010, sau khi gia nhập FTA ASEAN-Trung Quốc và ASEAN-Hàn Quốc. Tuy nhiên, xuất khẩu của Indonesia vẫn còn ì ạch, đặc biệt là xuất khẩu sang Hàn Quốc và Australia. Một vài người có thể cho rằng, điều này là minh chứng cho sự không hiệu quả của các FTA, tuy nhiên, không phải cứ “xuất khẩu nhiều là tốt và nhập khẩu nhiều là xấu”, mà nên nhìn vào bức tranh tổng thể.

Theo CSIS Indonesia, các FTA mà Indonesia đã ký kết giúp các nước tham gia trở nên chuyên môn hóa hơn và trở thành những nhà sản xuất hiệu quả hơn. Điều này là do sự chuyển dịch kinh tế mà các FTA này đem lại. Mục đích ban đầu của các FTA là hướng đến mô hình thương mại mang bản chất tự nhiên hơn, phản ánh lợi thế so sánh. Tính hiệu quả này đã làm tăng lợi ích kinh tế giữa các nước tham gia.

Nghiên cứu cũng cho thấy mạng lưới sản xuất ở Đông Nam Á phụ thuộc lớn vào phụ tùng và bộ phận nhập khẩu để sản xuất hàng hóa xuất khẩu. Đây là một nguyên nhân nữa khiến lý thuyết trọng thương không còn đúng.

AHFKTA được kỳ vọng sẽ giúp Indonesia tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu, đem lại những tác động tích cực đến tăng trưởng, việc làm và phân phối thu nhập thông qua việc tăng năng suất, năng lực và việc làm. Ngân hàng thế giới nhận thấy các công ty ở những được đang phát triển có tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu thường có năng suất gấp đôi những công ty không tham gia. Ngoài ra, “tỷ lệ tham gia các chuỗi giá trị toàn cầu tăng 1% sẽ thúc đẩy thu nhập bình quân đầu người tăng hơn 1%, nhiều hơn 0.2% so với lợi ích tăng thu nhập mà thương mại thông thương đem lại”, Ngân hàng Thế giới cho biết.

Chiến lược hội nhập rõ ràng của Indonesia khi tham gia AHKFTA là thúc đẩy thương mại và tăng khả năng tham gia các chuỗi giá trị toàn cầu. Chính phủ phải bắt tay với các bên liên quan, đặc biệt là khu vực tư nhân, để phổ biến thông tin được tốt hơn và cung cấp sự hỗ trợ kịp thời hơn, giúp các doanh nghiệp xuất khẩu nhiều hàng hóa hơn sang các thị trường mới.

Trước mắt, quy định rõ ràng và thủ tục cấp phép được đơn giản hóa sẽ tạo ra một môi trường kinh doanh hấp dẫn hơn. Một giải pháp không kém phần quan trọng khác đó là chú trọng cải thiện năng lực của các ngành công nghiệp nội địa để sẵn sàng tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu – cơ hội vàng mà hiệp định này mang lại. Nhìn xa hơn, một đợt xem xét thường xuyên hiệp định thương mại sẽ đảm bảo tiến độ so với mục tiêu đề ra.

Kinh tế Hong Kong đang gặp khó khăn trong năm nay, phần lớn là do các cuộc biểu tình và dịch bệnh Covid-19. Tệ hơn, Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây đã ký một quyết định thu hồi ưu đãi kinh tế cho Hong Kong, để đáp trả việc Trung Quốc ban hành Luật an ninh mới cho Đặc khu. Tất cả các bất ổn trên có khả năng sẽ làm giảm tác động mà AHKFTA được kỳ vọng sẽ đem đến cho Indonesia.

Để khai thác thỏa thuận thương mại này, tăng vai trò thương mại và tài chính của quan chức Indonesia tại Hong Kong sẽ đặc biệt hữu ích. Các cơ quan đại diện đóng vai trò là nhà phân tích thị trường và “giới tri thức thương mại” để tìm kiếm cơ hội thúc đẩy thương mại sẽ đặc biệt quan trọng cho hoạt động xúc tiến kinh doanh tại Hong Kong và tham gia vào mạng lưới thương mại quốc tế. Bước đi này cũng sẽ phù hợp với chương trình nghị sự ngoại giao kinh tế mà Thủ tướng Indonesia Joko Widodo đã nhấn mạnh. Quan trọng hơn, nó sẽ giúp Indonesia trở nên năng động hơn và chủ động hơn trước tình hình chính trị và kinh tế thay đổi nhanh chóng của Hong Kong.

AHKFTA là một cơ hội hiếm có cho Indonesia. Đã đến lúc Indonesia tiếp cận lợi ích từ mạng lưới thương mại quốc tế của Hong Kong và tăng sự tham gia chủ động trong các chuỗi giá trị toàn cầu.

Nguồn: East Asia Forum

Từ khóa: AHKFTA, đánh dấu, tiềm năng thương mại mới, Indonesia