Mỹ, Nhật thông báo về kế hoạch đàm phán Thỏa thuận thương mại song phương

MyNhat1804

Ngày 26/9 tại New York, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Nhật Shinzo Abe phát đi một tuyên bố chung về việc hai nước sẽ chính thức khởi động đàm phán hiệp định thương mại tự do song phương.

Tin tức được đưa ra chỉ vài ngài sau khi đoàn đàm phán từ hai nước gặp nhau bên lề của phiên làm việc lần thứ 73 của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc để thảo luận về khả năng đàm phán hiệp định thương mại.

“Sau khi hoàn tất các thủ tục nội bộ cần thiết, Hoa Kỳ và Nhật Bản sẽ bước vào đàm phán Hiệp định Thương mại Mỹ - Nhật về hàng hóa, cũng như các lĩnh vực then chốt khác bao gồm dịch vụ, và có thể đạt được kết quả sớm”, tuyên bố chung cho biết.

Hai bên cũng xác nhận đang lên kế hoạch đàm phán thêm các lĩnh vực khác, ngay khi Hiệp định trên được hoàn tất, nhưng không tiết lộ thêm về chi tiết, mà chỉ cho biết, chủ đề đàm phán liên quan đến thương mại và đầu tư.

Bản tuyên bố cũng làm rõ “mục tiêu” của mỗi bên trong đàm phán.

“Về phía Mỹ, mở cửa thị trường xe mô tô vẫn phải đảm bảo tăng sản lượng sản xuất và việc làm cho Mỹ trong ngành công nghiệp này; đối với Nhật, trong ngành nông lâm ngư nghiệp, mức độ mở cửa thị trường này tối đa bằng mức cao nhất như trong các hiệp định Đối tác kinh tế trước đây của Nhật”.

Ngoài ra, mỗi bên đã thống nhất sẽ không áp dụng các biện pháp đi ngược lại với tinh thần của thuyên bố chung trong lúc quá trình đàm phán đang diễn ra.

Thông báo được phát đi chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Nhật Abe tiếp tục giữ ghế lãnh đạo Đảng Dân chủ Tự do. Thắng lợi này đảm bảo cho việc ông Abe có thể giữ chức Thủ tướng đến năm 2021 và có thể tiếp tục sửa đổi các ưu tiên chính sách của Nhật, chẳng hạn như chiến lược cải tổ kinh tế “Abenomics”. Chính sách Abenomics nhằm hướng đến hồi sinh kinh tế Nhật Bản và chấm dứt các thách thức kinh tế dai dẳng như giảm phát và già hóa dân số.

Khi ông Abe bắt đầu nhiệm kỳ mới, giới quan sát thương mại trông chờ được thấy quan hệ thương mại Mỹ - Nhật tiến triển, cũng như theo dõi xem Nhật Bản sẽ có cách tiếp cận như thế nào trong quan hệ thương mại với các đối tác trong và ngoài khu vực. Trong quan hệ với Mỹ, các nút thắt quan trọng đó là lĩnh vực ô tô và nông nghiệp, mức thuế nhôm và thép mà Mỹ đã ban hành, cũng như mức thuế tiếp theo mà Mỹ có khả năng đánh lên ô tô và phụ kiện ô tô.

Bắc nhịp cầu nối hai bờ Thái Bình Dương

Mỹ và Nhật đã có sẵn một diễn đàn được biết đến với tên gọi Đối thoại Kinh tế Mỹ - Nhật, khởi động từ năm 2017 trong cuộc gặp giữa Phó thủ tướng Mỹ Mike Pence và Phó thủ tướng Nhật Taro Aso nhằm mục đích cải thiện tình hình hợp tác kinh tế và thương mại giữa hai nước.

Trump đã nhiều lần chỉ trích thặng dư thương mại của Nhật với Mỹ mà hiện đang ở mức 69 tỷ USD, nhưng đồng thời, ông cũng đánh giá cao người đồng cấp bên phía Nhật Bản và hi vọng quan hệ thương mại hai nước sẽ sâu sắc thêm. Trước đó cũng trong năm 2018, hai nhà lãnh đạo từng tuyên bố sẽ cải thiện quan hệ Mỹ-Nhật, khi các báo cáo của Reuters cho thấy, Nhật không ngừng đầu tư cho sản xuất các mặt hàng vốn phải mua từ Mỹ như máy bay và sản phẩm nông nghiệp. Năm 2017, Nhật Bản là đối tác thương mại hàng hóa lớn thứ 4 của Mỹ.

Mỹ đánh thuế thép và nhôm lên hầu hết các đối tác thương mại xuất khẩu những mặt hàng trên sang Mỹ, và miễn trừ cho một số nước. Tuy nhiên, Nhật Bản lại không nằm trong danh sách ngoại lệ. Đoàn đàm phán Nhật Bản vừa phải thương thảo để được miễn trừ đánh thuế thép và nhôm, và vừa đàm phán để được loại ra khỏi danh sách đánh thuế ô tô của Mỹ, nếu như cuộc điều tra của Bộ Thương mại Mỹ về mối liên hệ giữa nhập khẩu ô tô và an ninh quốc gia dẫn đến quyết định áp thuế của Tổng thống Trump.

Theo báo cáo của Viện IFO của Đức (và được trích dẫn bởi trang The Diplomat), nếu mức thuế ô tô diễn ra, kinh tế Nhật Bản sẽ hứng chịu thiệt hại ở mức 0.1% GDP, tương đương xấp xỉ 5 tỷ USD. Theo số liệu từ Statista, xe ô tô Nhật chiếm gần một nửa thị trường ô tô ở Mỹ.

“Các lợi ích quốc gia luôn luôn xung đột nhau”, đó là lời phát biểu của Thủ tướng Nhật Zhinzo Abe khi ông trả lời phỏng vấn với NHK vào ngày 20/9 về chủ đề quan hệ thương mại Mỹ - Nhật. Ông giải thích thêm, “Tôi muốn bảo vệ lợi ích quốc gia của Nhật Bản một cách tuyệt đối. Ví dụ, về các sản phẩm nông nghiệp, tôi đã nói sẽ không nhượng bộ thêm bất kỳ điều gì trong TPP”.

Trump đã rút Mỹ khỏi TPP phiên bản gốc vào năm 2017. 11 thành viên còn lại đã đàm phán và ký kết một thỏa thuận sửa đổi với tên gọi Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), đình chỉ thực hiện một số điều khoản nhất định trong TPP và giữ lại phần lớn nội dung trong phiên bản gốc. Hiệp định CPTPP hiện nay đang trong giai đoạn phê chuẩn, với hi vọng sẽ sớm đi vào hiệu lực trong năm sau. Với việc Mỹ không còn hiện diện trong CPTPP, câu hỏi lớn cho các chuyên gia chính sách về thương mại và ngoại giao đó là, Mỹ sẽ có cách tiếp cận như thế nào trong quan hệ của nước này với khu vực Thái Bình Dương.

Chính sách Abenomics vươn ra toàn cầu

Tương lai của chiến lược Abenomics cũng sẽ là vấn đề được quan tâm trong thời gian tới, khi Thủ tướng Nhật Bản mong muốn đẩy mạnh “mũi” thứ ba trong chiến lược 3 mũi của mình là cải cách cơ cấu.

Lấy ví dụ, các cuộc đàm phán về thỏa thuận thương mại giữa Nhật Bản với các đối trọng sát bên là Trung Quốc và Hàn Quốc có thể sẽ có bước tiến trong một vài tuần tới, sau nhiều lần ngắt quãng trong những năm qua.

Tờ SCMP đưa tin, ông Hayashi Kazutaka, thành viên hội đồng sứ quán Nhật Bản ở Bắc Kinh đã bày tỏ mong muốn “Nhật Bản sẽ tiến hành thêm nhiều nỗ lực để xúc tiến các cuộc đàm phán với Trung Quốc và Hàn Quốc. Đẩy nhanh đàm phán FTA sẽ có lợi cho cả ba nước khi chủ nghĩa bảo hộ và chủ nghĩa đơn phương đang nổi lên”, Yang Zhengwei, một lãnh đạo của Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết.

Ông Abe cũng đã gặp gỡ Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Rcep Tayyip Erdogan bên lề UNGA vào ngày 24/9, và đã đồng ý sẽ sớm xúc tiến hoàn tất đàm phán thương mại giữa Nhật và Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu từ năm 2014.

Nhật Bản cũng đã chủ động tham gia nhiều đàm phán thương mại khác nhau trong năm ngoái, bao gồm CPTPP và RCEP. Trong đó, RCEP là hiệp định giữa Nhật với ASEAN, Australia, Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc, và New Zealand. Gần đây, Nhật Bản cũng đã ký kết Hiệp định Đối tác Kinh tế với liên minh châu Âu (EU), với mục tiêu đưa Hiệp định này đi vào hiệu lực trong năm sau.

Nguồn: ICSTD – TQ

Từ khóa: Nhật, Mỹ, hiệp định thương mại, CPTPP