Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

New Zealand dự định trở thành một trong 6 nước đầu tiên phê chuẩn Thỏa thuận Đối tác hợp tác xuyên Thái Bình Dương (CPTPP)-Hiệp định sẽ giúp hạ thấp rào cản và chuẩn hóa hệ thống quy định từ đầu tư đến lao động giữa nhóm các quốc gia nằm hai bên bờ Thái Bình Dương chiếm 14% thương mại toàn cầu.

Ba nước gồm Nhật Bản, Mexico và Singapore đã phê chuẩn CPTPP, trong khi Úc, Chile và New Zealand cũng cho thấy sẽ thông qua Hiệp định.

Bộ trưởng Thương mại New Zealand David Parjer phát biểu “Chúng tôi hy vọng CPTPP sẽ có hiệu lực vào cuối năm nay hoặc chậm nhất là vào đầu năm sau”.

Đạo luật về sửa đổi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP)-văn bản cần thiết để New Zealand phê chuẩn TPP đã được trình ra trước Ủy ban Đối ngoại, Quốc phòng và Thương mại nước này.

Todd McClay - một trong các thành viên của Ủy ban trên đồng thời là người ủng hộ mạnh mẽ TPP-11 khi Đảng Quốc gia còn cầm quyền cho biết Đảng của ông ủng hộ phê chuẩn Thỏa thuận này.

Ông nói thêm “Những thành viên của Đảng Quốc gia sẽ đấu tranh mạnh mẽ để đảm bảo CPTPP có hiệu lực thực thi. Việc của chính phủ là tìm thời gian thích hợp trình Hiệp định ra Quốc hội thông qua”.

Tổng giám đốc Diễn đàn kinh doanh quốc tế Stephen Jacobi cho biết một hiệp định CPTPP thành công sẽ vực dậy tinh thần cho các thỏa thuận thương mại đa quốc gia.

Ông Jacobi nhấn mạnh “Trên thực tiễn, hệ thống thương mại quốc tế hiện nay vận hành thông qua chuỗi giá trị toàn cầu gắn với nhiều quốc gia khác nhau và hàng loạt công ty cung ứng thiết bị trong dây chuyền sản xuất hàng hóa thành phẩm. Vì vậy, xét trên tính logic, hệ thống thương mại quốc tế nên được tiếp cận theo hướng đa phương”.

Ông nói thêm “Tôi hy vọng làn sóng chủ nghĩa song phương và rõ ràng hơn hết là chủ nghĩa bảo hộ như hiện nay sẽ nhường chỗ cho những cách tiếp cận cởi mở hơn”.

Nhiều quốc gia thể hiện mong muốn tham gia vào CPTPP.

Trong khi Colombia đã gửi yêu cầu chính thức, Thái Lan và Hàn Quốc cũng đã và đang tiến hành các bước đi để trở thành thành viên của CPTPP. Về phần Anh quốc, nước này tuyên bố quan tâm tham gia vào TPP-11 sau khi quá trình Brexit khởi động.

Căng thẳng thương mại gia tăng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới-Hoa Kỳ và Trung Quốc- đã buộc những quốc gia khác phải hướng đến TPP như một cứu cánh về thương mại tự do- theo lời ông Jacobi.

Ông Tổng Giám đốc cũng nói thêm: “Hiệp định CPTPP là một công cụ thực chất hỗ trợ thương mại tự do ngay cả khi Hoa Kỳ đã từ bỏ thỏa thuận này. Bên cạnh đó, những thứ thực tế và có khả năng thúc đẩy phát triển thương mại và quy tắc giao thương luôn luôn được nhìn nhận với thái độ trân trọng”.

Tuy nhiên giáo sư luật tại đại học Auckland, đồng thời là nhà bình luận TPP Jane Kelsey lại cho rằng chính phủ New Zealand có thể bị kiện bởi các nhà đầu tư đến từ Nhật hay Canada theo những điều khoản trong CPTPP mặc dù chính phủ đã tuyên bố sẽ tìm cách loại bỏ cơ chế giải quyết tranh chấp giữa nhà đầu tư quốc tế với quốc gia tiếp nhận đầu tư (ISDS).

“Đây là vấn đề nghiêm trọng đối với chính phủ đương nhiệm. Họ đã không hoàn toàn đáp ứng tâm lý chung của công chúng là không có điều khoản ISDS trong các hiệp thương thương mại tự do trong tương lai của New Zealand. Và vì vậy, làm gia tăng khả năng New Zealand phải đối mặt với các vụ kiện đầu tư”.

Giáo sư Kelsey cũng lo ngại rằng những điều khoản bị tạm dừng thực thi trong TPP phiên bản 12 nước - liên quan chủ yếu đến yêu cầu của Hoa Kỳ xoay quanh những vấn đề về sở hữu trí tuệ, quyền tác giả và chính sách mua bán dược phẩm - có thể được tái khởi động mà không cần có sự xem xét thông qua của Quốc hội các nước thành viên.

Nguồn: Radio NZ - LA

Từ khóa: CPTPP, New Zealand, ISDS, TPP