Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Tác giả: Chen Siqing, chủ tịch Ngân hàng Trung Quốc

10 năm trước, khi cuộc khủng hoảng tài chính đánh sập nền kinh tế thế giới, với cương vị là những đại diện cho các nền kinh tế mới nổi, các nước thành viên khối BRICS đã cùng nhau hợp sức để vượt qua khủng hoảng và cải thiện hệ thống quản trị toàn cầu.

Ngày nay, mặc dù chủ nghĩa bảo hộ thương mại đang trỗi dậy, toàn cầu hóa vẫn là xu hướng chủ lưu. Ngay lúc này, các nước trong khối BRICS cần xúc tiến toàn cầu hóa và khuyến khích hoạt động hợp tác quốc tế.

Từ xưa đến nay, chủ nghĩa bảo hộ và chủ nghĩa tự do thương mại luôn luân phiên chiếm ưu thế. Hiệp định chung về Thuế quan và Thương mại (GATT), tiền thân của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), từng được khởi xướng bởi Hoa Kỳ sau Thế chiến II, nhằm cắt giảm các rào cản thuế quốc tế và xúc tiến thương mại tự do. Từ năm 1947 đến 2017, giá trị xuất khẩu toàn cầu đã tăng trưởng gấp 304 lần. Đây có thể xem là một động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Tuy nhiên, từ sau cuộc khủng hoảng tài chính quốc tế năm 2008, sự suy yếu của nền kinh tế toàn cầu đã kích thích sự trỗi dậy của chủ nghĩa bảo hộ thương mại. Theo thống kê của WTO, các nền kinh tế trong khối G-20 đã áp dụng thêm 39 biện pháp hạn chế thương mại trong vòng 6 tháng qua, gấp đôi so với tổng số biện pháp triển khai trong năm 2017. Các quốc gia có thể theo đuổi chủ nghĩa bảo hộ vì nhiều lý do khác nhau, nhưng suy cho cùng, những biện pháp này sẽ chỉ gây hại lẫn nhau mà không mang lại lợi ích gì cho các những nước áp dụng.

Chính sách đóng cửa của Triều đại nhà Thanh ở Trung Quốc từng cản trở sự phát triển kinh tế và tiến bộ kỹ thuật công nghệ, và là một lý do quan trọng dẫn đến sự suy thoái của triều đại. Vào những năm 1930, chính sách áp thuế của Mỹ trong giai đoạn Đại Suy thoái đã dẫn đến một cuộc chiến thương mại toàn cầu, và tác động nghiêm trọng hơn lên nền kinh tế Mỹ. Từ năm 1929 đến 1934, tổng giá trị xuất khẩu toàn cầu giảm 66% và xuất khẩu của Mỹ giảm 61%, gần 50% giá trị giảm sút bắt nguồn là từ các chính sách bảo hộ thương mại.

Chủ nghĩa bảo hộ không thể ngăn cản xu hướng toàn cầu hóa, vì toàn cầu hóa giúp tạo ra một nguồn lực tăng trưởng kinh tế quan trọng thông qua việc xúc tiến phân chia lao động, mở rộng thị trường, gia tăng năng suất và liên tục tạo thêm nhiều của cải. Người ta ước tính rằng, từ năm 1000 đến năm 1500, tổng giá trị của cải được tạo ra trên toàn cầu đã tăng 66,1%, và trong 500 năm qua, giá trị này đã tăng 1.374 lần.

Hợp tác BRICS là một mô hình kiểu mẫu mới cho toàn cầu hóa. Năm 2001, khi tên gọi “BRIC” được đề xuất, nó chỉ là một ý tưởng về cộng đồng đầu tư. Năm 2006, Bộ trưởng Ngoại giao từ các nước Brazil, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc đã họp mặt và khởi động tiến trình hợp tác. Năm 2010, Nam Phi gia nhập vào hàng ngũ khối BRICS, và “BRIC đã được đổi tên thành “BRICS”.

Từ năm 2001 đến 2017, tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm của các nước khối BRICS là 7,1%, cao hơn 3,3% so với tốc độ tăng trưởng kinh tế thế giới và trung bình mỗi năm đóng góp 46% vào giá trị tăng trưởng của kinh tế thế giới.

Từ lần họp mặt đầu tiên giữa các nước thành viên khối BRICS vào năm 2009, mỗi kỳ hội nghị thượng đỉnh tập trung vào các vấn đề toàn cầu như hệ thống quản trị, sự cải cách của các tổ chức quốc tế, giám sát tài chính và điều phối chính sách, đại diện cho các quốc gia đang phát triển trên sân chơi quốc tế.

Chúng tôi rất hân hoan khi nhận thấy rằng các quốc gia đang phát triển hiện đã có nhiều quyền biểu quyết hơn trong các chương trình cải cách của Ngân hàng Thế giới và IMF. Tháng 7 năm 2015, Ngân hàng Phát triển BRICS đã chính thức được thành lập, mở ra một kỷ nguyên mới cho các nền kinh tế đang nổi dậy, có thể xây dựng những tiêu chuẩn tài chính tương đồng với tình hình tại quốc gia họ.

Với những khác biệt trong điều kiện quốc gia và mô hình phát triển, các nước khối BRICS sẽ có thể đóng góp những giải pháp mới cho các vấn đề toàn cầu. Lý do khiến 5 quốc gia có thể cùng nhau hợp tác là vì ngay từ đầu, các nước đã từ bỏ được những tư tưởng cổ hũ như“trò chơi có tổng bằng không”, “người chiến thắng sẽ giành được tất cả”, thay vào đó là tiếp thu những tư tưởng hiện đại như bình đẳng, khoan dung, chia sẻ lợi ích lẫn nhau và đôi bên cùng có lợi, hướng đến xây dựng một cộng đồng sứ mệnh của con người.

Năm nay kỷ niệm 40 năm ngày Trung Quốc cải cách và mở cửa. Trong suốt 40 năm qua, Trung Quốc thừa hưởng lợi ích từ các quốc gia khác, đồng thời hiện thực hóa các mục tiêu phát triển của mình. Năm 2017, giá trị xuất khẩu hàng hóa của Trung Quốc chiếm 12,7% giá trị xuất khẩu toàn cầu, đứng đầu thế giới; giá trị hàng hóa nhập khẩu chiếm 10,2% giá trị toàn cầu.

Đặc biệt, sau khi gia nhập WTO vào năm 2001, Trung Quốc đã triển khai khái niệm tự do thương mại, và ủng hộ mạnh mẽ hệ thống thương mại đa phương. Về vấn đề thuế quan, Trung Quốc đã thực thi đầy đủ các cam kết giảm thuế đối với hàng hóa. Tổng các mức thuế đã giảm từ 15,3% còn 9,8%.

Năm 2017, các doanh nghiệp tư nhân Trung Quốc đã chiếm 46,6% tổng giá trị xuất khẩu; trong số 160 phân ngành mà WTO quy định trong lĩnh vực dịch vụ, Trung Quốc đã hứa sẽ mở cửa 100 phân ngành, gần bằng với mức trung bình của những nước thành viên đã phát triển trong WTO. Về vấn đề bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, từ năm 2001, khoảng trả phí tài sản trí tuệ cho nước ngoài của Trung Quốc đã tăng trung bình 17% một năm, đạt 28,6 tỷ USD vào năm 2017. Trung Quốc đã triển khai những nỗ lực to lớn để hoàn thành cam kết của mình và thúc đẩy hệ thống thương mại đa phương.

Nguồn: Caixin Global - HN

Từ khóa: Toàn cầu hóa, hội nhập, tự do thương mại, BRICS, WTO, chủ nghĩa bảo hộ