Brexit: Những thách thức đang chờ đợi thỏa thuận thương mại song phương Hoa Kỳ-Anh

sachtrang

Sách Trắng Brexit của chính phủ Anh được xuất bản trong tuần này đã khẳng định đảo quốc sương mù có thể vừa đàm phán thiết lập một khu vực tự do thương mại hoàn chỉnh với EU, vừa xúc tiến ký kết những thỏa thuận giao thương với các đối tác khác trên toàn cầu.

Tuy vậy, Tổng thống Donald Trump, trong cuộc phỏng vấn với tờ The Sun, đã cảnh báo rằng đề xuất của chính phủ Anh về tương lai mối quan hệ giữa nước này với EU có thể chôn vùi bất kỳ hiệp định mậu dịch tự do song phương nào giữa Anh và Mỹ trong thời gian tới.

Nhưng sau cuộc hội đàm với Thủ tướng Theresa May tại Chequers, người đứng đầu Nhà Trắng đã có chút thay đổi trong quan điểm của mình.

Ông Trump phát biểu “Nếu họ đã đi đến bước này, tôi chỉ biết nói là tôi hy vọng họ có thể giao thương với nước Mỹ”.

“Khi đọc bản đề xuất quá trình Brexit của Anh, tôi thấy đây là ý tưởng không khả thi, tuy vậy, sau các cuộc nói chuyện với những thành viên trong nội các, chuyên gia thương mại và đại diện chính phủ Anh, bản thân tôi đã có suy nghĩ khác”.

Điều gì đang xảy ra?

Thực tế là đảo quốc sương mù sẽ có quyền tự do tham gia các thỏa thuận thương mại với những quốc gia khác, tuy vậy, với đề xuất Brexit mới được công bố, chính phủ nước này sẽ gặp không ít khó khăn.

Trước tiên hãy đề cập đến vấn đề hàng hóa

Thương mại hàng hóa

Sách Trắng nhận định những thay đổi trong lĩnh vực thuế quan sẽ giúp nước này có thể “thiết lập cơ chế áp thuế riêng độc lập hoàn toàn với hệ thống thuế của EU”.

Nói cách khác, như những gì Sách Trắng đã đề cập, Anh quốc sẽ được quyền đánh thuế thấp hơn (hoặc thực hiện miễn trừ thuế) so với mức chung mà EU áp dụng đối với hàng hóa từ Mỹ.

Thuế quan là thuế trực thu hay gián thu đánh trực tiếp lên hàng hóa xuất nhập khẩu.

Tuy nhiên có rất nhiều cảnh báo quan trọng về vấn đề này.

Đầu tiên, các đề xuất về quy trình hải quan có thể bị bác bỏ bởi EU.

Bên cạnh đó, trong mọi trường hợp, trở ngại lớn nhất đối với tự do thương mại không phải là thuế mà là “hàng rào phi thuế”-các quy tắc, quy định điều chỉnh hoạt động của tất cả lĩnh vực của nền kinh tế Anh.

Chính phủ xứ sương mù đề xuất tiếp tục áp dụng các quy định của EU đối với hàng hóa và nông sản-điều này cũng tương tự việc nước Anh phải tuân theo các quy định và quy tắc chung do khối 27 nước ban hành.

Trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Trump, bà Theresa May khẳng định “Không có bất kỳ hạn chế nào đối với Anh quốc khi ký kết các thỏa thuận thương mại với các nước sau thời điểm chúng tôi rời thị trường chung”.

Vậy nhưng, Sách Trắng lần này thừa nhận “Trong các cuộc đàm phán thương mại, việc áp dụng các quy định của EU có thể sẽ giới hạn khả năng của nước Anh trong tự do điều chỉnh quy định pháp luật”.

Điều này đồng nghĩa, phía Anh sẽ gặp nhiều khó khăn nếu muốn thương lượng các thỏa thuận thương mại với các quốc gia khác, tiêu biểu như Hoa Kỳ.

Cũng cần nhấn mạnh rằng, trái ngược với Hoa Kỳ, đảo quốc sương mù và 27 nước còn lại trong EU không cho phép nhập khẩu thực phẩm biến đổi gien, thịt gà được làm sạch bởi chất flour hay tất cả sản phẩm thịt có tiêm phooc môn.

Mỹ sẽ thúc giục Anh thay đổi các quy định đối với những mặt hàng nêu trên trong quá trình đàm phán một thỏa thuận thương mại trong tương lai, vậy nhưng, nội dung trong Sách trắng Brexit không cho phép điều này xảy ra nếu Anh muốn duy trì một mối quan hệ thương mại êm đẹp với EU.

Giáo sư Alan Winters, Giám đốc Trung tâm quan sát chính sách thương mại Anh quốc của Đại học Sussex cho biết “nước Pháp không kiểm tra hàng hóa từ Anh trong thời điểm hiện tại vì họ tin rằng chúng ta đang thực thi nghiêm các quy định của EU”.

“Do đó nếu chính phủ Anh thay đổi quy định áp dụng cho hàng nhập khẩu từ Mỹ sau giai đoạn Brexit, các nước EU sẽ tiến hành kiểm tra trở lại đối với sản phẩm có nguồn gốc từ Anh”.

Tuy nhiên, sự rối rắm không chỉ mang tính chất một chiều. Ví dụ như Kinder Eggs (một loại bánh socola bên trong có chứa các món đồ chơi nhỏ) là sản phẩm rất nổi tiếng tại châu Âu. Nhưng ở Mỹ, sản phẩm này sẽ bị cấm khi chiếu theo quy định không được mua bán thực phẩm có “chứa một phần hoặc toàn bộ trong đó những vật thể không phải là thực phẩm nuôi dưỡng” (như đồ chơi chẳng hạn).

Trong mọi trường hợp, những lời đề cập của Tổng thống Trump về áp đặt hạn chế lên tự do thương mại không có gì là bất ngờ khi chính quyền ông ta luôn vận hành theo hướng này.

Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ Wilbur Ross tại hội nghị CBI ở Luân Đôn vào tháng 11 năm ngoái phát biểu rằng bất kỳ thỏa thuận Brexit nào giữa Anh và EU cũng đều phải tính tới lợi ích thương mại của Washington và sự phát triển mối quan hệ thân thiết Anh-Mỹ”.

Ông ta cũng nhấn mạnh thêm Anh quốc nên có những bước đi “nhằm tránh những khác biệt không cần thiết trong hệ thống pháp luật” với Mỹ.

Dịch vụ

Về lĩnh vực dịch vụ, chính phủ Anh đề xuất một mối quan hệ cân bằng, tách biệt với EU ngay cả khi ngành này chiếm 80% tổng giá trị của nền kinh tế Anh.

Theo nội dung được nêu trong Sách Trắng (cần phải nhắc lại rằng, tất cả những điều được đề cập tại văn bản mới công bố đều chưa được nhận được sự đồng thuận từ phía EU), nền kinh tế lớn thứ 5 thế giới có quyền tham gia không hạn chế vào các thỏa thuận về tự do dịch vụ với những quốc gia khác trên toàn cầu.

Tuy nhiên, hầu hết hiệp định thương mại tự do hiện nay đều chỉ đề cập sơ sài đến lĩnh vực dịch vụ do việc đạt được một thỏa thuận định hướng các quy tắc và quy định chung là rất khó khăn.

Anh quốc mong muốn thay đổi hiện thực này và đang thúc đẩy “sự tự do hóa hoạt động cung ứng dịch vụ toàn cầu”.

Những gì mà nước Anh mong đợi không khó để hiểu.

Vậy những điều cần biết về ngành dịch vụ là gì?

EU là thị trường lớn nhất đối với hoạt động xuất khẩu dịch vụ của Anh trong năm 2017.

Tuy vậy, theo Văn phòng Thống kê quốc gia, thị trường cung ứng dịch vụ của Anh ngoài EU đã tăng 73% giai đoạn 2007-2017, trong đó Hoa Kỳ là thị trường lớn nhất trên cơ sở số liệu công bố.

Giáo sư Winters giải thích thêm “Các công nghệ mới cho phép hoạt động dịch vụ hỗ trợ thương mại hoạt động hiệu quả hơn trên toàn cầu trong 15 năm qua”.

Tuy vậy, việc Anh quốc thể hiện sự hiệu quả trong việc xuất khẩu dịch vụ sẽ làm những nước khác thận trọng hơn khi đàm phán về lĩnh vực vừa nêu với xứ sở sương mù.

Do vậy, trong tương lai, chắc chắn vẫn còn nhiều cơ hội để Anh mở rộng thương mại trên khắp thế giới.

Vậy nhưng với nội dung được thể hiện trong Sách Trắng Brexit, vẫn còn nhiều giới hạn về lợi ích nước Anh có thể đạt được đặc biệt trong lĩnh vực thương mại hàng hóa.

Nguồn: BBC - LA

Từ khóa: Brexit, Anh, dịch vụ, Sách Trắng