Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Trung Quốc đã ký Thỏa thuận thương mại tư do (FTA) với Liên minh kinh tế Á Âu (EAEU) vào cuối tuần trước, trái với dự đoán sự kiện này sẽ diễn ra vào đầu tuần này.

Các báo cáo gần đây chỉ ra rằng FTA vừa nêu không có nhiều ưu đãi về thuế quan. Bộ trưởng kinh tế quốc gia của Kazakhstan Timur Suleimenov nhận định: “Về bản chất, EAEU không có nhiều nội dung về cắt giảm thuế và dỡ bỏ các biện pháp phi thuế”. Tuy vậy, Hiệp định sẽ giúp hàng hóa từ EAEU tiếp cận dễ dàng hơn thị trường Trung Quốc thông qua việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, nâng cao tính minh bạch và cải thiện tính tương tác trong tất cả các lĩnh vực hợp tác thương mại.

Luật sư của hãng luật Dezan Shira & Associates Chris Devonshire-Ellis bình luận “Khi toàn văn Thỏa thuận chưa được công bố, khó có thể đưa ra bất kỳ nhận định gì từ phát ngôn của ông Suleimenov. Tuy vậy, qua cách nói của ngài Bộ trưởng có thể thấy Hiệp định giữa Trung Quốc và EAEU có điều khoản về quy tắc xuất xứ nhằm ngăn chặn hàng hóa có nguồn gốc từ các nước không nằm trong Hiệp định thông qua các nước thành viên của EAEU (vốn áp dụng thuế nhập khẩu rất thấp) để được hưởng ưu đãi thuế quan. Quy định vừa nêu có nguyên nhân từ việc bản thân khối EAEU vẫn chưa đồng bộ hóa quy định về thuế trong nội bộ khối, vẫn còn nhiều khác biệt về nội dung này trong hệ thống pháp luật của từng nước thành viên. Dù vậy, Hiệp định được ký kết vẫn được xem là sự thúc đẩy lớn cho quan hệ thương mại giữa EAEU với Trung Quốc. Quan trọng nhất là FTA giữa EAEU và Trung Quốc đã được ký; các nội dung về cắt giảm thuế nhập khẩu và tạo thuận lợi thương mại đều có thể được bổ sung vào sau này”.

EAEU là một khu vực kinh tế thống nhất nằm giữa châu Âu và Trung Quốc. Thỏa thuận thương mại bao gồm EAEU và nền kinh tế số hai thế giới sẽ cho phép hàng hóa được vận chuyển bằng đường sắt từ Trung Quốc xuyên qua Kazakhstan, Nga và Belarus đến thẳng biên giới EU.

Trên trang web của Bộ Thương mại Trung Quốc có đăng thông cáo đề cập đến FTA giữa nước này với khối EAEU như sau: “Việc ký kết Hiệp định thương mại tự do đã mang lại lợi ích cho Trung Quốc và các quốc gia thành viên EAEU; Thỏa thuận này giúp giảm hàng rào phi thuế quan, tăng cường giao thương, hình thành môi trường thuận lợi để phát triển công nghiệp, thúc đẩy kết nối giữa các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng nằm trong Sáng kiến Vành đai và Con đường với các dự án xây dựng trong nội bộ các nước EAEU, đồng thời tăng cường tính liên kết về thương mại và kinh tế trong quan hệ Trung Quốc-EAEU”.

EAEU đang đàm phán FTA với nhiều quốc gia khác, bao gồm Ấn Độ, Iran, Indonesia và Singapore. Việt Nam cũng đã ký kết FTA với khối này.

Trung Quốc nhiều lần cho biết họ mong muốn EAEU trở thành một phần gắn kết của Sáng kiến Vành đai và Con đường; các nguồn tin cho biết, quốc gia hơn một tỷ dân đang đàm phán với Nga về khả năng mở tuyến hàng hải Biển Bắc xuyên qua Bắc Băng Dương nhằm giúp hàng hóa được giao thương thuận lợi hơn giữa các nước thành viên trong FTA Trung Quốc-EAEU.

Ông Devonshire-Ellis kết luận: “FTA Trung Quốc-EAEU mang tính đột phá và là một tin tức tốt lành cho Nga và các nước thành viên khác trong EAEU; một mặt Thỏa thuận này giúp những nước thành viên EAEU như Belarus, Kazahstan,… tiếp cận dễ dàng hơn thị trường Trung Quốc. Mặt khác, nó sẽ tạo thuận lợi cho những sản phẩm chế tạo Trung Quốc xâm nhập sâu hơn vào khối EAEU. EU cũng sẽ được hưởng lợi từ Hiệp định, khi chi phí hành chính trong giao thương hàng hóa hai chiều giữa Trung Quốc và EU được dỡ bỏ. Thông qua Hiệp định, dòng thương mại, đầu từ từ Trung Quốc sẽ đến gần hơn biên giới EU; ở chiều ngược lại những nhà xuất khẩu EU cũng sẽ có nhiều cơ hội hơn để đưa hàng hóa của mình đến tay người tiêu dùng Trung Quốc”.

Nguồn: China Briefing - LA

Từ khóa: EAEU, Trung Quốc, thương mại tự do, Vành đai và Con đường