Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Tổng thống Trump đang sắp đạt được được thỏa thuận thương mại lớn đầu tiên trong nhiệm kỳ của mình, bằng cách dùng đe dọa áp thuế để đổi được nhượng bộ từ phía Hàn Quốc cho ô tô nhập khẩu của Mỹ.

Hôm qua (26/3) Nhà Trắng công bố về thỏa thuận vừa mới đạt được giữa Hàn Quốc và Mỹ, giữa lúc căng thẳng đang dân cao trên bán đảo Triều Tiên khi chính quyền Trump chuẩn bị đối thoại với lãnh đạo Bắc Hàn  Kim Jong-un. Quan hệ giữa Washington và Seoul đã gặp trục trặc do các bất đồng trong thương mại, bao gồm việc đánh thuế thép gần đây của Trump, đe dọa làm phức tạp thêm cho tình hình Bắc Triều Tiên vốn đã rất rối ren.

Việc hoàn tất thỏa thuận thương mại với Hàn Quốc sẽ giúp ông Trump có được chiến thắng trong cách tiếp cận “Nước Mỹ trên hết” trong vấn đề thương mại. Theo chương trình này, Tổng thống Hoa Kỳ đã đe dọa sẽ tiến hành các bước đi cứng rắn, trừ phi các nước đồng ý nhượng bộ, bao gồm việc đồng ý cắt giảm thâm hụt thương mại hàng hóa với Hoa Kỳ. Động thoái đánh thuế chung lên thép và nhôm hồi đầu tháng này của Nhà Trắng là minh họa gần đây nhất cho cách tiếp cận lỗ mãng này. Thông báo thuế cũng cho phép các trường hợp được miễn trừ và sửa đổi, như “củ cà rốt” nhằm dịu bớt căng thẳng.

Hôm Chủ nhật vừa qua, ông Steven Mnuchin – Bộ trưởng Tài chính Mỹ đã trả lời phỏng vấn tờ Fox News “Chúng tôi đã đưa ra thông báo áp thuế. Chúng tôi sẽ xúc tiến theo như thông báo. Nhưng, chúng tôi cũng sẽ tiến hành thương lượng song song”.

Về Hiệp định với Hàn Quốc, ông Mnuchin nhận định “đây là một thắng lợi tuyệt đối cho cả hai”.

Chính phủ Hàn Quốc cũng đã đưa ra thông báo về Hiệp định vào hôm qua (26/3).

Ông Peter Navarro, cố vấn thương mại của Trump, đã phát biểu với đài CNBC về thỏa thuận với Hàn Quốc “Có vẻ chúng tôi sắp đạt được một kết quả tốt đẹp”.

Vẫn còn phải chờ để xem liệu gói sửa đổi đã đủ tốt để thỏa mãn các thượng nghị sĩ và các ngành công nghiệp ở Mỹ hay không. Từ lâu, họ đã chỉ trích thực tiễn trong giao thương với Hàn Quốc, và một trong các lo ngại lớn nhất chính là việc các mặt hàng của Mỹ như ô tô và nông sản còn khó khăn khi tiếp cận thị trường Hàn Quốc.

Giảm thâm hụt thương mại là ưu tiên số một của Hoa Kỳ. Năm 2016, nước này thâm hụt 17 tỷ USD với Hàn Quốc.

Trong tuyên bố hôm qua, Bộ Thương mại Hàn Quốc cho biết nước này đã chấp thuận hạn ngạch 2.68 triệu tấn thép mỗi năm, tương ứng với khoảng 70% kim ngạch xuất khẩu bình quân hàng năm vào Mỹ trong giai đoạn 2015 – 2017. Hàn Quốc cũng đồng ý sẽ hạ thấp rào cản thương mại cho ô tô nhập khẩu từ Mỹ. Từ năm ngoái khi Mỹ bắt đầu gây sức ép buộc Hàn Quốc phải sửa đổi hiệp định, Nhà Trắng đã liệt kệ ra những rào cản mà nước này cho là bất công đối với ô tô có xuất xứ Mỹ.

Đáp lại, Bộ thương mại cho biết, Hàn Quốc sẽ được miễn trừ đối với thuế nhập khẩu thép.

Khi không cần phải đáp ứng các quy định an toàn nội địa, số lượng xe ô tô của Mỹ xuất sang Hàn Quốc có thể tăng gấp đôi lên 50,000 chiếc.

Xe hơi là nguyên nhân chính gây ra tình trạng thâm hụt thương mại của Washington với Seoul. Các hãng như Hyundai và Kia dễ dàng tiếp cận thị trường Mỹ, trong khi các hãng xe Mỹ kích cỡ lớn lại than phiền rằng họ bị cản trở khi tìm cách tiến vào thị trường Hàn Quốc. Hiệp định mới cũng được kỳ vọng sẽ cho phép Hoa Kỳ kéo dài thời hạn đánh thuế lên xe bán tải của Hàn Quốc đến năm 2041, trong khi theo lộ trình hiện nay là chỉ đến năm 2021.

Hôm qua, bộ trưởng thương mại Hàn Quốc Kim Hyun-chong đã nói với báo giới rằng, Hàn Quốc sẽ không mở cửa thêm cho thị trường nông sản, và sẽ không có gì thay đổi đối với các mặt hàng đã được gỡ bỏ bỏ thuế trước đó.

Tuần trước, chính quyền Trump cho biết sắp hoàn tất thỏa thuận với Hàn Quốc khi nước này tuyên bố mức thuế nhắm vào Trung Quốc.

Các chuyên gia về vấn đề thương mại cho rằng, mặc dù việc Hàn Quốc nhượng bộ có thể được xem là thắng lợi cho chính quyền Trump, những nhượng bộ này rất khó để thu hẹp thâm hụt thương mại mà Hàn Quốc.

Washington và Seoul bắt đầu đàm phán từ tháng 1 để thay đổi Hiệp định thương mại 6 năm tuổi mà ông Trump từng gọi là “thỏa thuận kinh khủng”.

Dan Ikenson, một chuyên gia của viện Cato người từng cho rằng các chính sách thương mại của Trump và việc tập trung vào thâm hụt thương mại là không phù hợp với thực tế kinh tế, nhận định “Tôi rất vui vì hai nước đã có thể đạt được đàm phán giữa lúc một chính sách thương mại khó chịu khác vừa được tung ra. Chính quyền đột nhiên tin tưởng rằng quan hệ thương mại song phương rất quan trọng”.

Một số tổ chức lao động và các tổ chức khác có cùng thái độ bực bội giống Trump trước quan hệ thương mại với Hàn Quốc lại phản ứng khá lạnh nhạt trước tuyên bố sửa đổi hiệp định, cho rằng chính quyền Trump chỉ mới đạt được tiến bộ khiêm tốn và chưa giải quyết được một số vấn đề quan trọng khác trong Hiệp định. Một vài người cho rằng, tăng số lượng ô tô nhập khẩu không thể đảm cho cho doanh nghiệp sản xuất ô tô của Mỹ có thể công phá thị trường Hàn Quốc, vốn từ lâu có thành kiến với dòng xe ngoại.  

Số khác bài tỏ lạc quan nhưng thận trọng.

Sherrod Brown, thượng nghị sĩ Đảng dân chủ của Bang Ohio chia sẻ “Trong tất cả các hiệp định thương mại, chi tiết là phần quan trọng. Vì vậy tôi muốn nhìn thấy nội dung chi tiết các nhượng bộ của Hàn Quốc, đặc biệt trong sản phẩm thép”. Ông cũng xem đây là tín hiệu tốt khi Đại diện thương mại Mỹ Robert Lighthizer “có vẻ đang tiến hành những bước đi nhằm làm cho Hiệp định thương mại Mỹ-Hàn Quốc có lợi hơn cho người lao động và các doanh nghiệp sản xuất ô tô của Mỹ, đồng thời, giới hạn được lượng thép của Hàn Quốc nhập khẩu vào Mỹ”.

Mức thuế của Trump – được đưa ra dựa trên kết luận của Bộ Thương mại Hoa Kỳ rằng nhôm và thép nhập khẩu gây phương hại cho an ninh quốc gia bởi vì làm giảm sút ngành công nghiệp trong nước – đã thôi thúc các nước đồng minh của Mỹ và các đối tác thương mại (bao gồm Úc, EU và Nhật Bản, Hàn Quốc) tranh giành nhau suất miễn trừ. Thế nhưng, tác động của mức thuế này có lẽ không lớn như dự kiến, bởi vì phần lớn các nhà cung cấp chính những kim loại này đều nằm trong danh sách được loại trừ tạm thời.

Hàn Quốc là nước xuất khẩu thép lớn thứ 3 vào Mỹ trong năm 2016, sau Canada và Eu. Vào tuần trước, ông Lighthizer cho biết ba đối tác thương mại này, cùng với Argentina, Úc và Brazil sẽ được hoãn thi hành quyết định.

Ông Trump đã rút Mỹ khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương TPP vào năm ngoái và cho biết sẽ tập trung vào đàm phán các thỏa thuận song phương mới với các nước trên khắp thế giới. Thuế nhập khẩu thép là bước đi nhằm xúc tiến chương trình đó. Hôm Chủ nhật tuần trước, ông Mnuchin đã ám chỉ sẽ có thêm nhiều thỏa thuận nữa sắp diễn ra.

“Khi chúng tôi tạm dừng đánh thuế, đó là khi chúng tôi đang thương lượng”, vị Bộ trưởng cho biết.

Nguồn: New York Times – TQ

Từ khóa: Thỏa thuận thương mại, Mỹ-Hàn Quốc, thuế nhập khẩu thép, hạn ngạch, ô tô