Ngành ô tô Anh Quốc: Thỏa thuận thương mại với Mỹ có thể vô dụng

o to NK

Ngành sản xuất ô tô Anh Quốc khó có thể tận dụng lợi ích từ thỏa thuận thương mại với Mỹ hậu Brexit, bởi vì ngành này gần như gắn kết chặt chẽ với các nhà cung ứng châu Âu, trong khi thỏa thuận với Mỹ lại đòi hỏi hầu hết các bộ phận của ô tô phải có xuất xứ nội địa.

Thỏa thuận với Mỹ sẽ khiến hàng loạt nhà máy, từ hiện đại như Nissan ở Sunderland đến lâu đời như Bentley, phải gánh chịu mức thuế 10%, bất chấp những nỗ lực tự do thương mại với nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Ông Mike Hawes, Tổng giám đốc Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô và Thương nhân (SMMT) cho biết, quy định về “quy tắc xuất xứ” trong các thoả thuận thương mại là nguyên nhân chính.

“Đối với ngành ô tô, hầu hết các hiệp định thương mại tự do hiện tại đều yêu cầu từ 55% đến 60% bộ phận của xe phải có xuất xứ từ Anh Quốc”, ông Hawes phát biểu trước các thành viên của Ủy ban Thương mại Quốc tế.

“Tuy nhiên, dựa trên quy định của NAFTA, nước Mỹ yêu cầu 65% hàm lượng sản xuất phải đến từ Bắc Mỹ. Tổng thống Trump còn lớn tiếng rằng, ông muốn tăng con số này lên hơn 80%, trong đó xuất xứ từ Mỹ phải chiếm trên 50%”.

“Hiện tại chúng tôi đang có những tính toán bước đầu, và hàm lượng xuất xứ trong xe hơi do Anh Quốc sản xuất nên từ 20 đến 25%, một khoảng cách khá xa so với ngưỡng cho phép để được hưởng lợi từ các hiệp định thương mại tự do”.

Một giải pháp khác là cho phép hàm lượng châu Âu trong xe hơi mà Anh chế tạo cũng được công nhận là có nguồn gốc từ Anh, hoặc tận dụng thỏa thuận 3 chiều giữa EU, Anh và Mỹ - điều này sẽ làm tăng sự ủng hộ dành cho tiến trình đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do xuyên Đại Tây Dương (TTIP) giữa Anh Quốc với EU và Mỹ giai đoạn hậu Brexit.

“Số lượng các công ty không thể tận dụng hết lợi ích từ các thỏa thuận thương mại hiện hữu nhiều đến mức đáng kinh ngạc, vì quy định về nguyên tắc xuất xứ hết sức phức tạp”, bà Emily Lydgate của Sussex Trade Observatory phát biểu trước các nghị sĩ thuộc Ủy ban Chiến lược Công nghiệp và Năng lượng.

Các nghiên cứu khác cũng chỉ ra rằng, doanh nghiệp xuất khẩu EU đã tiêu tốn 89 tỷ USD cho các khoản thuế, vì thủ tục xin cấp quy tắc xuất xứ quá nhiêu khê.

Giống như ngành công nghiệp ô tô, ngành sữa ở Bắc Ireland có chuỗi cung ứng xuyên biên giới cũng phải đối mặt những khó khăn tương tự hậu Brexit.

Quy trình chế biến sản phẩm từ sữa là một trong những lý do căn bản đòi hỏi phải sớm tìm ra giải pháp cuối cùng cho vấn đề biên giới đất liền giữa Ireland và Bắc Ireland sau khi rời khỏi EU. Cụ thể, khi sữa được vận chuyển từ Bắc Ireland đến Ireland để chế biến thành bơ, thì quy tắc xuất xứ sẽ được xác định như thế nào?

Nếu không đạt được một thỏa thuận thương mại nào với EU hậu Brexit, các sản phẩm sữa có thể phải chịu mức thuế 45%, khiến cho việc vận chuyển hàng hóa qua biên giới Ireland khó khăn hơn bao giờ hết – điều này không những đánh vào hàng hóa xuất khẩu của Anh mà còn khuyến khích sản xuất cho tiêu dùng trong nước.

Giải quyết các tranh chấp thương mại hậu Brexit

Giải quyết các tranh chấp thương mại hậu Brexit lại là một vấn đề phức tạp khác, bà Lydgate nói.

Kinh tế Anh Quốc có gần 80% hoạt động kinh tế đến từ khu vực dịch vụ, nhưng để ngành dịch vụ Anh Quốc có thể tiếp cận thị trường chung hậu Brexit, cần phải thay đổi quan điểm về “lằn ranh đỏ” của Toà án Công lý châu Âu (ECJ) – cơ quan đang nắm quyền quyết định vấn đề này, bà Lydgate nói.

Bên cạnh đó, việc tiếp cận theo từng ngành đã bị các nhà hoạch định chính sách bác bỏ vì điều này sẽ đe doạ tính toàn vẹn của thị trường chung.

Cho dù thỏa thuận thương mại tự do giữa Anh và EU dưới hình thức nào, Hiệp định này cũng cần có các điều khoản giải quyết tranh chấp tương tự như trong Hiệp định Thương mại và Kinh tế toàn diện Canada-EU (CETA). Điều này là cần thiết, nhằm tránh việc phụ thuộc vào ECJ để giải quyết tranh chấp thương mại về sau giữa Anh Quốc và EU. Giữa EU và Anh Quốc cần có một thỏa thuận trọng tài, để giải quyết tranh chấp tại một nước thứ ba.

Tuy nhiên, bà Lydgate lưu ý rằng, chính quyền Bỉ đã đặt câu hỏi về tính hợp lệ của hệ thống này. Theo đó, vào tháng 9 năm ngoái, các lãnh đạo Bỉ đã chỉ trích Hệ thống Tòa án Đầu tư vì đang làm suy yếu tính toàn vẹn của ECJ. Vì vậy, khả năng Vương quốc Anh né tránh được sự giám sát của ECJ trong hiệp định thương mại với EU là điều khó xảy ra.

Nguồn: Telegraph – ND

Từ khóa: ngành ô tô, Anh Quốc, thỏa thuận thương mại, Mỹ, vô dụng