Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Tuần trước, lãnh đạo của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và Chương trình Môi trường Liên Hiệp Quốc (UNEP) cho biết sẽ hướng tới tạo ra một khuôn khổ hợp tác cao hơn trong các lĩnh vực chính sách có liên quan, cũng như kết nối với nhiều bên liên quan để đạt được các mục tiêu đó.

Tổng giám đốc WTO Roberto Azevêdo và Giám đốc Điều hành UNEP Erik Solheim xác nhận, quá trình này sẽ bao gồm việc tổ chức một “sự kiện cấp cao” tại Geneva, Thụy Sĩ, trong năm nay. WTO đang có trụ sở tại Geneva, và UNEP ngoài trụ sở ở Nairobi ra cũng có một văn phòng lớn tại thành phố Geneva của Thụy Sĩ.

Theo thông tin từ buổi họp báo chung của hai cơ quan, đối thoại sẽ hướng đến thúc đẩy những ý tưởng mới, liên quan đến thương mại và môi trường, nhằm hỗ trợ việc thực hiện Chương trình nghị sự 2030 và Các mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) từng được ủng hộ bởi chính phủ các nước và Liên Hiệp Quốc vào cuối năm 2015.

Về phía WTO, ông Azevêdo cho biết, kế hoạch mới này phản ảnh “một tầm nhìn rất tương đồng với những tư tưởng đã truyền cảm hứng cho sự ra đời của WTO hơn 20 năm trước: thương mại có thể được dùng như một công cụ mạnh mẽ để cải thiện đời sống con người, trên mọi phương diện – kinh tế, xã hội và môi trường”.

Trong quá khứ, cả hai tổ chức đã từng thường xuyên làm việc cùng nhau, và có một vài lĩnh vực trọng tâm trùng nhau. Lần hợp tác gần nhất giữa hai bên là vào hai năm trước, khi UNEP tuyên bố đề án xây dựng Trung tâm Thương mại và Môi trường bên lề của Hội nghị Bộ trưởng WTO lần 10 tại Nairobi.

Đề án này đã được khởi động vào năm 2015, tại Hội nghị chuyên đề về Thương mại và Phát triển Bền vững, diễn ra song song với Hội nghị Bộ trưởng WTO, đề cập đến vấn đề phát triển nguồn lực ở các cấp độ quốc gia, khu vực, và quốc tế để hỗ trợ cho việc hoạch định những chính sách thương mại liên quan đến môi trường, và sử dụng hoạt động thương mại để đạt được những mục tiêu về môi trường, cùng như thảo luận những vấn đề quan trọng khác.

Trong số những chương trình làm việc cấp cao gần đây liên quan đến thương mại, UNEP đã tổ chức phiên họp thứ ba cho Hội đồng Môi trường Liên Hiếp Quốc (UNEA) tại Nairobi vào tháng 12 năm 2017, nhằm mục tiêu vận động các nước thành viên tăng cường những nỗ lực của mình trong vấn đế đối phó với tình trạng ô nhiễm đến năm 2019. Bản tuyên bố cuối cùng của phiên họp, với tiêu đề “Hướng đến một hành tinh không ô nhiễm”, đã tái khẳng định sự cam kết của các nước trong việc “phát triển một nền kinh tế toàn diện và bền vững, không ngừng đổi mới, tạo ra việc làm, và áp dụng kỹ thuật công nghệ thân thiện với môi trường”.

Hội nghị đã đề ra những giải pháp để thực hiện mục tiêu này, bao gồm việc khuyến khích thực hiện lối sống và phong cách tiêu dùng thân thiện với môi trường, và những định hướng sản xuất bền vững. Tuyên bố cũng đề cập đến vai trò của hoạt động thương mại trong việc khắc phục tình trạng ô nhiễm và để đạt được những mục tiêu phát triển bền vững, bên cạnh những công cụ khác như khoa học và giáo dục.

Trong khi đó, WTO cũng có một cơ quan với tên gọi Ủy ban về Thương mại và Môi trường (CTE), ra đời vào năm 1994 theo “Quyết định về Thương mại và Môi trường”. Công việc của CTE là kiểm tra mối liên kết giữa hai lĩnh vực chính sách, chẳng hạn như lĩnh vực đa dạng sinh học, và đề ra những thay đổi có thể áp dụng trong lĩnh vực thương mại để hỗ trợ cho những mục tiêu phát triển bền vững.

UNEP là quan sát viên chính thức của CTE, cùng tham gia vào các cuộc hợp ủy ban và những hội thảo liên quan, cũng như cập nhật cho CTE thông tin về những hoạt động của UNEP có liên quan đến chính sách thương mại quốc tế.

Các thành viên WTO cũng đang đàm phán về những quy tắc cụ thể tại các “phiên họp đặc biệt” của CTE, như một phần trong Chương trình Nghị sự Phát triển Doha, khởi động từ hơn 16 năm trước. Những chủ đề mà các thành viên quan tâm tại phiên họp đặt biệt này bao gồm mối quan hệ giữa quy tắc của các cơ quan thương mại toàn cầu và các “hiệp định đa phương về môi trường” (MEAs) đã được ký kết, và việc tháo gỡ các rào cản thương mại trong lĩnh vực hàng hóa và dịch vụ có tính chất bảo vệ môi trường.

Đối với những loại hàng hóa bảo vệ môi trường, một nhóm gồm 18 thành viên WTO, đại diện cho gần 50 quốc gia, đang đàm phán về việc cắt giảm thuế cho một danh mục hàng hóa, mặc dù các cuộc đàm phán đã bắt đầu từ cuối năm 2016. Hiệp ước đề ra sẽ có tên gọi là Environmental Goods Agreement (EGA), và các thành viên của đề án vẫn thường xuyên báo cáo tiến độ đàm phán tại các cuộc họp của CTE.

Nguồn: ICTSD.org - HN

Từ khóa: phát triển bền vững, WTO, UN Environment, thương mại và môi trường, CTE