Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Tác giả: ông Frank-Jürgen Richter – thành viên sáng lập kiêm chủ tịch Cộng đồng tầm nhìn toàn cầu (Horasis)

Tại ba hội nghị gần đây tôi tham dự, ba nội dung được nhắc đi, nhắc lại nhiều lần chính là: Sáng kiến Vành đai và Con đường (B&R), Brexit, và Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Các cuộc đàm luận về từng chủ đề không mang tính khuôn mẫu sẵn, thay vào đó, các thành viên tham gia từng phiên thảo luận có thể phân tích đề mục chính, sau đó chuyển sang chủ đề khác thuộc một trong ba nội dung nêu trên. Ba hội nghị tôi đã nêu gồm: 2 hội nghị do Horasis tài trợ tổ chức tại Sheffield, Anh Quốc và Kolkata, Ấn Độ với các chủ đề lần lượt là về Trung Quốc và châu Á; hội nghị thứ ba diễn ra tại Hàng Châu, phía Nam tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc.

Câu hỏi là tại sao các nội dung này lại nhận được nhiều sự quan tâm như vậy trong thời điểm hiện nay? Thực tế, đây là những vấn đề này có tác động đến từng khu vực địa cụ thể trên thế giới, nhưng quan trọng hơn, đây cũng là mối quan tâm chung của các nhà lãnh đạo trên toàn cầu; bên cạnh đó, mỗi chủ đề cũng liên hệ khá mật thiết đến các nội dung còn lại trong tổng thể 3 chủ đề đã nêu.

Đầu tiên, xét đến Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương. Thảo thuận này đã đạt được đồng thuận giữa các nước tham gia sau thời gian dài đàm phán gồm: Canada, Hoa Kỳ, Mê-xi-cô, Chi-lê, Pêru ở Tây Thái Bình Dương và Úc, New Zealand, Nhật Bản, Singapore, Brunei, Malaysia và Việt Nam ở Đông Thái Bình Dương. Tuy vậy, chỉ ba ngày sau khi nhậm chức Tổng thống, ông Donald Trump đã rút Mỹ khỏi Hiệp định.

Tuy nhiên, mong muốn tiếp tục thực hiện TPP vẫn còn mạnh mẽ, do vậy, trong hội nghị APEC vừa diễn ra tại Việt Nam vào tháng 11 năm nay, các thành viên còn lại của của Hiệp định này đã đồng ý đổi tên văn bản thành Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Nội dung của TPP cũ đã được sửa đổi nhằm đảm bảo thỏa thuận này sẽ có hiệu lực sau 60 ngày ngay khi 6 nước thành viên hoàn tất thảo luận nội bộ và tiến hành phê chuẩn. Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã đề nghị các nước tham gia CPTPP khác nhanh chóng phê chuẩn các thỏa thuận vừa nêu trước khi các cuộc bầu cử tại châu Á và Mê-xi-cô diễn ra do lo ngại rằng nếu các Đảng theo đường lối dân túy tại các quốc gia thành viên thắng cử thì chính phủ mới sẽ từ bỏ CPTPP. Nhìn về tương lai, nếu xét đến Hiệp định Đối tác hợp tác kinh tế toàn diện châu Á Thái Bình Dương, có khả năng Trung Quốc sẽ hợp tác với khối CPTPP, tuy vậy, viễn cảnh này trong hiện tại vẫn chưa rõ ràng.

Chủ đề thứ hai được đề cập đến chính là Brexit - sự kiện mà hầu hết các quốc gia trên thế giới đều coi đó là điều bất thường, ngay cả với chính nước Anh. Mọi người đều đặt câu hỏi rằng tại sao quốc đảo sương mù lại muốn rời Liên minh châu Âu (EU) - tổ chức mà họ đã tham gia từ năm 1973. Thật sự khó khăn để đảm bảo việc chia tách có thể diễn ra êm đẹp trước sự thật rằng Anh quốc đã gắn kết với EU hơn 40 năm qua. Tuy nhiên, mặc dù các đại biểu tham dự hội nghị tại Sheffield vào đầu tháng 11 có chút bối rối về Brexit nhưng họ đều có chung nhận định với Hội đồng kinh doanh Trung Quốc - Anh rằng các công ty của Trung Quốc đang hoạt động tại nước Anh đều có niềm tin rất lớn vào nền kinh tế của quốc đảo sương mù trong và sau thời điểm Brexit (tháng 3/2019); các cơ hội giao thương mới theo sau đó sẽ được mở ra cho hai quốc gia. Sự kiện Brexit cũng mở ra cơ hội vực dậy ngành sản xuất của Anh mà hiện đang thấp hơn so với mặt bằng chung của EU (đánh giá dựa trên Chỉ số nhà quản lý mua hàng (PMI)). Có nghĩa là khi việc đàm phán kết thúc (hoặc quá trình đàm phán diễn biến thuận lợi), các nhà chế tạo Anh Quốc sẽ tái đầu tư vào việc sản xuất các máy móc hiện đại, qua đó mang lại lợi ích rất lớn cho những đối tác thương mại của nước Anh, đặc biệt là cho Trung Quốc.

Cũng tại hội nghị Sheffield, Chen Ling, giám đốc điều hành của Quỹ Đầu tư hàng không dân dụng Trung Quốc đã nhấn mạnh rằng Anh Quốc là một nơi tốt để tiến hành đầu tư, kinh doanh; nước này có giá thuê văn phòng, bất động sản rất hợp lý, hệ thống tài chính thì luôn rộng cửa chào đón các công ty sản xuất đến từ Trung Quốc. Bên cạnh, nguồn cung lao động có chất lượng cao, cơ sở vật chất cho hoạt động logistic đảm bảo cung ứng vật liệu và phân phối hàng hóa thành phẩm khắp châu Âu ở mức hàng đầu thế giới là những điểm cộng cho môi trường kinh doanh tại Anh Quốc.

Chủ đề thứ ba nhận được rất nhiều sự quan tâm chính là Sáng kiến B&R của Trung Quốc. Đây là một dự án khổng lồ với sự tham gia của hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, kết nối hơn 60% dân số thế giới thông qua việc thiết lập những thỏa thuận và con đường giao thương mới. Tuy các kế hoạch chi tiết để thực hiện Sáng kiến này chưa được triển khai nhưng nội dung các hoạt động cần thực hiện ở giai đoạn đầu được đánh giá là có tính khả thi. Việc công bố kế hoạch tổng thể và khuyến khích những quốc gia khác tham gia vào Sáng kiến này sẽ có hiệu quả lớn hơn nếu các nước hiểu rõ về vai trò và quy mô tác động của toàn cầu hóa khi dự án Sáng kiến B&R được triển khai toàn diện. Ông Wang Dong tổng thư ký của Ủy ban hàn lâm thuộc Viện Pangoal đã nhấn mạnh nội dung này tại hội thảo được tổ chức tại Kolkata vào cuối tháng 11 năm nay; trong sự kiện này, ông đã phát biểu rằng Trung Quốc đặt niềm tin vào sự tiến triển của B&R. “Mục tiêu của B&R là tăng cường kết nối và cải thiện cơ sở hạ tầng tại các quốc gia tham gia”.

Trong vài tuần trước, nhiều nhà lãnh đạo hàng đầu thế giới bày tỏ với tôi họ lo ngại về tính bấp bênh của TPP và Brexit cũng như ngỡ ngàng trước quy mô và tầm nhìn của dự án B&R. Mặc dù những ngạc nhiên của các nhà lãnh đạo toàn cầu đối với Sáng kiến Vành đại và Con đường là điều dễ hiểu trước bối cảnh thế giới còn đang phục hồi sau khủng hoảng tài chính từ năm 2007. Vậy nhưng, thời điểm này, chúng ta đã sắp sửa bước sang năm 2018, thời điểm mà nền quản trị toàn cầu đang được truyền cảm hứng từ thế hệ các nhà lãnh đạo mới - những người đang thúc đẩy sự phát triển đột phá của công nghệ. Các tiến bộ mới có kể được kể tên gồm tích hợp trí tuệ nhân tạo phục vụ nghiên cứu chuyên sâu, phát triển máy móc mô phỏng trí tuệ con người; những bước tiến nêu trên có thể hỗ trợ, giúp mọi cá nhân thiết lập các dạng thức làm việc, nghỉ ngơi mới, phù hợp với nhu cầu từng cá thể. Bên cạnh những thay đổi đã nêu, có thể nói cuộc cách mạng ô tô chạy điện sẽ làm thay đổi ngành công nghiệp xe hơi và dầu mỏ; trong khi đó, thanh toán qua điện thoại sẽ trở nên phổ biến và rô bốt sẽ đóng vai trò cực lớn trong việc mang lại tiện ích cho con người trong bối cảnh già hóa dân số đang diễn ra trên khắp thế giới.

Tôi cũng nhận thấy, sự phát triển của Sáng kiến B&R một mặt sẽ mang lại cơ hội lớn hơn cho các doanh nhân, mặt khác thúc đẩy mạnh hơn cạnh tranh và tạo ra nhiều sự lựa chọn cho người tiêu dùng. Những thay đổi như tôi đã nêu đang được các nhà lãnh đạo thế giới thảo luận, bên cạnh đó chúng ta đang chờ mong các nhà lãnh đạo của mình sẽ ban hành các chính sách mang lại lợi ích cho toàn cầu.

Nguồn: The Global Times - LA

Từ khóa: CPTPP, Brexit, Vành đai và Con đường, Trung Quốc, toàn cầu, cơ hội.