Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Sự kiện đàm phán lại NAFTA đang diễn ra có ý nghĩa sống còn đối với nền kinh tế Hoa Kỳ,  ảnh hưởng đến an ninh và thịnh vượng của người dân trên quốc gia này. Để đàm phán NAFTA đi đúng hướng, chúng ta cần phải nắm rõ những đặc tính của nó.

Nhờ có sự tồn tại của NAFTA, Hoa Kỳ đã trở thành một trong những nền kinh tế cạnh tranh nhất trên thế giới - sánh vai cùng Đức và Singapore - vượt qua Trung Quốc, Nga và cả Ấn Độ. Nhờ vào NAFTA, nền kinh tế Mỹ đã có được khả năng tăng trưởng mạnh mẽ và tạo được nhiều việc làm hơn so với những cường quốc kinh tế khác. Và cũng nhờ vào NAFTA, Hoa Kỳ đã nắm được quyền chi phối các quy tắc thương mại và cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.    

Nếu NAFTA bị kết thúc hoặc được đàm phán lại theo hướng giảm bớt các cơ hội thị trường,  vị thế nền kinh tế mạnh nhất thế giới của Mỹ sẽ bị đe dọa. Tùy thuộc vào phản ứng từ phía Canada, Mexico và những đối tác thương mại khác, nền kinh tế Mỹ có thể sẽ chứng kiến sự đình trệ tăng trưởng, tình trạng mất việc làm ở một số lĩnh vực, và quyền lực thương mại của Mỹ sẽ bị suy yếu. Đây chính là những vấn đề mấu chốt.    

NAFTA quả thực có thể được củng cố, tuy nhiên, việc chúng ta tập trung vào cán cân thương mại lại là một tư tưởng sai lầm. 

NAFTA được hình thành vào năm 1992 trong một nền kinh tế toàn cầu sau khi Chiến tranh lạnh kết thúc. Hoa Kỳ đã thông qua NAFTA để thiết lập một hệ thống các nguyên tắc cơ bản, với mục tiêu tăng cường sự thịnh vượng cho quốc gia, bằng cách: loại bỏ các rào cản thuế quan, yêu cầu không phân biệt đối xử giữa hàng hóa dịch vụ trong nước và ngoài nước, bảo vệ bằng sáng chế và tài sản trí tuệ, bảo vệ tính minh bạch của quy định và pháp luật, tiêu chuẩn hóa luật lao động và các quy định bảo vệ môi trường. Điều này đã góp phần thiết lập nên những nguyên tắc nhất quán về sự can thiệp của chính phủ vào thị trường, đồng thời tạo ra một sân chơi bình đẳng với các quy định rõ ràng và minh bạch.  

Nhận thấy nền kinh tế Hoa Kỳ sẽ không thể nào thịnh vượng được nếu cạnh tranh với các đối thủ có lực lượng lao động trình độ thấp, tiền lương thấp, Washington đã mở cửa thị trường với các quốc gia Bắc Mỹ láng giềng để giúp Hoa Kỳ tăng năng lực cạnh tranh và tăng năng suất.

Người ta nói rằng, Hoa Kỳ đã để mất 700,000 việc làm từ năm 1993 vì NAFTA; có lẽ vậy, nhưng tổng số việc làm của khu vực tư nhân tại quốc gia này đã tăng lên hơn 30 triệu trong cùng khoảng thời gian đó. Chỉ trong nửa đầu năm 2017, Hoa Kỳ đã tạo ra gần 1.1 triệu việc làm mới.

Bên cạnh việc tác động đến khả năng tạo việc làm, các chuỗi cung ứng tạo ra bởi NAFTA còn là chìa khóa cho năng lực cạnh tranh toàn cầu của Mỹ. Sáng kiến Cạnh tranh Bắc Mỹ của Viện nghiên cứu George W.Bush đã khuyến khích những thành viên của NAFTA củng cố  các chuỗi cung ứng; nâng cao năng lực hợp tác để đảm bảo rằng biên giới giữa các nước được sử dụng một cách an toàn và hiệu quả; và nâng cao trình độ cho lực lượng lao động trong khu vực nhằm nâng mức thù lao và hiệu suất lao động.  

Chúng ta cần phải thực tế. Nền kinh tế toàn cầu sẽ không tự điều chỉnh để củng cố an ninh và thịnh vượng cho Hoa Kỳ. Hoa Kỳ phải tập trung mở cửa thị trường, đồng thời tạo điều kiện cho nền kinh tế phát triển và sản sinh việc làm. Rời khỏi NAFTA có thể khiến cho năng lực cạnh tranh toàn cầu, việc làm và sức tăng trưởng ở cả 3 quốc gia bị giảm sút, và gây ảnh hưởng lâu dài đến sự thịnh vượng của Hoa Kỳ. Thiệt hại sẽ còn được khuếch đại thêm khi Trung Quốc, Liên minh Châu Âu và các quốc gia khác chi phối sân chơi toàn cầu theo hướng có lợi cho họ. Hoa Kỳ sẽ không cách nào thực hiện được chính sách “nước Mỹ trên hết”.

Nguồn: bendbulletin.com/TH

Từ khóa: Hoa Kỳ, NAFTA, nước Mỹ trên hết, chuỗi cung ứng, kết thúc, kết quả