Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Trước đây, Đài Loan luôn mong muốn được tham gia vào Hiệp định Đối tác Kinh Tế Xuyên Thái Bình Dương (TPP). Đối với Đài Loan, TPP không chỉ tương đương một hiệp định thương mại tự do (FTA) với Mỹ mà còn là hiệp định với 11 quốc gia khác. Tuy nhiên, đầu năm nay, ngay khi vừa nhậm chức tổng thống, Donald Trump đã rút nước Mỹ ra khỏi TPP, khiến cho Đài Loan mất đi cơ hội củng cố mối quan hệ kinh tế với xứ sở cờ hoa.

Kể từ sự kiện ấy, Đài Loan luôn theo dõi kỹ lưỡng từng động thái của vị Tổng thống Mỹ. Ông Trump luôn tỏ ra bất mãn đối với các thỏa thuận thương mại đa phương, đồng thời ủng hộ những hiệp định thương mại “tự do, công bằng, tương hỗ”, đàm phán theo hướng song phương. Tuy nhiên, có vẻ như chính quyền Washington hiện vẫn chưa trong tư thế sẵn sàng thực hiện chủ trương đó. Nhiều vị trí quan trọng trong Văn phòng Đại diện thương mại Hoa Kỳ (USTR) vẫn chưa có người nắm giữ, và các nhà đàm phán Mỹ hiện đang bận rộn với kế hoạch chỉnh sửa lại Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) với Mexico và Canada; và Hoa Kỳ cũng có khả năng sẽ điều chỉnh lại FTA với Hàn Quốc (KORUS).

Tuy vậy, các quan chức Đài Loan vẫn nhiều lần lặp lại rằng, ngay khi nước Mỹ sẵn sàng, Đài Loan mong muốn sẽ được đàm phán một hiệp định thương mại song phương với Washington. Tổng thống Đài Loan, bà Thái Anh Văn, thường xuyên khẳng định lại chủ trương này tại vô số sự kiện, chẳng hạn như trong bài phát biểu của bà tại buổi tiệcthường niên của Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ (AmCham) ở Đài Bắc vào tháng 4 năm nay. Tiếp sau đó, phó Tổng Thống Đài Loan, ông Chen Chien-jen, cũng nhắc lại mong muốn đàm phán song phương với Mỹ trong bài phát biểu tại Hội nghị Tổng kết Hàng Năm năm 2017 của AmCham vào tháng trước.

Trong thời điểm hiện tại, Đài Loan đang có một cơ hội lớn khác để mở rộng quan hệ đối tác với  cộng đồng thương mại khu vực. Bất chấp sự rút lui của Mỹ, 11 thành viên còn lại, dưới sự dẫn dắt của Nhật Bản, đã quyết tâm duy trì hiệp định TPP. Hành động này khiến giới quan sát cũng phải bất ngờ. Mới đây, bên lề của Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Châu Á Thái Bình Dương (APEC) tại Việt Nam, đại diện của 11 nước đã tuyên bô kế hoạch đi tiếp với TPP, và đổi tên hiệp định này thành Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Các nước thành viên của CPTPP hy vọng rằng, nước Mỹ trong tương lai sẽ nhận thức được tầm quan trọng về kinh tế lẫn chiến lược của khu vực Châu Á Thái Bình Dương, và quyết định gia nhập lại vào hiệp định.

Sự hồi sinh của TPP mở ra lại cơ hội cho Đài Loan tham gia hiệp định, khi TPP kết nạp thêm thành viên, được dự kiến trong vài năm tới. Tuy nhiên, cho dù mục tiêu của Đài Loan là trở thành thành viên của CPTPP hay tìm kiếm một FTA với Hoa Kỳ, Đài Loan cũng cần phải đánh bóng hình ảnh của mình, chứng tỏ mình đủ tư cách trở thành đối tác với các nước, bằng cách thể hiện sự cam kết đối với vấn đề minh bạch, tinh thần trách nhiệm và tuân thủ đối với các quy tắc quốc tế.

Năm ngoái, Đài Loan đã áp dụng quy định công bố dự thảo pháp luật trước 60 ngày để người dân tìm hiểu và đóng góp ý kiến. Đây là một bước khởi đầu hoàn hảo cho những cam kết về tính minh bạch. Đài Loan cần triển khai những hành động cụ thể để đàm bảo chính sách 60 ngày được áp dụng rộng rãi và kết nối hiệu quả với người dân, đồng thời thực hiện những cải cách cần thiết khác để hiện đại hóa hệ thống quy định của Đài Loan.

Thời gian để quyết định không còn nhiều. Liệu nền kinh tế của Đài Loan sẽ tăng trưởng mạnh mẽ hay bị tụt hậu lại phía sau, tất cả đều phụ thuộc vào đường lối phát triển của họ trong những năm tiếp theo.    

Nguồn: AmCham Taiwan - HN

Từ khóa: CPTPP, hiệp định, đối tác, kinh tế, thương mại, tự do, Châu Á, Thái Bình Dương, TPP