Ý kiến chuyên gia: Ấn Độ cần hành động để bảo vệ WTO

Arvind 1 Hội nghị Bộ trưởng kéo dài 4 ngày của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã bắt đầu từ hôm Chủ nhật vừa qua tại Thủ đô Buenos Aires, Argentina. Ông Arvind Panagariya, giáo sư Đại học Columbia đồng thời là Phó Chủ tịch Viện hoạch định chính sách quốc gia Ấn Độ (NITI Aayog) là một người ủng hộ thương mại tự do. Tuy nhiên, ông tin rằng Ấn Độ đã đúng khi phản đối đàm phán về các vấn đề như thương mại điện tử hay tạo thuận lợi cho đầu tư. Ông đã chia sẻ lập luận của mình với các phóng viên của tờ India Times.

Ông có nghĩ rằng các thành viên của WTO đã giảm bớt tập trung cho vòng đám phán Doha?

Từ thời Tổng thống Barrack Obama, Hoa Kỳ đã ủng hộ việc từ bỏ Chương trình Phát triển Doha (DDA) và bắt đầu lại từ đầu. Còn hiện nay, Tổng thống Donald Trump khi phát biểu tại chương trình nghị sự về Chính sách Thương mại năm 2017 cũng đã kêu gọi “thực thi nghiêm khắc luật thương mại của Hoa Kỳ”, có khả năng gây xung đột với luật thương mại quốc tế trong khuôn khổ của WTO. Đại diện thương mại Hoa Kỳ ông Robert Lighthizer thì lại đang hoài nghi về tính hợp pháp của quy trình giải quyết tranh chấp của WTO. Vì thế, triển vọng về việc các cuộc đàm phán WTO diễn ra trong khuôn khổ DDA hiện nay là khá mờ nhạt.

Trọng tâm của Ấn Độ ở cuộc họp cấp Bộ trưởng lần này là gì?

Ấn Độ có một ưu tiên rõ ràng. Tại Nairobi trước đây, các thành viên WTO đã đồng ý tại hội nghị Bộ trưởng tiếp theo (tức Hội nghị Buenos Aires lần này), WTO sẽ thông qua giải pháp bền vững cho các chương trình tích trữ công nhằm mục đích bảo vệ an ninh lương thực. Ấn Độ cần tập trung vào nội dung này. Bên cạnh đó, Ấn Độ cần làm mọi thứ có thể để đảm bảo rằng WTO không bị suy yếu.

Bây giờ có phải là thời điểm chín mùi để đàm phán các vấn đề mới của WTO như thương mại điện tử và tạo thuận lợi cho đầu tư?

Về vấn đề đầu tư, từ lâu tôi đã cho rằng không nhất thiết là phải có một bộ quy tắc thống nhất về chế độ đầu tư ở mọi quốc gia. Cho dù chỉ là ở khía cạnh tạo thuận lợi cho đầu tư, nhưng các nước vẫn cần phải thận trọng. Về thương mại điện tử, tôi cảm thấy các nước nên nghiên cứu cẩn thận vấn đề trước khi đưa lên bàn đàm phán. Tôi cảm giác như các nước chưa chuẩn bị đủ về vấn đề này, và vì vậy, sẽ rất khó để đạt được đồng thuận. Nhưng đó là một lĩnh vực mà chúng ta cần quan tâm và trong tương lai gần, chúng ta nên tìm ra cách thức đàm phán phù hợp hơn.

Nhiều quốc gia phát triển cho rằng Ấn Độ là một quốc gia ngáng đường vì luôn nói “không” với hầu hết các vấn đề? Nhận định này có công bằng không?

Để tôi đặt vấn đề theo cách này. Những nỗ lực ko mệt mỏi của Thủ tướng Ấn Độ đã đạt được thành quả. Vị thế của ông nói riêng và Ấn Độ nói chung đã có bước nhảy vọt trên các diễn đàn quốc tế như G20 và Liên Hợp Quốc. Tuy nhiên, trong WTO sự thay đổi này dường như không xảy ra. Chúng ta cần tìm hiểu lý do tại sao. Nếu việc các đối thủ gọi Ấn Độ là kẻ phá rối chỉ đơn thuần là một chiến thuật đàm phán, thì chúng ta cũng không cần phải làm gì để giải oan cả. Ngược lại, nếu ý kiến này xuất phát từ việc chúng ta đang đưa ra các yêu cầu bất hợp lý, hoặc đưa ra các yêu cầu hợp lý nhưng lại theo cách có vẻ như không hợp lý, thì chúng ta cần phải có hành động để khắc phục.

Ấn Độ phải tăng cường hội nhập trên mọi mặt trận

Với lập trường của Hoa Kỳ thì có cơ hội nào cho chủ nghĩa đa phương hay không, hay liệu các quốc gia như Ấn Độ có theo đuổi của Hiệp định đa phương như RCEP hay các hiệp định thương mại song phương với chất lượng cao hơn?

Đây không phải là vấn đề mà chỉ được lựa chọn một trong hai. Chúng ta có thể tự do hóa trên tất cả các mặt trận miễn là vì mục tiêu lợi ích cho quốc gia. Nhưng như anh nói đó, quá trình tự do hóa trong WTO gần như không có tiến triển nào đáng kể. Về vấn đề này thì lại chỉ có hai kênh để thúc đẩy tự do hóa: đơn phương và song phương/đa phương. Chúng ta cần triển khai một cách thận trọng cả hai kênh này. Bước tiến rõ rệt gần đây nhất trong tiến trình tự do hóa chính là vào những năm 2007-2008, khi Ấn Độ cắt giảm thuế một số ngành công nghiệp mũi nhọn từ 12% xuống 10% (mức thuế cắt giảm cao nhất tập trung vào một số sản phẩm như ô tô, vải dệt và quần áo). Còn từ đó đến nay, mức bảo hộ hàng hóa đối với một số sản phẩm đã tăng lên. Ấn Độ cũng là một trong số các quốc gia ký kết rất ít hiệp định song phương và đa phương. Nếu Ấn Độ muốn trở thành một quốc gia đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế toàn cầu và lôi kéo các công ty toàn cầu trong các ngành thâm dụng lao động từ Trung Quốc vào Ấn Độ, chúng ta bắt buộc phải tự do hóa cả ở cấp độ cả đơn phương lẫn song phương/đa phương.

Vấn đề này cần được làm rõ, đặc biệt trong bối cảnh mà người dân Ấn Độ đang có suy nghĩ rằng tự do hóa nhập khẩu sẽ làm tổn thương nền kinh tế, vì hàng hóa nhập khẩu sẽ thay thế cho sản phẩm trong nước. Nhưng đây là một nhận định sai lầm vì đã bỏ qua vấn đề xuất khẩu. Để có tiền trả cho nhu cầu nhập khẩu tăng thêm, Ấn Độ phải đồng thời đẩy mạnh xuất khẩu. Một trong những nhiệm vụ của Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) là đảm bảo thâm hụt tài khoản vãng lai được giữ ở mức thấp, thông qua việc điều chỉnh tỷ giá. Tự do hóa dẫn đến việc một số sản phẩm trong nước sản xuất kém hiệu quả bị thay thế bởi hàng nhập khẩu. Nhưng đồng thời, tự do hóa cũng mở đường cho các sản phẩm trong nước sản xuất hiệu quả được xuất khẩu ra thế giới. Ấn Độ cần nhớ rằng quá trình tự do hóa trong quá khứ đã mang lại những thành quả to lớn với mức tăng trưởng xuất khẩu từ 7% GDP giai đoạn 1990-1991 lên đến 24% GDP trong giai đoạn 2008-2009.

Nguồn: The Times of India – HY - TQ

Từ khóa: Ấn Độ, WTO, Hội nghị bộ trưởng, Doha, thương mại, đầu tư, tự do hóa