Đảng Lao động New Zealand có lập trường về thương mại mềm mỏng hơn

tppnewzealands

Đã hơn một tháng đã trôi qua kể từ khi chính phủ lâm thời của Đảng Lao động chính thức ra mắt, với Thủ tướng là bà Jacinda Ardern, chấm dứt các cuộc tranh cãi quanh kết quả bầu cử không mấy thuyết phục trước đó.

Đảng Lao động nắm giữ 46 ghế trong tổng số 120 ghế của Quốc hội. Đảng Lao Động đã liên minh với Đảng New Zealand First (giữ 9 ghế) - một đảng dân sự có quan điểm kết hợp kinh tế học can thiệp truyền thống với chủ nghĩa bảo thủ xã hội, và đạt được một thỏa thuận với Đảng Xanh (giữ 8 ghế).

Trong chiến dịch tranh cử trước đây, Đảng Lao động đã công kích chính phủ đương nhiệm của Đảng Quốc gia trong các vấn đề như nhà ở và sự gia tăng nhập cư. Và hiện nay, Chính phủ mới của Đảng lao động đang tích cực hành động để thực hiện lời hứa trước đó. Chính phủ đã ban hành lệnh cấm mua nhà ở đối với người không cư trú hoặc không có quốc tịch New Zealand, dự kiến có hiệu lực vào đầu năm 2018. Mục tiêu của đảng Lao động là cắt giảm 30.000 người nhập cư mỗi năm. Đây là kế hoạch này được ông Andrew Little (người tiền nhiệm của bà Jecinda) phác thảo trước đây, và nay được tiếp nối qua chính phủ mới, mặc dù con số này vẫn còn cao hơn nhiều so với chính sách của Đảng New Zealand First, với mục tiêu cắt giảm lượng người nhập cư từ 73.000 người xuống còn 10.000 người.

Tuy nhiên, một lĩnh vực quan trọng mà Đảng Lao động đã không được thực hiện đúng như cam kết lúc vận động tranh cử, đó là thương mại. Phản đối TPP là một vấn đề gây chia rẽ trong Quốc hội nhiệm kỳ 2014-2017, trong đó Đảng Lao động là bên phản đối Hiệp định, do lo ngại cơ chế giải quyết tranh chấp giữa nhà đầu tư và nhà nước (ISDS) có thể ảnh hưởng đến chủ quyền quốc gia của New Zealand. David Parker, một nghị sĩ thuộc Đảng Lao động, hiện là Bộ trưởng Bộ thương mại New Zealand, là người phát động cuộc phản đối lớn chống lại TPP vào tháng 8 năm 2015. Cả ba Đảng trong chính phủ hiện nay đều đã từng bỏ phiếu chống lại việc phê chuẩn TPP vào tháng 11 năm 2016.

Hiện tại, Thủ tướng Ardern đã rất tích cực khôi phục TPP sau khi Hoa Kỳ rút lui. Tháng 11 này, Thủ tướng Ardern đã tham gia các cuộc đàm phán về TPP, mà nay đã có tên gọi mới - Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) tại hội nghị APEC năm 2017 ở Đà Nẵng, Việt Nam. Đây là chuyến công du nước ngoài đầu tiên của bà Ardern trên cương vị Thủ tướng. Phát biểu với phóng viên sau khi kết thúc đàm phán, bà Ardern cho biết, việc tạm hoãn thực thi một số điều trong ISDS cho thấy các nỗ lực của New Zealand đã có tác dụng.

Điều này không có nghĩa là các nhân vật khác trong chính phủ hay những người ủng hộ Thủ tướng cũng có cùng quan điểm. Đảng Xanh, vốn chỉ ủng hộ chính phủ về vấn đề ngân sách, tuyên bố họ sẽ không ủng hộ CPTPP, vì cho rằng Hiệp định mới không khác nhiều so với TPP trước đây. Còn về Đảng New Zealand First, cũng không rõ liệu Đảng này có ủng hộ CPTPP hay không. Thỏa thuận liên minh giữa Đảng New Zealand First với Đảng Lao động không đề cập đến vấn đề Hiệp định thương mại. Vấn đề duy nhất mà 2 Đảng thống nhất trong chính sách thương mại, đó là cam kết xúc tiến một hiệp định thương mại tự do với liên minh thuế quan Nga-Belarus-Kazakhstan mà hiện nay vẫn chưa đi đến đâu. Phe chỉ trích TPP, chẳng hạn như giáo sư Jane Kelsey thuộc đại học Auckland, cũng không tin tưởng CPTPP. Ông lập luận rằng "các yếu tố độc hại" của hiệp định chỉ là tạm thời treo lại và vẫn có thể được tái kích hoạt nếu Hoa Kỳ quay trở lại.

Tuy nhiên, phe phản đối không đủ sức ngăn được việc phê chuẩn Hiệp định của New Zealand. Vì Đảng Quốc gia trung hữu, nắm giữ một số lượng lớn ghế (56 ghế) trong Quốc hội, đã tuyên bố ủng hộ phê chuẩn CPTPP. Đảng Lao động trong những nhiệm kỳ trước đây đã từng dẫn dắt New Zealand ký FTA với Trung Quốc và sáng lập ra Hiệp định tiền nhiệm của TPP. Vì vậy, không có gì đáng ngạc nhiên khi Đảng Lao Động tiếp tục ủng hộ các mối quan hệ thương mại thắt chặt hơn với khu vực châu Á, trong lần quay trở lại nắm chính quyền này.

Nguồn: thediplomat.com – TN

Từ khóa: Đảng Lao động, Zew Zealand, TPP, CPTPP, phê chuẩn, quốc hội