Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Bộ trưởng phụ trách vấn đề Brexit của Anh David Davis cho biết nước này muốn có được một hiệp định thương mại tự do miễn thuế với EU hậu Brexit.

Bộ trưởng gọi đó là hiệp định “CETA +++” - đề cập đến Hiệp định thương mại tự do mà EU đã ký kết với Canada (CETA). Nhưng không giống như Hiệp định CETA, ông David Davis còn mong muốn hiệp định giữa Anh và EU miễn thuế cho cả lĩnh vực dịch vụ tài chính, ông nói với đài BBC.

Đảng Lao động thể hiện quan điểm nhất quán nước Anh nên gắn kết chặt chẽ với EU sau Brexit, đồng thời nước này nên cân nhắc về vấn đề chi phí hàng năm trả cho EU để có thể tiếp cận thị trường chung như cách mà Na-uy đã làm.

Tuy vậy Đảng Bảo Thủ lại cho rằng việc nhân nhượng trong quá trình đàm phán sẽ làm hàng tỷ bảng bị tước đoạt khỏi nền kinh tế lớn thứ năm thế giới và chảy vào túi của EU vĩnh viễn; bên cạnh đó, khuất phục trước các đòi hỏi của EU cũng có nghĩa là nước Anh bị bắt buộc phải tuân thủ trở lại các quy tắc mà người dân nước này đã kiên quyết chối bỏ.

Hiệp định thương mại tự do giữa Canada và EU (được ký kết vào năm trước) đã dỡ bỏ hầu hết thuế nhập khẩu áp lên hàng hóa xuất khẩu của EU đến Canada cũng như chiều ngược lại; đất nước lá phong, tuy vậy, lại không phải trả phí để tiếp cận thị trường chung.

“Tuyên bố về ý định của các bên”

Ông Davis đã khẳng định rằng nước Anh muốn có một Hiệp định thương mại tự do đặc thù với EU nhằm thúc đẩy thương mại phi thuế quan toàn diện giữa hai chủ thể, gồm cả ngành công nghiệp dịch vụ - một trong những lĩnh vực xương sống của nền kinh tế đảo quốc sương mù.

Đề cập đến một vài Hiệp định thương mại tự do EU đã ký kết với các đối tác khác, ngài bộ trưởng nói “Chúng tôi sẽ tận dụng những tận dụng những gì tinh túy nhất về nội dung trong các Thỏa thuận thương mại tự do mà EU đã ký với Nhật Bản, Hàn Quốc và Canada, đồng thời sung quy định về lĩnh vực thương mại dịch vụ để tạo thành Hiệp định thương mại tự do giữa Anh và EU trong thời gian tới”.

Tương lai nước Anh rời EU mà không có bất kỳ Hiệp định thương mại tự do nào với khối này đã gần như không thể trở thành hiện thực theo sau Tuyên bố chung EU - Anh tại Brussels vào hôm thứ Sáu (8/12).

Tuy nhiên bộ trưởng Davis cũng nhắc thêm rằng tuyên bố của Thủ tướng Theresa May chỉ là bước đi nhằm chuyển quá trình đàm phán sang một giai đoạn khác, và đơn thuần chỉ là “tuyên bố về ý định của các bên” và không có giá trị “pháp lý thi hành”.

Cũng theo lời ông bộ trưởng thì nếu nước Anh không đạt được một thỏa thuận thương mại với EU thì quốc gia này cũng không phải trả khoản phí chia tách mà theo tính toán của Bộ Tài chính thì rơi vào khoảng 35 tỷ Bảng anh đến 39 tỷ Bảng anh.

Quan điểm nêu trên của nước Anh lại trái ngược với suy nghĩ của chính phủ Ai-len, giới cầm quyền quốc gia châu Âu này cho rằng thỏa thuận ký kết vào hôm thứ Sáu giữa Anh và EU có tính bắt buộc thi hành.

Người đứng đầu chính phủ Ai-len cho biết “Liên minh châu Âu sẽ bắt Anh chịu trách nhiệm với những cam kết đã đưa ra”.

Về vấn đề này, bộ trưởng ngoại giao Ai-len trả lời trên chương trình RTE Radio's This Week như sau “Tôi có thắc mắc là những người trong chính phủ Anh nghĩ như thế nào khi họ nói những tuyên bố mà nước Anh đưa ra không phải là các cam kết chính thức nhằm kết thúc giai đoạn 1 chuyển sang giai đoạn 2 của quá trình đàm phán Brexit; nghe cũng thật quái lạ khi họ nói họ chẳng bị ràng buộc gì với những cam kết này”.

“Đồng bộ hóa các quy định”

Trong cuộc phỏng vấn với BBC, ông Davis đã nhấn mạnh rằng nước Anh cam kết duy trì một biên giới toàn diện và rõ ràng với Ai-len, đồng thời cho biết chính phủ Anh sẽ tìm cách để thiết lập lại biên giới với quốc gia láng giềng nếu không đạt được một thỏa thuận Brexit.

Thủ tướng May đã ký kết thỏa thuận vào hôm thứ Sáu qua đó loại trừ khả năng “hàng rào biên giới vật lý” được tái thiết lập với Ai-len, cam kết bảo vệ quyền lợi của công dân EU và Anh, cũng như chấp nhận cách thức tính toán chi phí cho việc chia tách Anh khỏi EU.

Các nhà lãnh đạo EU được mong đợi sẽ bắt đầu giai đoạn tiếp theo của quá trình đàm phán Brexit tại hội nghị của khối tổ chức vào thứ Năm tuần này.

Ông Davis cũng thông tin thêm rằng thỏa thuận thứ Sáu tuần trước là yếu tố điều kiện để nước Anh có thể đạt được thỏa thuận về thương mại, an ninh và ngoại giao với EU cũng như yêu cầu về hai năm chuyển đổi sau khi quốc đảo sương mù chính thức rời khối vào tháng 3/2019.

Thỏa thuận hôm thứ Sáu gồm một điều khoản giúp nước Anh thoái lui nếu họ không đạt được một thỏa thuận thương mại với EU-văn bản chắc chắn sẽ đòi hỏi Anh phải phù hợp hóa các quy định của mình với hệ thống quy tắc chung của Liên minh.

Điều khoản này vốn dĩ đã bị loại bỏ do sự đề xuất quyết liệt Đảng Liên minh dân chủ, do sợ rằng Bắc Ai-len sẽ tách ra khỏi phần còn lại của Vương quốc Anh và xích lại gần hơn với Ai-len khi nền kinh tế lớn thứ năm thế giới phải áp dụng các quy định của EU nhằm đảm bảo dòng chảy hàng hóa xuyên biên giới không thể bị chặn lại.

“Đối tác quan trọng”

Cụm từ “phù hợp hóa hoàn toàn” trong thỏa thuận thứ Sáu tuần rồi mang ý nghĩa như thế nào trong thực tiễn áp dụng đang gây ra nhiều tranh cãi do những người ủng hộ Brexit sợ rằng nước Anh vẫn phải tuân thủ các quy định của EU về nông nghiệp và các vấn đề khác, đồng thời không thể thiết lập lợi ích của mình một cách đầy đủ khi kết thúc đàm phán Hiệp định thương mại tự do với EU.

Ông Davis giải thích “phù hợp hóa hoàn toàn” cũng có nghĩa các luật pháp không chỉ riêng của nước Anh mà cả của Bắc Ai-len cũng phải phù hợp với hệ thống pháp luật của EU, tuy nhiên tờ Sunday Telegraph dẫn lời những người ủng hộ Brexit trong Đảng Bảo thủ tái khẳng định rằng các điều khoản trong thỏa thuận vừa ký không có tính bắt buộc và chỉ nhằm tạo sự ủng hộ của Ai-len đối với quá trình đàm phán Brexit của Anh.

Bị ép phải giải thích nội dung trong thỏa thuận mà Thủ tướng May đã ký hôm thứ Sáu tuần trước mang hàm ý gì ông Davis đã trả lời phóng viên Andrew Marr như sau: “Chúng tôi muốn quá trình thương lượng diễn ra êm đẹp cũng như bảo vệ Ai-len khỏi những tác động không mong muốn từ sự kiện Brexit. Thỏa thuận mà Thủ tướng May đã ký chỉ là tuyên bố của các bên và không có gì hơn”.

Đảng Lao động đã loại trừ khả năng nước Anh ở lại trong thị trường chung và liên minh thuế quan nếu Đảng này thắng cử.

Dù vậy, bộ trưởng phụ trách vấn đề Brexit của nội các đối lập Ngài Keir Starmer đã nói rằng ông muốn một mối liên kết đối tác với EU nhằm duy trì các lợi ích do thị trường chung và liên minh thuế quan mang lại.

EU đã yêu cầu xứ sở sương mù làm rõ điều mà nước này muốn trong các cuộc thảo luận về thương mại. Tuy nhiên, hiện nay quan điểm của thành viên chính phủ và quốc hội lại có những điểm khác biệt so với những gì họ đã nêu ra trước đây.

Theo như những gì Đảng Lao động đã nói, nếu họ thắng cử, nước Anh sẽ ở lại thị trường chung và liên minh thuế quan trong giai đoạn chuyển đổi.

Vậy nhưng, hiện tại, bộ trưởng phụ trách vấn đề Brexit của nội các đối lập đã nói về những lợi ích của việc phù hợp hóa các quy định pháp luật Anh với hệ thống luật pháp EU trong dài hạn.

Đồng thời, ông Bộ trưởng đề nghị Anh quốc  cũng nên chi trả để có thể tiếp cận thị trường chung như cách mà Na-uy đã làm.

Bộ trưởng ngoại giao của nội các đối lập Emily Thornberry nêu lên khả năng Anh quốc ở lại trong liên minh thuế quan.

Đề xuất nêu trên có thể hạn chế nước Anh tự mình ký kết các thỏa thuận thương mại với các đối tác khác trên toàn cầu nhưng theo bà Thornberry thì nước Anh không nên cắt đứt giao thương với EU.

Đối với các chính trị gia thuộc Đảng Bảo thủ, về ngắn hạn, những đề xuất của các chính trị gia thuộc Đảng Lao động vừa nêu mang lại lợi thế chính trị cho họ-những người bảo thủ có thể tận dụng cơ hội để gắn mác cơ hội cho những người ở phía đối lập, cáo buộc những người này sẵn sàng trả nhiều hơn cho Brussels hơn điều kiện tài chính liên quan đến việc chia tách mà họ đã đạt được với phía EU.

Tu nhiên, các dấu hiệu về những điều không rõ ràng liên quan đến đồng thuận về chính trị sẽ trở nên khó dự báo hơn khi các cuộc hội đàm thương mại chính thức bắt đầu.

Nguồn: BBC - LA

Từ khóa: Brexit, liên minh thuế quan, thị trường chung, nước Anh