Chủ nghĩa bảo hộ leo thang khi Mỹ và EU áp dụng hàng ngàn biện pháp hạn chế thương mại

Untitled Vương Quốc Anh đang có ý định rời khỏi liên minh châu Âu và mở lối đi riêng trở thành một quốc gia chú trọng thương mại quốc tế. Vì lẽ đó, Bộ trưởng Thương mại quốc tế Vương Quốc Anh - Liam Fox lo lắng, việc nhiều nước áp dụng chính sách bảo hộ có thể cản trở mục tiêu của quốc gia này.

Theo một báo cáo phân tích được thực hiện bởi công ty luật Gowling WLG, nước/nhóm nước tạo ra nhiều chính sách thương mại bảo hộ nhất là Hoa Kỳ và EU.

Nghiên cứu phát hiện, 60 nền kinh tế đầu tiên trong danh sách đã sử dụng ròng hơn 7,000 biện pháp bảo hộ thương mại, kể từ sau đợt khủng hoảng tài chính đến nay. Mục đích của các biện pháp này được cho là để chống đỡ cho các ngành công nghiệp chủ chốt, bảo vệ tình trạng mất việc làm và duy trì lợi thế quốc tế chiến lược sau khủng hoảng.

Trong bối cảnh Vương Quốc Anh mong muốn nhanh chóng đạt được thỏa thuận với EU sau khi rời khỏi liên minh, báo cáo này sẽ cung cấp cho Anh Quốc một số ý tưởng đáng để suy ngẫm.

Công ty Gowling chỉ ra, gần một nửa (49%) trong tổng số các chính sách thương mại của EU từ năm 2009 đến nay là có hại cho hoạt động thương mại quốc tế với các đối tác bên ngoài thị trường chung.

Giao thương với EU rất khó khăn

Với việc EU đóng cửa với bên ngoài kể từ năm 2009, các quốc gia không thuộc EU rất khó để giao dịch với các thành viên bên trong “hội kín” này. Đây có thể là tin xấu cho những ai hi vọng Anh và EU sẽ đạt được một thỏa thuận hậu Brexit.

Bài phân tích cho thấy, nước Anh đang sắp tách khỏi EU – một trong các khối nước áp dụng nhiều biện pháp bảo hộ nhất. Từ năm 2009 đến năm 2016, EU đã áp dụng khoảng 5,657 chỉ dẫn và biện pháp để hạn chế thương mại một cách rất tích cực.

Rất nhiều quốc gia trong khối EU phụ thuộc lớn vào hoạt động thương mại. Lấy ví dụ như Đức, quốc gia có kim ngạch xuất nhập khẩu tương đương 87% GDP.

Nhưng phần lớn kim ngạch trên đến từ các giao dịch nội khối, vì mức thuế EU áp dụng với các nước bên ngoài rất cao. Trong giai đoạn 2009 – 2016, nước Đức thu được khoảng 20 tỷ USD tiền thuế, theo ước tính của nghiên cứu.

Từ ví dụ trên có thể thấy, rủi ro Anh Quốc bị ảnh hưởng bởi chính sách bảo hộ từ những nước khác là tương đối cao, vì kim ngạch xuất nhập khẩu của Anh Quốc chiếm đến 57% GDP.

Nước Mỹ trên hết

Rất nhiều người đã kêu gọi Thủ trướng Theresa May hãy nhìn sang bờ bên kia Đại Tây Dương và nhắm đến một thỏa thuận thương mại với Hoa Kỳ.

Thế nhưng, nước Mỹ lại là nước có lập trường bảo hộ cứng rắn nhất trên thế giới hiện nay, và dưới sự lãnh đạo của Donald Trump, nước Mỹ được kỳ vọng sẽ áp dụng thêm nhiều biện pháp bảo hộ hơn nữa.

Bài nghiên cứu cho biết, từ năm 2009 đến nay, Nhà Trắng đã thông qua 1,297 các biện pháp thương mại và kinh tế được xem là “nguy hại” cho thương mại toàn cầu, trong khi chỉ ban hành 206 biện pháp nhằm tự do hóa hơn nữa hoạt động thương mại.

Bước đi gần đây của chính quyền Hoa Kỳ trong việc xem xét áp thuế 300% lên dòng máy bay C Series của hãng Bombardier là minh chứng cho quan điểm bảo hộ mạnh mẽ của Hoa Kỳ. Đối thủ cạnh tranh - hãng Boeing của Mỹ đã cáo buộc Bombardier nhận trợ cấp mờ ám từ chính phủ. Cánh của những chiến máy bay C Series được sản xuất ở Belfast (Vương Quốc Anh).

Các biện pháp bảo hộ ròng của Hoa Kỳ là 1,085 biện pháp. Tiếp theo sau là Ấn Độ, với 438 biện pháp.

Chủ nghĩa bảo hộ trổi dậy khắp nơi, không chỉ ở EU và Mỹ

Với số liệu về tiền thuế thu được trên thế giới lên đến hơn 400 tỷ USD (tương đương 300 tỷ bảng Anh), bản báo cáo nhận định, mặc dù các nền kinh tế phát triển vẫn coi toàn cầu hóa là chuẩn mực, lý thuyết kinh tế này đang thất thế trên mọi mặt trận.

15 trong số 20 quốc gia đang có số lượng chính sách hạn chế thương mại cao nhất kể từ đợt khủng hoảng tài chính là các nền kinh tế phát triển. Ngoài ra, rất nhiều các nước khác cũng đang áp đặt các biện pháp gây hại cho thương mại.

Ấn Độ, Nga và Argentina cũng đã áp dụng tổng cộng hàng trăm chính sách hạn chế thương mại trong suốt thời gian qua.

Báo cáo kết luận, hiện tượng đóng cửa với bên ngoài xảy ra khắp nơi trên thế giới, với hơn 7000 biện pháp bảo hộ các loại đã được dựng lên từ năm 2009 đến nay.

Những nước nào xa rời chủ nghĩa bảo hộ?

Trong khi các nước lớn trên thế giới có xu hướng bảo hộ, vẫn còn các một vài trường hợp ngoại lệ.

Brazil, Ả rập Saudi và Tunisia đã mở rộng cửa từ năm 2009, có vẻ như không đồng tình với cách làm hiện nay của các nước trong chính sách bảo hộ.

Nhưng, nghiên cứu cảnh báo, ngay cả các nước trên lại đang xem thuế quan thương mại là nguồn thu ngân sách tiềm năng trong tương lai, đánh thuế rất cao đối với hàng hóa nhập khẩu từ nước khác.

Tác giá báo cáo cho biết “Chủ nghĩa bảo hộ rất phức tạp. Đây là hành động tiêu cực hay tích cực còn tùy thuộc vào bối cảnh quốc gia và thị trường mà doanh nghiệp đang hoạt động”.

Lấy ví dụ, nếu đào sâu phân tích sẽ thấy, Anh Quốc đang là nạn nhân của các biện pháp bảo hộ thương mại, với số lượng chính sách bị áp dụng nhiều thứ 8 trên thế giới kể từ năm 2009, nhưng đồng thời Anh Quốc cũng góp phần làm cho chủ nghĩa bảo hộ leo thang, khi nước này xếp thứ 6 trên thế giới về số lượng chính sách bảo hộ mà mình áp dụng”.

“Cùng lúc đó, mặc dù EU hiện nay đã giảm bớt các rào cản về thương mại kỹ thuật số, khối này trước đó đã từng sử dụng các biện pháp mang tính phân biệt đối xử với các nhà cung cấp dịch vụ đến từ bên ngoài, chẳng hạn như vụ việc EU phạt Google 2.7 tỷ USD vì cạnh tranh không lành mạnh. Các doanh nghiệp Mỹ xem vụ việc trên là ví dụ điển hình cho chủ nghĩa bảo hộ chống lại nước Mỹ và vượt quá quyền hạn của Luật Cạnh tranh”.

Nguồn: Telegraph - TQ

Từ khóa: biện pháp bảo hộ, EU, Mỹ, thương mại quốc tế, báo cáo, Vương Quốc Anh, Brexit