Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Động thái cho thấy một sự nhượng bộ đáng kể so với lập trường trước đây

Tại Hội nghị Bộ trưởng sắp tới đây của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), diễn ra ở Buenos Aires vào tháng 12, Ấn Độ có thể sẽ không yêu cầu chỉnh sửa các điều khoản về an ninh lương thực. Động thái này đã thể hiện một sự nhượng bộ đáng kể so với lập trường trước đây của Ấn Độ trong vấn đề an ninh lương thực. Trước đây, Ấn Độ từng cho rằng hoạt động thu mua lương thực của chính phủ theo Đạo luật An ninh Lương thực Quốc gia, không nhất thiết phải tuân theo những quy định của WTO.

Trong một cuộc phỏng vấn với trang báo điện tử Livemint, Bộ trưởng Thương mại Suresh Prabhu nói rằng Ấn Độ đã xây dựng được một “giải pháp tạm thời”, và việc đòi hỏi một giải pháp bền vững trong thời điểm này là một “sai lầm”. Ông Prabhu cho rằng: “Tuy nhiên, chúng tôi sẽ rất hạnh phúc nếu WTO có được một giải pháp tốt hơn. Đây vốn là một phần trong chương trình nghị sự. Nhưng hiện tại, chúng tôi đã có trong tay một giải pháp hiệu quả”.

Đây sẽ là lần đầu tiên Ấn Độ thể hiện thái độ nhượng bộ trong vấn đề này. Ngay cả người tiền nhiệm của ông Prabhu ở Bộ thương mại, bà Nirmala Sitharaman, và cả chính quyền đảng Liên minh Tiến bộ Thống nhất (UPA) trước đây đều từng đấu tranh quyết liệt với WTO về vấn đề này. Trang Livemint cho biết, tại hội nghị bộ trưởng ở Bali năm 2013, chính quyền New Delhi thậm chí đã thành công trong việc buộc WTO phải đảm bảo sẽ tìm ra một giải pháp bền vững trong 4 năm tiếp theo.

Dưới những luật lệ hiện hành của WTO, chính phủ ở các nước đang phát triển như Ấn Độ buộc phải hạn chế hoạt động thu mua lương thực như bột mì và lúa gạo tối đa không quá 10% trong tổng giá trị sản lượng thu hoạch. Việc không cho phép các nhà sản xuất nội địa tiếp nhận sự hỗ trợ đặc biệt từ chính phủ là nhằm đảm bảo rằng các chính phủ sẽ không thể tạo thêm trở ngại đến hoạt động thương mại tự do quốc tế.

Tuy nhiên, sau khi Ấn Độ ban hành Đạo luật An ninh Lương thực vào năm 2013, chính phủ nước này đã hứa hẹn sẽ trợ cấp lương thực cho 2/3 trong tổng dân số 1.3 tỉ người. Nhu cầu thu mua lương thực cũng tăng theo cấp số nhân sau hành động này.

Đầu năm nay, Bộ thương mại của bà Nirmala Sitharaman đã tuyên bố rằng Ấn Độ sẽ “gia tăng áp lực” lên WTO để tăng tốc tiến độ đàm phán. “Tất cả các vấn đề liên quan đến an ninh lương thực đã bị làm ngơ trong cuộc họp Bộ trưởng gần nhất, diễn ra vào hai năm trước tại Nairobi, với lý do cho rằng các thành viên vẫn còn quá nhiều bất đồng ý kiến. Chúng ta cần phải đảm bảo rằng trong cuộc họp Bộ trưởng tiếp theo, một lí do tương tự không thể được áp dụng lại”, lời của Bộ thương mại đã được trích dẫn trên trang The Hindu Business Line.

Tuy nhiên, từ trước cả khi đảng Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) lên nắm quyền trong chính phủ Trung ương, New Delhi đã có lập trường tương tự đối với vấn đề này. Theo như báo cáo từ tờ Hindustan Times năm 2014, Bộ trưởng Anand Sharma từng lập luận rằng hoạt động thu mua lương thực của Ấn Độ được phép vượt quá chỉ tiêu AMS của WTO (chỉ tiêu đánh giá mức độ hỗ trợ của chính phủ đối với ngành - aggregate measures of support) bởi vì hoạt động thu mua này là nhằm đảm bảo tình trạng an ninh lương thực cho người nghèo ở Ấn Độ.

Lập luận này được ông Anand đưa ra sau khi trở về từ Hội nghị Bộ trưởng WTO cuối năm 2013. Ông đã miêu tả lại rằng, tại hội nghị năm ấy, chủ đề an ninh lương thực là một chủ đề “không thể đàm phán”. 

Theo Anand Sharma, “tại Ấn Độ, ngành nông nghiệp giúp duy trì cuộc sống cho hàng triệu người nông dân. Lợi ích của họ cần phải được đảm bảo. An ninh lương thực là yêu cầu thiết yếu đối với 4 tỉ người trên Trái Đất. Đối với Ấn Độ, an ninh lương thực là ưu tiên không thể bàn cãi. Việc dự trữ lương thực cho người dân để đảm bảo an ninh lương thực là một ưu tiên cần được tôn trọng. Những quy tắc lỗi thời của WTO cần được chỉnh sửa”.

Động thái mới đây của Ấn Độ liệu có phải bắt nguồn sự thay đổi trong lập trường của chính quyền New Delhi, hay là do những nguyên nhân đằng sau khác, chỉ Bộ thương mại mới có thể trả lời. Nhưng lập trường của Ấn Độ đối với WTO và các điều khoản an ninh thực phẩm của tổ chức này vẫn còn rất khó đoán.

Nguồn: First Post - HN

Từ khóa: an ninh lương thực, WTO, hội nghị bộ trưởng, Ấn Độ