Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Các nước Châu Âu đang muốn xây dựng những hiệp định thương mại kiểu mới với New Zealand và Úc, chú trọng đem lại nhiều lợi ích thiết thực hơn cho người dân, giữa lúc xu hướng toàn cầu hóa trên thế giới đang có dấu hiệu hụt hơi.

Trong chuyến công du New Zealand kéo dài 2 ngày để chuẩn bị cho các vòng đàm phán chính thức, Ủy ban thương mại của Nghị viện Châu Âu đã có cuộc gặp gỡ với Ông David Parker, Bộ trưởng Thương mại New Zealand vừa nhậm chức. Và hai bên đã cũng thống nhất sẽ theo đuổi một “hiệp định thương mại toàn diện” với nội dung không chỉ đơn thuần là loại bỏ các rào cản thuế và hạn ngạch.

Trong hiệp định lần này với New Zealand, khối EU sẽ theo đuổi các vấn đề như tiêu chuẩn lao động và môi trường, cũng như xây dựng những toà án công để giải quyết các tranh chấp, thay cho Cơ chế giải quyết tranh chấp giữa chính phủ và nhà đầu tư (ISDS). Chủ tịch Uỷ ban thương mại quốc tế EU, ông Bernd Lange cho biết, họ mong muốn đạt được những thỏa thuận tốt hơn so với Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP) – một hiệp định đang rơi vào bế tắc.

Các thành viên của Ủy ban thương mại đã có cuộc gặp với ông Parker, người mà ông Lange khen rằng “có một quan điểm rõ ràng về chính sách thương mại” và họ đã “bị thuyết phục bởi những tư tưởng rất cởi mở của ông Parker”. Phát biểu trên đài Morning Report New Zealand, ông Parker cho rằng các thỏa thuận thương mại này sẽ tạo ra một hiệp định “tiêu chuẩn vàng”, bằng việc đính kèm những điều khoản bảo vệ người lao động và môi trường, và giới thiệu những cơ chế thực thi mới, mà có thể đưa vào các hiệp định khác.

Khối EU dự định sẽ dùng Hiệp định ký với Canada gần đây (CETA) làm mẫu cho một “hiệp định thương mại cực kỳ hiện đại”, dựa trên các giá trị chung, bảo vệ khả năng điều tiết các dịch vụ công, và được củng cố bởi một khuôn khổ luật định.

“Chúng tôi đang muốn tạo ra một dạng hiệp định thương mại hoàn toàn mới” ông Lange cho biết.

Chủ đề mà New Zealand thường rất cương quyết trên bàn đàm phán thương mại là về lĩnh vực nông nghiệp. Tuy nhiên, ông Lange dự đoán rằng New Zealand có thể sẽ có một số nhượng bộ, giống như trường hợp của Canada, một quốc gia có truyền thống bảo hộ các ngành sản xuất sữa và gia cầm nội địa.

Ông Lange cho biết, giữa hai bên vẫn đang tồn tại một khoảng cách trong vấn đề tiêu chuẩn lao động. Bởi vì New Zealand vẫn chưa phê chuẩn 2 trong số 8 Công ước cơ bản của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), công ước mà ông cho rằng là “được chấp nhận rộng rãi” và là nhân tố quan trọng để đảm bảo có ngày càng nhiều người dân được tận hưởng những lợi ích từ tự do thương mại.   

Ông nhận xét rằng, “tạo ra quyền tự do cho các hiệp hội và trong hoạt động thương lượng tập thể là một nhu cầu thiết yếu, để tất cả mọi người đều được hưởng lợi một cách công bằng. Vì thế, việc phê chuẩn và áp dụng hệ thống luật lao động phổ quát là chìa khóa cho một hiệp định thương mại”.

Khối EU đã chọn khu vực Châu Á Thái Bình Dương là nơi để khởi động lại các chiến lược về thương mại. Họ dự định sẽ chú trọng nhiều hơn vào những giá trị chung với các đối tác thương mại và mong muốn tạo ra những tiến trình đàm phán minh bạch hơn.

“New Zealand và Úc là hai đối tác sở hữu những giá trị và quan điểm tương đồng. Vì thế, việc tìm ra một tiếng nói chung với họ sẽ dễ dàng hơn so với các đối tác thương mại khác trên thế giới.” Ông Lange cho biết, “Nghị viện Châu Âu đã nỗ lực đốc thúc kế hoạch khởi động tiến trình đàm phán với Úc và New Zealand – có lẽ Ủy ban Châu Âu đã bỏ quên khu vực này quá lâu, và bây giờ chúng tôi đã trở lại.”

Chuyến công du của phái đoàn Châu Âu diễn ra trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á và các Hội nghị APEC, nơi mà lãnh đạo các nước được dự kiến sẽ cố gắng hồi sinh hiệp định TPP-11. Ông Lange cho biết, ông không bị thuyết phục bởi khả năng đi tiếp của hiệp định TPP, khi mà Mỹ không còn tham gia.

Khối Châu Âu đang tập trung theo đuổi những hiệp định song phương khi mà Mỹ đang tìm cách ngăn cản những nỗ lực có ý nghĩa từ Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) – nơi mà ông Lange cho rằng các nước có thể thiết lập những khuôn khổ mà họ mong muốn.

“Mọi người đang rất muốn biết một hiệp định thương mại công bằng và hữu ích sẽ trông như thế nào” ông nói, “đó có lẽ cũng là lý do mà chúng ta cần phải khẩn trương hơn”.

Nguồn: NBR - HN

Từ khóa: hiệp định thương mại, tiêu chuẩn, môi trường, lao động, Châu Âu, Úc, New Zealand