Trump phản đối thỏa thuận thương mại giữa EU và Anh Quốc gây bất lợi cho kế hoạch Brexit

wto-bnews

Nhà Trắng đang phản đối kế hoạch sơ bộ về việc phân chia hạn ngạch hiện hành theo quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Chính quyền Trump vừa gia nhập nhóm các nước phản đối thỏa thuận giữa Vương quốc Anh và EU về việc phân bổ những mức hạn ngạch nhập khẩu quan trọng trong lĩnh vực nông nghiệp. Đây là một động thái của Mỹ và các nước khác trong kế hoạch dùng Brexit để buộc Anh Quốc mở cửa rộng hơn thị trường nông sản nhạy cảm của quốc gia này.

Tổng thống Donald Trump là một trong những người ủng hộ Brexit và từng tuyên bố sẽ nhanh chóng đàm phán với Anh Quốc một “hiệp định thương mại tuyệt đẹp” sau khi quốc gia này rời khỏi EU.

Brussels và London đã nhất trí sơ bộ về việc phân chia “hạn ngạch thuế quan” đang hiện hành của EU theo quy định của WTO, sau khi Anh Quốc trở thành thành viên độc lập trong WTO hậu Brexit. Nhưng, sự phản đối của chính quyền Trump đối với kế hoạch sơ bộ này cho thấy Washington có khả năng sẽ mặc cả một cách cứng rắn trên bàn đàm phán với Anh Quốc.

Anh Quốc đang cố gắng đạt được một thỏa thuận thương mại với EU liên quan đến vấn đề thành viên WTO. Đối với họ, đây sẽ một thắng lợi quan trọng. Tuy nhiên, sự phản đối của Trump đã phá hỏng những nỗ lực của chính quyền bà Theresa May, và càng đau đớn gấp bội khi họ từng được chính ông Trump hậu thuẫn cho kế hoạch Brexit trong quá khứ.

Như một phần của quá trình chuyển tiếp hậu Brexit trong WTO, Anh Quốc có khả năng phải chấp nhận mở cửa rộng hơn cho hàng nông sản từ các nước thứ ba tràn vào thị trường – thậm chí ngay cả khi Anh Quốc chưa ký hiệp định thương mại với các quốc gia này. Sự mở cửa này không phải là những gì họ muốn và nó có thể sẽ là một mối đe dọa đối với thị trường Anh Quốc.

Phát ngôn viên của Phòng thương mại quốc tế Anh Quốc đã lên tiếng vào thứ năm vừa qua (5/10), nói rằng kế hoạch giữa EU và Anh Quốc sẽ được bàn bạc “một cách kỹ lưỡng với các đối tác trong WTO, trước khi được tiến hành”, ám chỉ mong muốn tránh khỏi trỏi một cuộc đàm phán thương mại dữ dội với các thành viên trong WTO về vấn đề này.

Người này cũng cho biết Anh Quốc đang tìm kiếm một “sự chuyển tiếp êm ái - hạn chế tối đa những gián đoạn trong mối quan hệ của họ với các đối tác thương mại”.

Bức thư phản đối

Trong tuần trước, Hoa Kỳ cùng với các nhà xuất khẩu nông sản lớn khác bao gồm Argentina, Brazil và New Zealand đã gửi một lá thư đến đại sứ trong WTO của EU và Anh Quốc, phản đối kế hoạch phân bổ hạn ngạch mà có thể ảnh hưởng đến mọi loại sản phẩm nông nghiệp, từ bơ và thịt cừu của New Zealand cho đến gia cầm và lúa mì của Hoa Kỳ.

Theo quy định của WTO, mỗi quốc gia cam kết một mức hạn ngạch riêng mà cho phép nhập khẩu một số lượng hàng hóa nhất định với mức thuế quan thấp, vượt quá hạn ngạch, thuế quan sẽ tăng lên. Do vậy, những quy định này có giá trị vô cùng to lớn đối với các nước phụ thuộc nặng nề vào xuất khẩu nông sản như Argentina và New Zealand, và những quốc gia vận động hành lang mạnh mẽ cho ngành nông nghiệp như Mỹ.

Mặc dù Anh Quốc từng là một thành viên tham gia sáng lập WTO, và là một trong những quốc gia đầu tiền ký kết Hiệp ước chung về thuế quan và mậu dịch (GATT – hiệp định tiền thân của WTO). Cho đến hiện tại, cam kết của Anh Quốc trong WTO vẫn đang được quản lý bởi khối EU.

Kế hoạch EU-Anh Quốc kêu gọi phân chia lại các mức hạn ngạch hiện hữu giữa khối EU và Anh Quốc hậu Brexit, dựa trên những dữ liệu về nhập khẩu trong quá khứ và các xu hướng tiêu dùng.

Tuy nhiên, Hoa Kỳ và các nước khác tranh cãi rằng, phương pháp trên thiếu công bằng vì nó sẽ cho phép EU được giảm bớt nghĩa vụ đối với các thành viên khác trong WTO theo hướng có lợi cho họ, và đồng thời Anh Quốc cũng sẽ đạt được mức hạn ngạch thấp hơn.

Trong bức thư phản đối, những nước này viết rằng: “Kế hoạch này đã vi phạm nguyên tắc không gây bất lợi cho các thành viên khác trong WTO, cũng như không tôn trọng những cam kết tiếp cận hạn ngạch thuế quan hiện hành. Chính vì vậy, chúng tôi không thể chấp nhận những thỏa thuận như trên.”

Bà Emily Davis, phát ngôn viên cho Đại diện thương mại Hoa Kỳ - ông Robert Lighthizer - nói rằng cả EU và Anh Quốc đều chưa trình ra bất kì bản kế hoạch cụ thể nào về cách giải quyết vấn đề hạn ngạch của WTO đối với Washington. Nhưng chính quyền Trump đã “tích cực thảo luận với các đối tác thương mại về các mức hạn ngạch thuế quan trong tương lai của EU và Anh Quốc, thời hậu Brexit”.

Bà nói rằng: “Việc đảm bảo các nhà xuất khẩu lương thực và sản phẩm nông nghiệp của Hoa Kỳ vẫn có thể tiếp cận thị trường Châu Âu kể cả sau khi Brexit là ưu tiên hàng đầu của chính phủ”.

Thời hạn để Anh Quốc và EU trình bày kế hoạch của họ với các thành viên khác trong WTO là vào tuần tới, bắt đầu từ ngày 16/10, khi các nhà đàm phán thương mại gặp mặt tại Geneva cho tuần lễ nông nghiệp.

Cải chính kỹ thuật

Các nhà ngoại giao châu Âu đã nhấn mạnh tầm quan trọng của thỏa thuận phân chia hạn ngạch thuế quan đối với cả EU và Anh quốc.

Brussels không muốn duy trì mức hạn ngạch thuế quan đang hiện hành ở EU sau Brexit, điều sẽ làm gia tăng áp lực cho người nông dân. Đối với Vương quốc Anh, những ảnh hưởng có khả năng cao hơn rất nhiều, bởi vì Anh Quốc muốn giành lại quyền tự quyết cho quốc gia mình trong WTO, trong bất kì viễn cảnh nào của Brexit.

Các cuộc thảo luận sẽ diễn ra xoay quanh những vấn đề khác trong WTO mà nước Anh cần giải quyết, chẳng hạn như họ sẽ giữ lại những quy tắc nào trong các quy tắc trợ cấp nông của EU.

Một trong những kế hoạch của Anh Quốc là đề nghị áp dụng một lộ trình hạn ngạch nông nghiệp kiểu mới, được xây dựng theo phương pháp “cải chính kỹ thuật”, nhằm tránh việc phải tìm kiếm sự chấp thuận từ các thành viên khác trong WTO. Tuy nhiên, trong lá thư gửi đến EU và đại sứ Anh Quốc, Mỹ và các nước khác cũng đã phản đối phương pháp này.

“Việc sửa đổi các thỏa thuận tiếp cận hạn ngạch thuế quan thông qua phương pháp cải chính kỹ thuật là không đáng tin cậy và khó thành công”, các nước viết rằng, “Những thay đổi này không nên được thực hiện mà không có sự đồng thuận của chúng tôi... Trong trường hợp những thay đổi quan trọng, có ảnh hưởng tới sự cân bằng trong các thỏa hiệp, thì toàn bộ thành viên trong tổ chức cần phải can thiệp.”

Anh Quốc vẫn khẳng định sự ủng hộ của mình cho cách tiếp cận này vào hôm thứ năm (5/10). Phát ngôn viên của Bộ thương mại Anh Quốc phát biểu “Chúng tôi vẫn tin rằng, cải chính kỹ thuật là phương thức thích hợp nhất trong kế hoạch mà Anh Quốc trình lên WTO”. Thêm vào đó, nước Anh “cam kết sẽ làm việc trên tinh thần đóng góp xây dựng và cởi mở với các đối tác quốc tế trong suốt quá trình đàm phán.”

Nguồn: The Irish Times - HN

Từ khóa: hạn ngạch, nông nghiệp, xuất khẩu, WTO, EU, Brexit, thương mại